{"id":467,"date":"2023-10-31T00:52:08","date_gmt":"2023-10-30T21:52:08","guid":{"rendered":"https:\/\/robipc.net\/?p=467"},"modified":"2024-11-17T10:33:13","modified_gmt":"2024-11-17T07:33:13","slug":"sevr-anlasmasi-10-agustos-1920","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/robipc.net\/index.php\/2023\/10\/31\/sevr-anlasmasi-10-agustos-1920\/","title":{"rendered":"SEVR ANLA\u015eMASI 10 A\u011fustos 1920"},"content":{"rendered":"\n<p>Sevr Anla\u015fmas\u0131 Taraflar\u0131<br>Bir tarafta <strong>Britanya \u0130mparatorlu\u011fu, Fransa, \u0130talya , Japonya ve \u0130ttifak Devletleri alt\u0131ndaki Ermenistan, Bel\u00e7ika, Yunanistan, Hicaz, Lehistan, Protekiz ,  Romanya, S\u0131rp-H\u0131rvat-Sloven  ve \u00c7ekoslovakya Devletleri.<\/strong><br>Di\u011fer tarafta <strong>T\u00fcrk Osmanl\u0131 Devleti<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bir bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmesi yap\u0131lmak \u00fczere devletlerin kendi taleplerine \u00fczerine, 30 Ekim 1918 de bitirilen \u0130ttilaf Devletleri ile Osmanl\u0131 Devleti Sava\u015f\u0131 kapsam\u0131nda, \u0130ttilaf Devletlerinin baz\u0131lar\u0131n\u0131n Dolayl\u0131 baz\u0131lar\u0131n\u0131n ise do\u011frudan sava\u015fa kat\u0131larak Ba\u015flang\u0131c\u0131 28 Temmuz 1914 Avusturya Macaristan Devletinin \u0130mpartorunun Sava\u015f ilan\u0131 ile ba<\/p>\n\n\n\n<p>30 Ekim 1918 tarihinde, ba\u015fl\u0131ca \u0130tilaf Devletleri, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu h\u00fck\u00fcmetinin talebi \u00fczerine T\u00fcrkiye ile bir ate\u015fkes m\u00fczakeresi ba\u015flatmak istediler. \u0130tilaf Devletleri i\u00e7inde baz\u0131lar\u0131, \u00f6zellikle eski Avusturya-Macaristan \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;nun 28 Temmuz 1914&#8217;te S\u0131rbistan&#8217;a sava\u015f ilan etmesi ve T\u00fcrkiye&#8217;nin 29 Ekim 1914&#8217;te \u0130tilaf Devletleri&#8217;ne kar\u015f\u0131 sava\u015f a\u00e7mas\u0131 gibi olaylar nedeniyle T\u00fcrkiye&#8217;ye do\u011frudan veya dolayl\u0131 olarak kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131 ve bu sava\u015f\u0131n sona ermesini ve g\u00fc\u00e7l\u00fckle s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen m\u00fccadeleyi sonland\u0131rmay\u0131 istediler. Bu nedenle, \u0130tilaf Devletleri, kendi temsilcilerini g\u00f6ndererek bir bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131 m\u00fczakeresi ba\u015flatmaya karar verdiler.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fcy\u00fck Britanya ve \u0130rlanda Birle\u015fik Krall\u0131\u011f\u0131 ve Hindistan \u0130mparatoru temsilcisi Sir George Dixon Graham, K.S.V.O., B\u00fcy\u00fck Britanya Kral\u0131&#8217;n\u0131n Paris B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi olarak bu g\u00f6r\u00fc\u015fmelere kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><br><br>1<br><\/p>\n\n\n\n<p>Sevr Antla\u015fmas\u0131 metni, &#8220;Sevr \u2013 Devlet-i Aliye ile Sulh Muahedesi \u2013 10 A\u011fustos 1920&#8221; ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla, Konya\u2019da \u00d6\u011f\u00fct Matbaas\u0131 taraf\u0131ndan 1920 (Hicri 1336) y\u0131l\u0131nda bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu n\u00fcsha, <strong>T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi K\u00fct\u00fcphanesi&#8217;nde<\/strong> kay\u0131tl\u0131d\u0131r (Katalog No: 1339-153; Referans No: S. M. 130). Ancak bu belge, onaylan\u0131p resmi gazete olan <strong>Takvim-i Vekayi<\/strong> ya da <strong>D\u00fcstur<\/strong>&#8216;da yay\u0131mlanmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, elimizdeki T\u00fcrk\u00e7e bas\u0131l\u0131 metin, esas al\u0131nan Frans\u0131zca metinle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi K\u00fct\u00fcphanesi\u2019ndeki ilgili n\u00fcsha, \u015fu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r:<br><strong>&#8220;Trait\u00e9 de Paix entre les Puissances Alli\u00e9es et Associ\u00e9es et la Turquie sign\u00e9 le 10 ao\u00fbt 1920 \u00e0 S\u00e8vres&#8221;<\/strong> (Frans\u0131zca, \u0130ngilizce ve \u0130talyanca Metinler). Bu belge, k\u00fct\u00fcphanede <strong>Esas No: 1932-1308<\/strong> ve <strong>Referans No: S. M. 543<\/strong> olarak kay\u0131tl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kanada Dominyonu i\u00e7in:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>Say\u0131n Sir George Halsey Perley<\/strong>, K. S. M. G., Birle\u015fik Krall\u0131k nezdinde Kanada Y\u00fcksek Komiseri.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Avustralya i\u00e7in:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00c7ok Say\u0131n Andrew Fischer<\/strong>, Birle\u015fik Krall\u0131k nezdinde Avustralya Y\u00fcksek Komiseri.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Yeni Zelanda Dominyonu i\u00e7in:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>Sir George Dixon Graham<\/strong>, K. S. V. O., Britanya Kral\u0131\u2019n\u0131n Paris El\u00e7isi.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>G\u00fcney Afrika Birli\u011fi i\u00e7in:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>M. Reginald Andrew Blankenberg<\/strong>, O. B. E., Birle\u015fik Krall\u0131k nezdinde Y\u00fcksek Komiserlik g\u00f6revini y\u00fcr\u00fctmekte.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Hindistan i\u00e7in:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>Sir Arthur Hirtzel<\/strong>, K. S. B., Hindistan \u0130\u015fleri M\u00fcste\u015far Yard\u0131mc\u0131s\u0131.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Fransa Cumhurba\u015fkan\u0131:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>M. Alexandre Millerand<\/strong>, D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131,<\/li><li><strong>M. Fr\u00e9d\u00e9ric Fran\u00e7ois-Marsal<\/strong>, Maliye Bakan\u0131,<\/li><li><strong>M. Auguste Paul-Louis Isaac<\/strong>, Ticaret ve Sanayi Bakan\u0131,<\/li><li><strong>M. Jules Cambon<\/strong>, Fransa B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi,<\/li><li><strong>M. Georges Maurice Pal\u00e9ologue<\/strong>, Fransa B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi, D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 Genel Sekreteri.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Majesteleri \u0130talya Kral\u0131:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>Kont Lelio Bonin Longare<\/strong>, \u0130talya Kraliyet Senatosu \u00dcyesi, Paris Fevkalade ve Tam Yetkili B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi,<\/li><li><strong>General Giovanni Marietti<\/strong>, Y\u00fcksek Harp Konseyi\u2019nde \u0130talyan askeri temsilcisi.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Majesteleri Japonya \u0130mparatoru:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>Vikont Chinda<\/strong>, Japonya \u0130mparatoru\u2019nun Londra Fevkalade ve Tam Yetkili B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi,<\/li><li><strong>M. K. Matsui<\/strong>, Japonya \u0130mparatoru\u2019nun Paris Fevkalade ve Tam Yetkili B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Ermenistan Cumhurba\u015fkan\u0131:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>M. Avetis Aharonian<\/strong>, Ermenistan Cumhuriyeti Delegasyonu Ba\u015fkan\u0131.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Majesteleri Bel\u00e7ika Kral\u0131:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>M. Jules van den Heuvel<\/strong>, Fevkalade Temsilci ve Tam Yetkili El\u00e7i, Devlet Bakan\u0131,<\/li><li><strong>M. Rolin Jaequemyns<\/strong>, Uluslararas\u0131 \u00d6zel Hukuk Enstit\u00fcs\u00fc \u00dcyesi, Bel\u00e7ika Delegasyonu Genel Sekreteri.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Majesteleri Yunan Kral\u0131:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>M. Eleftherios K. Venizelos<\/strong>, Bakanlar Kurulu Ba\u015fkan\u0131,<\/li><li><strong>M. Athos Romanos<\/strong>, Yunanistan Kral\u0131\u2019n\u0131n Paris Fevkalade Temsilcisi ve Tam Yetkili El\u00e7isi.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Majesteleri Hicaz Kral\u0131:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Polonya Cumhurba\u015fkan\u0131:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>Kont Maurice Zamoyski<\/strong>, Polonya Cumhuriyeti Paris Fevkalade Temsilcisi ve Tam Yetkili El\u00e7isi,<\/li><li><strong>M. Erasme Piltz<\/strong>.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Portekiz Cumhurba\u015fkan\u0131:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>Dr. Affonso Augusto da Costa<\/strong>, Bakanlar Kurulu Eski Ba\u015fkan\u0131.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Majesteleri Romanya Kral\u0131:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>M. Nicolae Titulescu<\/strong>, Maliye Bakan\u0131,<\/li><li><strong>Prens Dimitrie Ghika<\/strong>, Romanya Kral\u0131\u2019n\u0131n Paris Fevkalade Temsilcisi ve Tam Yetkili El\u00e7isi.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Majesteleri S\u0131rp-H\u0131rvat-Sloven Kral\u0131:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>M. Nicolas P. Pachitch<\/strong>, Bakanlar Kurulu Eski Ba\u015fkan\u0131,<\/li><li><strong>M. Ante Trumbic<\/strong>, D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7ekoslovak Cumhurba\u015fkan\u0131:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>M. Edouard Benes<\/strong>, D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131,<\/li><li><strong>M. Stephen Osusky<\/strong>, \u00c7ekoslovak Cumhuriyeti Londra Fevkalade Temsilcisi ve Tam Yetkili El\u00e7isi.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>T\u00fcrkiye:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>H\u00e2di Pa\u015fa<\/strong>, Senato \u00dcyesi,<\/li><li><strong>R\u0131za Tevfik Bey<\/strong>, Senato \u00dcyesi,<\/li><li><strong>Re\u015fad Halis Bey<\/strong>, T\u00fcrkiye\u2019nin Bern Fevkalade Temsilcisi ve Tam Yetkili El\u00e7isi.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Temsilciler, yetki belgelerini usule uygun bir \u015fekilde sunduktan sonra a\u015fa\u011f\u0131daki h\u00fck\u00fcmleri karara ba\u011flam\u0131\u015flard\u0131r:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li>\u0130\u015fbu antla\u015fman\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten itibaren sava\u015f hali sona erecektir.<\/li><li>Bu andan itibaren antla\u015fmada belirtilen ko\u015fullar alt\u0131nda m\u00fcttefik devletler ile T\u00fcrkiye aras\u0131nda resmi ili\u015fkiler ba\u015flayacakt\u0131r.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><br><br>B\u0130R\u00ceNC\u00ce B\u00c2B 1<br>Cemiyet-i Akvam Ahidnamesi<br>D\u00fcvel-i m\u00fcteakide, beynelmilel i\u015ftirak-i mesainin inki\u015faf\u0131<br>ve milletlere sulh ve meniyetin temini i\u00e7in harbe tevess\u00fcl etme<br>mek \u00fczere baz\u0131 taahh\u00fcdat\u0131n kabul\u00fc adil ve namus \u00fczerine m\u00fc<br>esses m\u00fcnasebat-\u0131 beynelmilelin alenen icras\u0131 badema h\u00fck\u00fbmat\u00e7a<br>bilfiil rehber-i hareket ittihaz olunacak kavaid-i hukuk-\u0131 d\u00fcvelin<br>tamamile meriyeti, akvam-\u0131 m\u00fcteazz\u0131venin m\u00fcnasebat-\u0131 m\u00fcte<br>kabillerinde adlin h\u00fck\u00fcmran\u0131 ve muahedattan m\u00fcnbeis k\u00e2ffe-i<br>tahh\u00fcdat\u0131n harfiyen meriyeti muktazi oldu\u011funa binaen Cemiyet-i<br>Akvam\u0131 tesis eden i\u015fbu ahidnameyi kabul eylemi\u015flerdir.<br>Madde 1 \u2014 Cemiyetin \u00e2za-y\u0131 asliyesi, i\u015fbu ahidnameye vaz\u0131-<br>\u00fclimza olanlardan muahedeye merbut cevtelde esamisi muharrer<br>olanlar ile kezalik melfufta esamisi mezk\u00fbr olup da ahidnamenin<br>mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131ndan itibaren iki mah zarf\u0131nda kitabete<br>tevdi ve cemiyetin di\u011fer azas\u0131na tebli\u011f edilecek olan bir beyan<br>name ile hi\u00e7 bir kayd-\u0131 ihtiraz\u0131 taht\u0131nda olmayarak i\u015fbu ahidna<br>meye i\u015ftiraki kabul eden h\u00fck\u00fcmetlerdir. Kendini serbest\u00e7e idare<br>eden ve melfuf cetvelde zikir edilmeyen her hangi bir devlet,<br>dominyon yahut m\u00fcstemleke, heyetin s\u00fcl\u00fcsan\u0131 taraf\u0131ndan Ce<br>miyete kabul\u00fcne karar verildi\u011fi takdirde taahh\u00fcdat-\u0131 beynel-<br>mileliyeye samim\u00ee bir surette riayat edece\u011fine dair teminat-\u0131 ha<br>kikiye vermek ve kuva-y\u0131 harbiye, bahriye ve havaiyesi hakk\u0131nda<br>cemiyetin nizamat\u0131n\u0131 kabul eylemek \u015fartile Cemiyete dahil ola<br>bilir. Cemiyetin her bir \u00e2zas\u0131 iki sene evvel mal\u00fbmat vererek<br>Cemiyetten \u00e7ekilebilir. Ancak hin-i m\u00fcfarekat\u0131nda i\u015fbu ahidna<br>menin tahmileyledi\u011fi taahh\u00fcdat da dahil olmak \u00fczere bilc\u00fcmle<br>taahh\u00fcdat-\u0131 beynelmileliyeyi ifa eylemi\u015f olmak \u015fartt\u0131r.<br>Madde 2 \u2014 Cemiyet, maiyetinde daim\u00ee bir Daire-i Kitabet<br>bulunan bir heyet ve bir Meclis vas\u0131tasile i\u015fbu ahidnamede tayin<br>edildi\u011fi ve\u00e7hile icra-y\u0131 vazife eder.<br>Madde 3 \u2014 Heyet, \u00e2za-y\u0131 Cemiyetin m\u00fcmessillerinden m\u00fcte<br>\u015fekkildir. Evkat-\u0131 muayyenede ahvalin icabettirdi\u011fi di\u011fer her<br>1<br>Burada T\u00fcrk\u00e7e metinde &#8220;k\u0131s\u0131m&#8221; yaz\u0131l\u0131d\u0131r ; Frans\u0131zca metinde &#8220;Partie&#8221;<br>kelimesi vard\u0131r. Ancak ilerki b\u00f6l\u00fcmlerde ayni Frans\u0131zca kelime yerine &#8220;B\u00e2b&#8221;<br>kelimesi kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun i\u00e7in T\u00fcrk\u00e7e metin &#8220;Partie = B\u00e2b&#8221; olarak<br>d\u00fczeltilmi\u015ftir.<br>zaman Cemiyetin merkezinde yahut tayin olunabilecek di\u011fer<br>bir mahalde i\u00e7tima eder. Heyet Cemiyet-i Akvam&#8217;\u0131n saha-i faa<br>liyetine dahil olan veyahut sulh-\u0131 \u00e2leme tesir eden k\u00e2ffe-i me-<br>sail hakk\u0131nda ita-y\u0131 h\u00fckme sal\u00e2hiyettard\u0131r. Cemiyet-i Akvam&#8217;\u0131n<br>her \u00e2zas\u0131 heyette \u00fc\u00e7ten fazla m\u00fcmessil bulunduramaz. Ve ancak<br>bir reye maliktir.<br>Madde 4 \u2014 Meclis, ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fcttefika ve m\u00fc\u015farikenin<br>ve Cemiyetin di\u011fer d\u00f6rt azas\u0131n\u0131n m\u00fcmessillerinden m\u00fcrekkeptir.<br>Cemiyetin i\u015fbu d\u00f6rt \u00e2zas\u0131 heyet itaraf\u0131ndan serbest\u00e7e ve her<br>istedi\u011fi zamanlarda tayin olunur. Meclis taraf\u0131ndan ilk tayin<br>vaki oluncaya kadar Bel\u00e7ika, Brezilya, \u0130spanya ve Yunanistan<br>murahhaslar\u0131 meclis \u00e2zas\u0131ndan bulunurlar. Ekseriyet-i heyetin<br>tasvibile Meclis Cemiyetin di\u011fer azas\u0131n\u0131 tayin edebilecek ve bu<br>\u00e2za Mecliste suret-i daimede haz\u0131r bulunacakt\u0131r. Meclis yine<br>ekseriyet-i heyetin tasvibile Mecliste temsil edilmek i\u00e7in Heyet<br>taraf\u0131ndan intihap olunacak Cemiyet azas\u0131n\u0131n adedini tezyit<br>edebilir. Meclis, icabettik\u00e7e ve laekal senede bir defa Cemiyetin<br>merkezinde veya irae olunacak sair bir mahalde i\u00e7tima eder.<br>Meclis, Cemiyetin saha-i faaliyetine dahil olan ve sulh-\u0131 \u00e2leme<br>icra-y\u0131 tesir eden k\u00e2ffe-i mesail hakk\u0131nda ita-y\u0131 h\u00fckme sal\u00e2hi<br>yettard\u0131r. Mecliste temsil edilmeyen \u00e2za-y\u0131 Cemiyetten herhan<br>gisi hassatan kendisini al\u00e2kadar eden bir mesele Meclise arzo-<br>lundu\u011fu zaman Meclise bir m\u00fcmessil izam\u0131na davet olunur.<br>Mecliste temsil edilen Cemiyetin her bir azas\u0131n\u0131n bir reyi ve<br>bir m\u00fcmessili bulunur.<br>Madde 5 \u2014 \u0130\u015fbu ahidname veyahut i\u015fbu muahedename<br>ahk\u00e2m\u0131na sarahaten muhalif ahk\u00e2m bulunmad\u0131\u011f\u0131 takdirde He<br>yetin veya Meclisin kararlar\u0131 i\u00e7timada temsil edilen Cemiyet<br>azas\u0131n\u0131n ittifak-\u0131 \u00e2r\u00e2s\u0131 ile ittihaz olunur. Nokat-\u0131 hususiye hak<br>k\u0131nda icra-y\u0131 tahkikata memur komisyonlar\u0131n tayini hususu da<br>dahil oldu\u011fu halde Heyet veya Meclisin i\u00e7timalar\u0131nda mevzuu-<br>bahis olan usule ait mesail Heyet veya Meclis taraf\u0131ndan hal<br>ve faslolunur ve i\u00e7timada haz\u0131r bulunan Cemiyet azas\u0131n\u0131n ek<br>seriyeti taraf\u0131ndan karara rabtolunur. Gerek Heyetin ve gerek<br>Meclisin birinci i\u00e7timai Amerika H\u00fck\u00fbmat-\u0131 M\u00fcttefikas\u0131 Reisinin<br>daveti \u00fczrine vaki olacakt\u0131r.<br>Madde 6 \u2014 Daim\u00ee Kitabet Dairesi cemiyetin merkezinde<br>bulunur. Bu Kitabet Dairesi, bir K\u00e2tib-i Umum\u00ee ve l\u00fczumu<br>F. 34<br>kadar k\u00e2tipler ve heyet-i m\u00fcstahdiminden m\u00fcrekkeptir. \u0130lk<br>K\u00e2tib-i Umum\u00ee muahedeye merbut varakada g\u00f6sterilmi\u015ftir. Bunu<br>istihl\u00e2f edecek K\u00e2tib-i Umum\u00ee, heyetin ekseriyetinin tasvibi ile<br>Meclis taraf\u0131ndan tayin olunacakt\u0131r. Daire-i Kitabet ketebesile<br>heyet-i m\u00fcstahdimin Meclisin tasvibi ile K\u00e2tib-i Umum\u00ee taraf\u0131n<br>dan tayin olunur. Cemiyetin K\u00e2tib-i Umumisi ayn\u0131 zamanda<br>Heyetin ve Meclisin de K\u00e2tibi Umumisidir. Heyet-i tahririyenin<br>masarifi Umum\u00ee Posta \u0130ttihad\u0131 Beynelmilel Kalemi i\u00e7in muay<br>yen nisbet dahilinde \u00e2za-y\u0131 Cemiyet taraf\u0131ndan tesviye olunur.<br>Madde 7 \u2014 Cemiyetin merkezi Cenevre&#8217;de tesis olunmu\u015ftur.<br>Meclis her zaman merkezini di\u011fer herhangi mahalde tesis i\u00e7in<br>bir karar verebilir. Kitabet dairesi de dahil oldu\u011fu halde Cemi<br>yetin bilc\u00fcmle vazaifine veyahut hidemat\u0131na erkek ve kad\u0131n<br>alesseviye kabul olunur. Cemiyet azas\u0131n\u0131n m\u00fcmessilleri ve me<br>murlar\u0131 ifa-y\u0131 vazife halinde diplomasi imtiyazat ve muafiyattan<br>m\u00fcstefit olurlar. Cemiyet taraf\u0131ndan ve Cemiyete ait hidemat<br>ve i\u00e7timaattan dolay\u0131 i\u015fgal olunan mebani ve arazi tecav\u00fczden<br>masundur.<br>Madde 8 \u2014 Teslihat-\u0131 milelin asayi\u015f-i mill\u00ee ve bir hareket-i<br>m\u00fc\u015fterekenin icap ettirece\u011fi taahh\u00fcdat-\u0131 d\u00fcveliye icras\u0131 ile ka<br>bili telif olacak bir had-di asgariye tenzili sulh ve m\u00fcsalemetin<br>muhafazas\u0131 i\u00e7in muktazi oldu\u011fu Cemiyet \u00e2zas\u0131 taraf\u0131ndan tasdik<br>edilir.<br>Meclis her devletin mevki-i co\u011frafisini ve ahval-i hususi-<br>yesini nazar\u0131 itibare alarak h\u00fck\u00fbmat-i muhtelife taraf\u0131ndan tetkik<br>ve ittihaz-\u0131 karar olunmak \u00fczere bu tenzile ait pl\u00e2nlar\u0131 ihzar<br>eyler. Mezk\u00fbr pl\u00e2nlar\u0131n yeniden tetkiki ve indelhace l\u00e2ekal on<br>senede bir defa tekrar tetkiki icap eder.<br>Pl\u00e2nlar\u0131n h\u00fck\u00fbmat-\u0131 muhtelife taraf\u0131ndan kabul\u00fcnden sonra<br>bu suretle haddi tayin edilen teslihat mikdar\u0131 Meclisin rizas\u0131<br>olmaks\u0131z\u0131n tecav\u00fcz edilmeyecektir. Cemiyetin \u00e2zas\u0131 m\u00fchimmat<br>ve levaz\u0131m-\u0131 harbiyenin husus\u00ee surette imalinin itirazat-\u0131 vahi-<br>meye b\u00e2is oldu\u011funu nazar-\u0131 dikkate alarak bu husustaki ne-<br>tayic-i m\u00fcessifeden tevekkiye hadim tedabire tevess\u00fcl vazifesini,<br>emniyetleri i\u00e7in muktazi m\u00fchimmat ve levaz\u0131mat\u0131 imal edeme<br>yen \u00e2za-y\u0131 Cemiyetin ihtiyacat\u0131 nazar-\u0131 itibare al\u0131nmak \u015fartile<br>Meclise tevdi ederler. Cemiyetin \u00e2zas\u0131 teslihatlar\u0131n\u0131n mikyas\u0131na,<br>berr\u00ee ve bahr\u00ee ve hava\u00ee programlar\u0131na ve harpte istimale salih<br>sanayilerinin mikdar\u0131na m\u00fcteallik k\u00e2ffe-i mal\u00fbmat\u0131 begayet sa<br>mim\u00ee ve tam bir surette teati etme\u011fi taahh\u00fct ederler.<br>Madde 9 \u2014 1 ve 8 inci maddelerin ahk\u00e2m\u0131n\u0131n icras\u0131 ve su-<br>ret-i umumiyede asker\u00ee ve bahr\u00ee ve hava\u00ee mesail hakk\u0131nda m\u00fc<br>tal\u00e2as\u0131n\u0131 Meclise beyan etmek \u00fczere daim\u00ee bir komisyon te\u015fkil<br>olunacakt\u0131r.<br>Madde 10 \u2014 Cemiyetin \u00e2zas\u0131 bilumum \u00e2za-y\u0131 Cemiyetin<br>Cemiyete tamamiyet-i m\u00fclkiyelerile hal-i haz\u0131rdaki istikl\u00e2l-i si<br>yasilerine riayet ve bunlar\u0131 her t\u00fcrl\u00fc tecav\u00fczat-\u0131 hariciyeye kar\u015f\u0131<br>muhafaza eyleme\u011fi taahh\u00fct ederler. Bir tecav\u00fcz vukuu veya<br>tecav\u00fcz tehdidi veyahut tehlikesi mevcut oldu\u011fu takdirde Meclis<br>i\u015fbu taahh\u00fcd\u00fcn icras\u0131n\u0131 temin vasaitine tevess\u00fcl eder.<br>Madde 11 \u2014 Cemiyet \u00e2zas\u0131ndan birine gerek do\u011frudan do\u011f<br>ruya taal\u00fbk etsin gerek etmesin her bir harp veya tehlike-i harp<br>b\u00fct\u00fcn Cemiyeti al\u00e2kadar edece\u011fi ve Cemiyetin sulh-\u0131 mileli su-<br>ret-i m\u00fcessirede muhafazaya hadim tedabiri ittihaz eylemesi<br>l\u00e2z\u0131m gelece\u011fi sarahaten beyan olunur. Bu gibi ahvalde K\u00e2tib-i<br>Umum\u00ee cemiyet \u00e2zas\u0131ndan herhangi birinin talebi \u00fczerine Mec<br>lisi derhal i\u00e7timaa davet eder. Bundan maada m\u00fcnasebat-\u0131 d\u00fc-<br>veliyeye icra-y\u0131 tesir etmek mahiyetini haiz olan ve binnetice<br>sulh ve m\u00fcsalemeti veyahut bu sulh ve m\u00fcsalemetin mevkuf-\u0131<br>aleyhi olup beynelakvam h\u00fcsn-i amizi\u015fi ihl\u00e2l edecek olan k\u00e2ffe-i<br>vekayi hakk\u0131nda Heyetin veyahut Meclisin nazar-\u0131 dikkatim bir<br>suret-i dostanede celbetme\u011fe Cemiyet \u00e2zas\u0131ndan her birinin hakk\u0131<br>oldu\u011fu dahi beyan olunur.<br>Madde 12 \u2014 B\u00fct\u00fcn \u00e2za-y\u0131 Cemiyet, aralar\u0131nda inkita-\u0131 m\u00fc-<br>nasebat\u0131 tevlit edecek mahiyette bir ihtil\u00e2f\u0131n tahadd\u00fcs\u00fc halinde<br>ihtil\u00e2f-\u0131 mezk\u00fbru ya hakeme veyahut Meclisin tetkikine tevdi<br>etme\u011fi m\u00fcttefikan kararla\u015ft\u0131r\u0131rlar. Kezalik hi\u00e7 bir ve\u00e7hile ha<br>kemlerin karar\u0131n\u0131n veyahut Meclisin raporunun itas\u0131ndan itiba<br>ren \u00fc\u00e7 ay m\u00fchletin inkizas\u0131ndan evvel harbe m\u00fcracaat eyleme<br>mek hususunu dahi kararla\u015ft\u0131r\u0131rlar. Bu maddede mezk\u00fbr bil<br>c\u00fcmle ahvalde hakemlerin karar\u0131n\u0131n m\u00fcnasip bir m\u00fcddet zar<br>f\u0131nda itas\u0131 ve Meclis raporunun ihtil\u00e2f\u0131n Meclise tevdi-i g\u00fcn\u00fcnden<br>itibaren alt\u0131 mah zarf\u0131nda tanzimi iktiza eder.<br>Madde 13 \u2014 Aza-y\u0131 Cemiyet, beyinlerinde kendi itikatlar\u0131na<br>g\u00f6re hakem marifetile kabil-i tesviye olan bir ihtil\u00e2f zuhur eder<br>ve bu ihtil\u00e2f, diplomasi tarikile mucib-i memnuniyet bir surette<br>hal ve tesviye edilemezse bu meselenin tamamile hakeme hava<br>lesini kararla\u015ft\u0131r\u0131rlar. Bir muahedenin hukuk-\u0131 d\u00fcvelin her nokta-i<br>nazar\u0131ndan tefsirine ve subutu takdirinde bir taahh\u00fcd-\u0131 d\u00fcvelinin<br>inkita\u0131n\u0131 mucip olacak her nevi h\u00e2disat\u0131n tahakkukuna veyahut<br>b\u00f6yle bir ink\u0131ta\u0131n istilzam eyleyece\u011fi tamirin v\u00fcsat veya mahi<br>yetine taall\u00fbk eden bu gibi ihtil\u00e2fat\u0131n suret-i umumiyede hakem<br>vas\u0131tasile kabil-i hal ihtil\u00e2fat meyan\u0131nda bulundu\u011fu beyan olunur.<br>Davan\u0131n tevdi olundu\u011fu hakem mahkemesi tarafeynce tayin<br>edilen veya mukavel\u00e2t-\u0131 m\u00fctekaddimede musarrah bulunan bir<br>mahkemedir.<br>Cemiyet \u00e2zas\u0131 ita olunan h\u00fck\u00fcmleri h\u00fcsn-i niyetle icra ey<br>leme\u011fi ve bu h\u00fck\u00fcmlere tevfik-i hareket eden Cemiyet \u00e2zas\u0131n<br>dan herhangi birine kar\u015f\u0131 harbe m\u00fcracaat etmeme\u011fi taahh\u00fct<br>ederler. H\u00fckm\u00fcn adem-i icras\u0131 halinde Meclis h\u00fckm\u00fcn temin-i<br>icras\u0131na s\u00e2lih tedabiri teklif eder.<br>Madde 14 \u2014 Meclis, beynelmilel daim\u00ee bir Mahkeme-i Ad<br>liye l\u00e2yihas\u0131n\u0131 ihzar ve \u00e2za-y\u0131 Cemiyete tevdie memurdur. Bu<br>mahkeme bir mahiyet-i beynelmileliyeye haiz olup tarafinin ken<br>disine tevdi edece\u011fi k\u00e2ffe-i ihtil\u00e2fat\u0131 r\u00fcyet edecektir. Meclis veya<br>Heyet taraf\u0131ndan kendisine havale olunacak her nevi ihtil\u00e2fat<br>ve nokat hakk\u0131nda da isti\u015far\u00ee m\u00fctal\u00e2at\u0131 beyan eyleyecektir.<br>Madde 15 \u2014 \u00c2za-y\u0131 Cemiyet aras\u0131nda inkita-\u0131 m\u00fcnasebat\u0131<br>tevlit edecek bir ihtil\u00e2f tahadd\u00fcs eder ve i\u015fbu ihtil\u00e2f 13 \u00fcnc\u00fc<br>maddede musarrah hake&#8217;me havale edilmezse ihtil\u00e2f-\u0131 mezk\u00fbrun<br>Meclise tevdii \u00e2za-y\u0131 Cemiyet\u00e7e mukarrerdir. Bu hususta azadan<br>birinin bu ihtil\u00e2ftan tahkikat ve tetkikat-\u0131 m\u00fckemmele icras\u0131<br>z\u0131mn\u0131nda k\u00e2ffe-i tedabire tevess\u00fcl edecek olan K\u00e2tib-i Umumiyi<br>haberdar etmesi k\u00e2fidir. Tarafin m\u00fcddet-i kalile-i m\u00fcmk\u00fcne<br>zarf\u0131nda davalar\u0131n\u0131n bilc\u00fcmle vaka-yi m\u00fcteferrias\u0131 ve evrak-\u0131<br>m\u00fcsbitesini cami bir fezlekeyi K\u00e2tib-i Umumiye tevdi eylerne-<br>lidirer. Meclis bu fezlekenin hemen ne\u015frini emir edebilir.<br>Meclis ihtil\u00e2f\u0131n hal ve tesviyesini temine sarf-\u0131 mesai eder<br>ve husul-i muvaffakiyet halinde vekayi-i ve bunlara ait izahat-\u0131<br>muktaziyeyi ve suver-i tesviyeyi m\u00fcbeyyin bir fezlekeyi m\u00fcna-<br>sib g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ve\u00e7hile ne\u015freder. \u0130htil\u00e2f hal edilemedi\u011fi takdirde ih<br>til\u00e2f\u0131n esbab\u0131n\u0131 ve bu i\u015fte en m\u00fcnasib ve en mukarin-i adalet<br>g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc suret-i tesviyeyi bildirmek \u00fczere ister ittifak-\u0131 \u00e2r\u00e2 veya<br>ekseriyet-i \u00e2r\u00e2 ile kararla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 raporu tanzim ve ne\u015freder.<br>Mecliste bulunan Cemiyet \u00e2zas\u0131ndan her biri esbab-\u0131 ihtil\u00e2f<br>ve mukarrerat-\u0131 zatiyesini m\u00fcbeyyin bir rapor ne\u015fredebilir. Mec<br>lisin raporu, tarafin m\u00fcmessillerinin reyi hari\u00e7 oldu\u011fu halde<br>m\u00fcttefikan kabul olundu\u011fu takdirde Cemiyet \u00e2zas\u0131 mezk\u00fbr ra<br>por ahk\u00e2m\u0131na tevfik-i hareket eden taraf aleyhine harbe giri\u015f<br>meme\u011fi taahh\u00fct ederler. Meclis tarafin-i m\u00fcnazi\u00fcnfihadan her<br>birinin m\u00fcmessillerinden maada di\u011fer umum azas\u0131na raporunu<br>kabul ettiremedi\u011fi takdirde Cemiyet \u00e2zas\u0131 hak ve adaletin<br>muhafazas\u0131 emrinde m\u00fcnasib g\u00f6recekleri ve\u00e7hile hareket etmek<br>hakk\u0131n\u0131 muhafaza ederler.<br>Tarafinden biri ihtil\u00e2f\u0131n, hukuk-\u0131 d\u00fcvelin tamamile kendi<br>sal\u00e2hiyetine terk etti\u011fi bir meseleye taall\u00fbk etti\u011fini iddia eder<br>ve bu iddia Meclis taraf\u0131ndan kabul edilecek olursa meclis bu<br>keyfiyeti bir raporda bast ve temhit eylemekle beraber bir g\u00fbna<br>suret-i tesviyeyi tavsiye eylemez.<br>Meclis i\u015fbu maddede tasrih olunan ahvalin k\u00e2ffesinde ihti<br>l\u00e2f\u0131 Heyete havale edebilir. Kezalik Heyet tarafinden birinin<br>istidas\u0131 \u00fczerine ihtil\u00e2f\u0131 tetkik edebilecektir. \u0130\u015fbu istida ihtil\u00e2f\u0131n<br>Meclise tevdi olundu\u011fu g\u00fcnden itibaren 14 g\u00fcn zarf\u0131nda takdim<br>olunmal\u0131d\u0131r. Heyete tevdi olunan her meselede Meclisin fiil-i<br>hareket ve sal\u00e2hiyetine taall\u00fbk eden bu madde ile 12 inci mad<br>denin ahk\u00e2m\u0131 Heyetin fiil ve hareket ve sal\u00e2hiyetin de tatbik<br>olunur. Her meselede taraf\u0131n m\u00fcmessilleri hari\u00e7 olmak \u00fczere Mec<br>liste bulunan \u00e2za-y\u0131 cemiyet m\u00fcmessillerinin tasvibi ve di\u011fer<br>\u00e2za-y\u0131 cemiyetin ekseriyet-i \u00e2r\u00e2s\u0131 ile heyet taraf\u0131ndan tanzim<br>olunan rapor taraf\u0131n m\u00fcmessillerinden gayri di\u011fer \u00e2zasn\u0131n itti-<br>fak-\u0131 \u00e2r\u00e2s\u0131 ile Meclis taraf\u0131ndan tanzim olunan raporun h\u00fck\u00fcm<br>ve kuvveti gibi bir h\u00fck\u00fcm ve kuvveti haizdir.<br>Madde 16 \u2014 \u00c2za-y\u0131 Cemiyetten biri 12 inci, 13 \u00fcnc\u00fc veyahut<br>15 inci maddelerdeki taahh\u00fcdat hil\u00e2f\u0131na olarak muharebeye<br>m\u00fcracaat etti\u011fi takdirde Cemiyetin di\u011ferb\u00fct\u00fcn \u00e2zas\u0131 aleyhine<br>bilfiil harp ika eylemi\u015f addolunur. Bunlar derhal kendisile b\u00fct\u00fcn<br>m\u00fcnasebat-\u0131 ticariye ve maliyelerini kat ve kendi tebealeriyle<br>ahidnameyi nakzeden h\u00fck\u00fcmet tebeas\u0131 aras\u0131ndaki k\u00e2ffe-i m\u00fcna-<br>sebat\u0131 men etme\u011fi ve bu h\u00fck\u00fcmet tebeas\u0131 ile Cemiyet-i Akvam&#8217;a<br>dahil bulunan ve bulunmayan di\u011fer devletlerin her birinin bey<br>ninde bilc\u00fcmle m\u00fcnasebat-\u0131 maliye, ticariye veyahut \u015fahsiyeyi<br>men etme\u011fi taahh\u00fct ederler.<br>Bu takdirde Meclis taahh\u00fcdat-\u0131 Cemiyetin infaz\u0131na tahsis<br>olunan kuva-y\u0131 m\u00fcsellehaya cemiyet azas\u0131n\u0131n hangi bahr\u00ee ve<br>hava\u00ee asker\u00ee kuvvetler ile i\u015ftirak edece\u011fini al\u00e2kadar olan muhtelif<br>h\u00fck\u00fcmetlere tavsiye etmek vazifesile m\u00fckelleftir.<br>Bundan maada \u00e2za-y\u0131 Cemiyet i\u015fbu madde mucibince itti<br>haz olunacak tedabir-i iktisadiye ve maliyenin tatbikat\u0131ndan<br>tahadd\u00fcs edecek zayiat ve mehaziri had-di asgariye tenzil i\u00e7in<br>yekdi\u011ferine kar\u015f\u0131 m\u00fczaherat-\u0131 m\u00fctekabilede bulunma\u011f\u0131 kararla\u015f<br>t\u0131r\u0131r. Aza-y\u0131 Cemiyet, ahidnameyi nakzeden devlet taraf\u0131ndan<br>kendilerinden biri aleyhine ittihaz olunan bir tedbir-i mahsusa<br>mukavemet i\u00e7in kezalik yekdi\u011ferine m\u00fctekabilen zahir olacakt\u0131r.<br>Aza-y\u0131 Cemiyet taahh\u00fcdat-\u0131 Cemiyeti tenfiz i\u00e7in icra olunan bir<br>hareketi m\u00fc\u015fterekeye i\u015ftirak eyleyen \u00e2za-y\u0131 cemiyetten her hangi<br>birine ait kuvvetlerin kendi arazilerinden m\u00fcrurlar\u0131n\u0131 teshil etmek<br>\u00fczere tedabir-i muktaziyeye tevess\u00fcl ederler.<br>Ahidnameden m\u00fcnbais taahh\u00fcdat\u0131n nakz\u0131ndan dolay\u0131 mesul<br>olan her bir \u00e2za Cemiyetten ihra\u00e7 olunabilir. \u0130hra\u00e7 keyfiyeti Mec<br>liste bulunan di\u011fer b\u00fct\u00fcn \u00e2za-y\u0131 Cemiyetin \u00e2r\u00e2s\u0131 ile ittihaz olunur.<br>Madde 17 \u2014 Yaln\u0131z biri Cemiyete dahil bulunan veyahut her<br>ikisi de Cemiyetin \u00e2zas\u0131ndan olmayan iki devlet aras\u0131nda ihtil\u00e2f<br>tekevv\u00fcn etti\u011fi takdirde Cemiyete dahil olmayan devlet veya<br>devletler ihtil\u00e2f\u0131n tesviyesi i\u00e7in Meclis taraf\u0131ndan tensib olunan<br>\u015feraite tevfikan kendi azas\u0131na tahmil olunan taahh\u00fcdata tabi<br>olma\u011fa davet olunurlar. D\u00e2vet-i vak\u0131a kabul olundu\u011fu halde<br>12 il\u00e2 16 \u0131nc\u0131 maddeler ahk\u00e2m\u0131 Meclis\u00e7e l\u00fczum g\u00f6r\u00fclecek tadil\u00e2t<br>ile tatbik olunur. Davetname irsal olunur olunmaz Meclis esbab-\u0131<br>ihtil\u00e2f hakk\u0131nda icra-y\u0131 tahkikata m\u00fcbaderet eder ve hadise-i<br>mahsusada kendisince ahsen ve en m\u00fcessir g\u00f6r\u00fcnen teedbiri itti<br>haz eyler.<br>Davet edilen devlet ihtil\u00e2f\u0131n halli i\u00e7in Cemiyet azas\u0131n\u0131n taah-<br>h\u00fcdat\u0131n\u0131 kabulden istink\u00e2f ederek \u00e2za-y\u0131 Cemiyetten biri aley<br>hine harbe tevess\u00fcl ederse 16 inci madde ahk\u00e2m\u0131 kendi hakk\u0131nda<br>mabih\u00fcttatbik olunur. Davet edilen tarafeyn ihtil\u00e2f\u0131n halli i\u00e7in<br>Cemiyet azas\u0131n\u0131n taahh\u00fcdat\u0131n\u0131 kabulden istink\u00e2f eyledikleri su<br>rette Meclis muhasamata mani olacak ve ihtil\u00e2f\u0131n hallini inta\u00e7<br>edecek her g\u00fbna tek\u00fcfat-\u0131 dermeyen her g\u00fbna tedabiri ittihaz<br>ve dermeyan edebilir.<br>Madde 18 \u2014 Cemiyet \u00e2zas\u0131ndan biri taraf\u0131ndan atiyen akd-<br>olunacak herhangi bir muahedename veya taahh\u00fcdame-i d\u00fcveli<br>Kitabet dairesince derhal kay\u0131t ve tescil ve s\u00fcrat-i m\u00fcmk\u00fcne<br>ile ne\u015fredilmelidir. Bu muahedename veya taahh\u00fctname-i d\u00fcve<br>liden hi\u00e7 biri kay\u0131t ve tescil olununcaya kadar vacib\u00fclicra ol<br>mayacakt\u0131r.<br>Madde 19 \u2014 Heyet, \u00e2za-y\u0131 Cemiyeti gayr-i kabil-i tatbik bir<br>hal kesbeden ve idameleri sulh ve m\u00fcsalemet-i \u00e2lemi bir muha<br>taraya ilka edebilecek olan muahedenamelerle vaziyat-\u0131 d\u00fcveli-<br>yeyi aras\u0131ra yeniden tetkike davet edebilir.<br>Madde 20 \u2014 Aza-y\u0131 Cemiyet kendilerine m\u00fcnferiden taal<br>l\u00fbk eden hususatta i\u015fbu ahidnamenin miyanelerinde mevcut<br>olup ahk\u00e2mile gayr-i kabil-i telif olan bilumum taahh\u00fcdat ve<br>itil\u00e2fat\u0131 fesh ve ilga etti\u011fini tasdik eder. Ve ileride taahh\u00fcdat<br>ve iltil\u00e2fat-\u0131 m\u00fcmasile akdetmeme\u011fi resmen taahh\u00fct eylerler.<br>Azadan biri Cemiyette duhulundan mukaddem ahidname ahk\u00e2<br>mile gayr-i kabil-i telif bir tak\u0131m taahh\u00fcdat deruhde etmi\u015f ise<br>i\u015fbu taahh\u00fcdat\u0131ndan kurtulmak i\u00e7in derhal tedabir-i l\u00e2z\u0131ma itti<br>haz eylemek mecburiyetindedir.<br>Madde 21 \u2014 Hakem ahidnameleri ve Monroe kaidesi gibi bir<br>memlekete mahsus itil\u00e2fat misill\u00fb sulh ve m\u00fcsalemetin muhafa<br>zas\u0131n\u0131 k\u00e2fil bulunan taahh\u00fcdat-\u0131 d\u00fcveliye i\u015fbu ahidname ahk\u00e2<br>m\u0131ndan hi\u00e7 birile gayr-i kabil-i telif addedilmeyecektir.<br>Madde 22 \u2014 Usul ve kavaid-i atiye mukaddema kendilerini<br>idare etmi\u015f olan h\u00fck\u00fbmat\u0131n kalemrev-i h\u00fck\u00fcmdarisinden harbi<br>m\u00fcteakip huru\u00e7 etmi\u015f olan ve medeniyet-i haziran\u0131n bilhassa<br>m\u00fc\u015fk\u00fcl bulunan \u015feraiti dahilinde kendilerini idareye hen\u00fcz muk<br>tedir olamayan milel ve akvam\u0131n sakin olduklar\u0131 m\u00fcstemlik\u00e2t<br>ve arazi hakk\u0131nda tatbik olunur. Bu milel ve akvam\u0131n saadet-i<br>hal ve inki\u015faf ve terakkisi medeniyet i\u00e7in bir vazife-i mukaddese<br>oldu\u011fundan bu vazifenin ifas\u0131 i\u00e7in ahidname-i haz\u0131raya baz\u0131<br>teminat der\u00e7 ve ithali m\u00fcnasiptir.<br>Bu usul ve kaidenin hayyiz-i fiile isali i\u00e7in ahsen-i tedbir<br>milel ve akvam-\u0131 mezk\u00fbrenin vasayetini menabi-i servet ve ter-<br>car\u00fcb yahut vaziyet-i co\u011frafiyeleri itibarile i\u015fbu mesuliyeti de-<br>ruhdeye en muktedir olan ve bunu kabul hususunda izhar-\u0131 mu<br>vafakat eylemi\u015f olan milel-i m\u00fcterekkiyeye tevdi edilmekten<br>ibarrettir. Milel-i m\u00fcterekkiye i\u015fbu vasayeti mandater s\u0131fatile<br>ve cemiyet nam\u0131na ifa edeceklerdir.<br>Mahiyet-i vesayet milletin derece-i terakkisi ve arazisinin<br>mevki-i co\u011frafisi ile \u015ferait-i iktisadiyesine ve buna m\u00fc\u015fabih sair<br>bilc\u00fcmle ahvale g\u00f6re tahall\u00fcf etmelidir.<br>Mukaddema Devlet-i Aliye&#8217;ye tabi bulunmu\u015f olan baz\u0131 ce<br>maat bir derece-i terakkiye mazhar olmu\u015flard\u0131r ki milel-i m\u00fcs<br>takbele halinde mevcudiyetleri muvakkaten tasdik olunabilir.<br>\u015eu \u015fartla ki bir mandaterin nasayih ve muaveneti kendilerini<br>ba\u015fl\u0131ba\u015f\u0131na harekete muktedir olacaklar\u0131 zamana kadar bunlar\u0131<br>idareye rehber olsun.<br>Mandater intihab\u0131 hususunda cemaatlar\u0131n evvelce arzular\u0131<br>nazar\u0131 itibare al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<br>Milel-i saire bulunduklar\u0131 derece-i terakki ile bilhassa vasat\u0131<br>Afrika akvam\u0131n\u0131n derece-i terakkileri esir, esliha ve k\u00fcul ticareti<br>gibi sui istimal\u00e2t\u0131n men&#8217;i suretile intizam-\u0131 umuminin ve h\u00fcsn-i<br>ahl\u00e2k\u0131n muhafazas\u0131n\u0131 k\u00e2fil olabilecek tahdidattan maada sair<br>bir g\u00fbna tahdidat icra edilmeksizin serbesti-i vicdan ve mezhebin<br>ve umur-\u0131 inzibatiye yahut m\u00fcdafaa-i arazi m\u00fcstesna oldu\u011fu<br>halde k\u0131l\u00e2\u011f ve istihk\u00e2mat veya \u00fcss\u00fclhareke-i askeriye ve bahriye<br>tesisinin ve yerlilere askerlik taliminin men&#8217;ini mutazamm\u0131n ve<br>Cemiyetin kez\u00e2lik \u00e2za-y\u0131 sairesine m\u00fcbadel\u00e2t ve ticaret i\u00e7in<br>\u015ferait-i m\u00fctesaviye temin eyleyecek olan \u015ferait taht\u0131nda man<br>daterin orada arazinin idaresini deruhte eylemesini m\u00fcstelzimdir.<br>Elhas\u0131l Afrika&#8217;n\u0131n cenub-i garbisi ve cenub-\u00ee Okyanusya&#8217;da k\u00e2in<br>baz\u0131 cezair gibi yerler vard\u0131r ki ahalisinin seyrekli\u011fi, mesaha-i<br>sathiyesinin mahdudiyeti, merakiz-i medeniyetten bu&#8217;du manda<br>terin arazisine m\u00fclas\u0131k olmas\u0131 veyahut ahvali saire dolay\u0131sile<br>b\u00e2l\u00e2da beyan olundu\u011fu ve\u00e7hile yerli ahalinin nef&#8217;ine bir tak\u0131m<br>teminat itas\u0131 kayd-\u0131 ihtirazisi taht\u0131nda olarak mandaterin ec-<br>za-y\u0131 m\u00fctemmime-i arazisinden bulunuyormu\u015f gibi ancak man<br>daterin kavanini mucibince idare olunabilir. Her halde manda<br>terin idaresini deruhde etmi\u015f oldu\u011fu arazi hakk\u0131nda Meclise her<br>sene bir rapor ita etmesi l\u00e2z\u0131mgelir. Mandaterin derece-i h\u00fckm<br>ve n\u00fcfuzu ile taraf\u0131ndan icra edilecek murakaba veya idare hak<br>k\u0131nda \u00e2za-y\u0131 Cemiyet aras\u0131nda evvelce bir mukavelename mevcut<br>de\u011filse Meclis taraf\u0131ndan bu nokat hakk\u0131nda bilhassa ita-y\u0131 h\u00fc<br>k\u00fcm ve karar edilecektir.<br>Mandaterin her sene verece\u011fi raporlar\u0131 ah\u0131z ve tetkik eyle<br>mek ve vasayetlerin ifas\u0131na m\u00fctedair bilc\u00fcmle mesail hakk\u0131nda<br>Meclise rey beyan etmek vazifesile m\u00fckellef daim\u00ee bir komisyon<br>te\u015fkil olunacakt\u0131r.<br>Madde 23 \u2014 Kayd-\u0131 ihtiraz\u0131 taht\u0131nda ve elhalet\u00fchazihi mev<br>cut olan veyahut bil\u00e2hara akdedilecek olan mukavel\u00e2t-\u0131 d\u00fcveliye<br>ahk\u00e2m\u0131na tevfikan Cemiyetin \u00e2zas\u0131 :<br>a) Kendi arazileri ile m\u00fcnasebat\u0131 ticariye ve s\u0131naiyelerinin<br>\u015famil oldu\u011fu bilc\u00fcmle mem\u00e2likte erkek, kad\u0131n ve \u00e7ocuklar i\u00e7in<br>hakkaniyet ve insaniyetperverane \u015ferait-i say ve amelin temin<br>ve muhafazas\u0131na ve bu maksadla iktiza eden beynelmilel te\u015fki<br>l\u00e2t\u0131n icra ve idamesine sarf-\u0131 mesai edeceklerdir.<br>b) Kendi idarelerine mevdu arazisi dahilindeki yerli ahali<br>hakk\u0131nda \u00e2dil\u00e2ne bir surette muamele icras\u0131n\u0131n teminini deruhde<br>ederler.<br>c) Nisvan ve etfal ile afyon ve sair ecza-y\u0131 t\u0131bbiye-i muz\u0131rra<br>ticaretine m\u00fcteallik itil\u00e2fat\u0131n murakabesine Cemiyeti memur<br>ederler.<br>d) Esliha ve m\u00fchimmat ticareti murakabas\u0131n\u0131n menafi-i<br>umumiye i\u00e7in muktazi bulundu\u011fu memalik ile olacak bu ticareti<br>murakabe-i umumiye taht\u0131nda bulundurma\u011fa Cemiyeti memur<br>ederler.<br>e) M\u00fcnakal\u00e2t ve transitin muhafaza-i serbestisini ve bil<br>umum aza-y\u0131 Cemiyete ait ticaret hakk\u0131nda muhikkane bir mu<br>amele icras\u0131n\u0131 temin i\u00e7in tedabir-i l\u00e2z\u0131meyi ittihaz eyleyecekler<br>dir. \u015eu kadar ki 1914 senesinden 1918 senesine kadar esna-y\u0131<br>harbda tahrip edilen memalikin havayic-i mahsusas\u0131 nazar-\u0131 iti<br>bare al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<br>f) Emraz\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc almak ve emraza kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede bulun<br>mak \u00fczere bir mahiyet-i beynelmileliyevi haiz bir tak\u0131m tedavir<br>ittihaz\u0131na sarf-\u0131 mesai edeceklerdir.<br>Madde 24 \u2014 M\u00fc\u015fterek muahedenamelerle mukaddema tesis<br>edilen bilumum beynelmilel kalemler, tarafinin inzimam-\u0131 muva<br>fakati kayd-\u0131 ihtirazisi taht\u0131nda Cemiyetin daire-i sal\u00e2hiyeti alt\u0131na<br>vazolunacakt\u0131r.<br>Menafi-i d\u00fcveliyeye ait umur ve mesalihin tesviyesi i\u00e7in bu<br>hara tesis olunacak olan di\u011fer bilc\u00fcmle aklam ve heyet Cemi-<br>vetin taht-\u0131 idaresine vazedilecektir.<br>Mukavelat-\u0131 umumiye ile bir suret-i tesviyeye rabtedilen ve<br>fakat beynelmilel komisyon veya kalemlerin murakabesine tevdi<br>edilmeyen menafi-i beynelmileliyeye m\u00fcteallik bilumum mesail<br>Cemiyetin Kitabet Dairesi \u00e2kidlerce talep vukubuldu\u011fu ve Mec<br>lis\u00e7e de buna muvafakat edildi\u011fi takdirde bilc\u00fcmle mal\u00fbmat-\u0131<br>m\u00fcfideyi cem ve tevzi eyleyecek ve her g\u00fbna muzaheret-i muk-<br>taziye veya matlubeyi ifa edecektir.<br>Meclis, Kitabet Dairesinin masarifi meyan\u0131na Cemiyetin<br>zir-i idaresine vazedilen herhangi kalemin veya komisyonun ma<br>sarifini ithale karar verebilir.<br>Madde 25 \u2014 Aza-y\u0131 Cemiyet s\u0131hhat-\u0131 umumiyenin \u0131slah\u0131,<br>emraza kar\u015f\u0131 tedabir-i mania ittihaz\u0131 ve d\u00fcnyada \u00e2l\u00e2m ve izti-<br>rabat\u0131n tahfifi hususlar\u0131n\u0131 istihdaf eden ve usul ve nizam\u0131 dai<br>resinde haiz-i sal\u00e2hiyet bulunan Salib-i Ahmer g\u00f6n\u00fcll\u00fc te\u015fki-<br>l\u00e2t-\u0131 milliyesinin tesis ve te\u015frik-i mesaisini te\u015fvik ve sahabet<br>eyleme\u011fi taahh\u00fct eylerler.<br>Madde 26 \u2014 \u0130\u015fbu ahidnamece icra edilecek tadil\u00e2t, m\u00fcmes<br>silleri Meclisi te\u015fkil eden \u00e2za-y\u0131 Cemiyet ile m\u00fcmessilleri Heyet-i<br>Umumiyeyi te\u015fkil eden azan\u0131n ek seriyeti taraf\u0131ndan tasdik edilir<br>edilmez meriy\u00fclicra olacakt\u0131r.<br>Cemiyetin her \u00e2zas\u0131 ahidnamece yap\u0131lacak tadil\u00e2t\u0131 kabul<br>etmemekte serbest olup bu takdirde Cemiyetin \u00e2zal\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131k<br>m\u0131\u015f olur.<br>Melfuf<br>1 \u2014 Cemiyet-i Akvam\u0131n aza-y\u0131 asliyesi:<br>Cemahir-i M\u00fcttehide-i Amerika Hayti<br>Bel\u00e7ika Hicaz<br>Bolivya Honduras<br>Brezilya \u0130talya<br>Britanya \u0130mparatorlu\u011fu Japonya<br>Kanada Liberya<br>Avustralya Nikaraguva<br>Afrika-y\u0131 Cenub\u00ee Panama<br>Yeni Zelanda Peru<br>Hindistan Polonya<br>\u00c7in Portekiz<br>K\u00fcba Romanya<br>Ekvator S\u0131rp-H\u0131rvat-Sloven h\u00fck\u00fcmeti<br>Pransa Siyam<br>Yunanistan \u00c7ekoslovakya<br>Guetamala Uruguay<br>Ahidnameye i\u015ftirake davet edilen h\u00fck\u00fcmetler :<br>Arjantin \u0130ran<br>\u015eili Salvador<br>Kolombiya \u0130sve\u00e7<br>Danimarka \u0130svi\u00e7re<br>\u0130spanya Venezuela<br>Norve\u00e7 Felemenk<br>Paraguey<br>2 \u2014 Cemiyet-i Akvam\u0131n ilk K\u00e2tib-i Umum\u00eesi<br>Sir Ceymis Erik Drumond. K. S. M. G., C.B.<br>Birinci k\u0131sm\u0131n (Cemiyet-i Akvam Ahidnamesi) d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc<br>maddesinde beyan olunan ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fcttefika ve m\u00fc\u015fareke<br>Almanya ile akdolunan 28 haziran 1919 tarihli muahedename-<br>den m\u00fcnfahim olan ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fcttefika ve m\u00fc\u015farekedir.<br>\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00c2B<br>T\u00fcrkiye&#8217;nin Hudutlar\u0131<br>Madde 27\u2014 Evvel\u00e2 Avrupa&#8217;da T\u00fcrkiye hudutlar\u0131 berve\u00e7h-<br>\u00e2ti tayin edilecektir (Bir numaral\u0131 melfuf haritaya m\u00fcracaat)<br>1 \u2014 Karadeniz: Bo\u011fazi\u00e7i methalinden itibaren \u00e2tide mu<br>sarrah noktaya kadar;<br>2 \u2014 Yunanistan ile: Podima&#8217;n\u0131n takriben 7 kilometre \u015fi<br>mal-i garbisinde k\u00e2in B\u00fcy\u00fckdere mansab\u0131nda Karadeniz sahi<br>linde tayin olunacak bir noktadan itibaren cenub-i garbiye do\u011fru<br>ve \u0130st\u0131ranca dere havzas\u0131 hudutlar\u0131n\u0131n m\u00fcnteha-y\u0131 \u015fimal-i garb\u00ee<br>noktas\u0131na kadar (Istranca&#8217;n\u0131n takriben 8 kilometre \u015fimal-i gar<br>bisinde vaki nokta):<br>Kapl\u0131cada\u011f ve \u00dc\u00e7p\u0131nar tepesi noktalar\u0131ndan ge\u00e7mek \u00fczere<br>arazi \u00fczerinde tayin olunacak bir hat;<br>Oradan itibaren, cenup ve cenub-i \u015fark\u00ee istikametinde ve<br>Sinekli istasyonunun takriben bir kilometre garbinde \u00c7orlu-<br>\u00c7atalca \u015fimendifer hatt\u0131 \u00fczerinde intihap olunacak bir noktaya<br>kadar;<br>Istranca dere havzas\u0131n\u0131n garp hududunu m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu<br>kadar takip eden bir hat;<br>Oradan cenub-i \u015farkiye do\u011fru ve \u015fimal-i \u015fark\u00ee cihetinde<br>B\u00fcy\u00fck\u00e7ekmece G\u00f6l\u00fc&#8217;ne akan \u0131rmaklar havzalarile cenub-i gar<br>bide do\u011frudan do\u011fruya Marmara denizine d\u00f6k\u00fclen \u0131rmaklar\u0131n<br>havzas\u0131 aras\u0131ndaki taksim-i miyah hatt\u0131 \u00fczerinde Fener ve Kurfal\u0131<br>mevkileri aras\u0131nda intihap edilecek bir noktaya kadar;<br>Sinekli&#8217;nin cenubundan ge\u00e7mek \u00fczere arazi \u00fczerinde tayin<br>edilecek bir hat;<br>Oradan cenub-\u0131 \u015farkiye do\u011fru ve Kalikratya&#8217;n\u0131n takriben<br>bir kilometre cenub-i garbisinde Marmara denizi \u00fczerinde intihap<br>edilecek bir noktaya kadar;<br>Berve\u00e7h-i b\u00e2l\u00e2 tayin olunan taksim-i miyah hatt\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn<br>mertebe takibeden bir hat;<br>3 \u2014 Marmara Denizi:<br>B\u00e2l\u00e2da tayin olunan noktadan Bo\u011fazi\u00e7i methaline kadar<br>saniyen Asya&#8217;da T\u00fcrkiye hudutlar\u0131 berve\u00e7h-i \u00e2ti tayin olunacakt\u0131r.<br>(Melfuf iki numaral\u0131 haritaya m\u00fcracaat):<br>1 \u2014 Garpta ve cenupta, Marmara denizi \u00fczerinde Bo\u011fazi\u00e7i<br>methalinden itibaren \u015farki Bahr-i Sefitte \u0130skenderun k\u00f6rfezi ci<br>var\u0131nda Karata\u015fburnu kurbinde berve\u00e7h-i \u00e2ti tayin olunan bir<br>noktaya kadar :<br>Marmara denizi, \u00c7anakkale bo\u011faz\u0131, \u015fark\u00ee Bahrisefit, Mar<br>mara adalar\u0131 ve Devlet-i Osmaniye&#8217;de kalan sevahilde 3 mil<br>bu&#8217;du mesafede k\u00e2in adalar d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc bab\u0131n ahk\u00e2m\u0131 ile \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc<br>k\u0131sm\u0131ndaki (Ahk\u00e2m-\u0131 siyasiye) 84 \u00fcnc\u00fc ve 122 inci maddelerin<br>ahk\u00e2m\u0131 mahfuzdur.<br>2 \u2014 Suriye ile :<br>\u015eimal-i \u015fark\u00ee cihetinde Hasandede ge\u00e7idinin sahil-i \u015farkisi<br>\u00fczerinde ve Karata\u015fburnu&#8217;ndan takriben \u00fc\u00e7 kilometre \u015fimal-i<br>garbide intihap edilecek bir noktadan Ceyhan \u0131rma\u011f\u0131 \u00fczerinde<br>Babeli&#8217;nin takriben bir kilometre \u015fimalinde intihap olunacak<br>bir noktaya kadar Karata\u015f\u0131n \u015fimalinden ge\u00e7mek \u00fczere tayin<br>olunacak bir hat; oradan Kesikkale&#8217;ye kadar Ceyhan \u0131rma\u011f\u0131n\u0131n<br>menba cihetine do\u011fru mecray\u0131 takip edecektir. Oradan \u015fark-\u0131<br>\u015fimaliye do\u011fru ve Ceyhan \u0131rma\u011f\u0131 \u00fczerinde Karspazar&#8217;\u0131n takriben<br>onbe\u015f kilometre \u015fark ve cenub-\u0131 \u015farkisinde intiha]) olunacak bir<br>noktaya kadar :<br>Karatepe&#8217;nin \u015fimalinden ge\u00e7mek \u00fczere arazi \u00fczerinde tayin<br>edilecek bir hat; oradan D\u00fcld\u00fcl da\u011f\u0131n\u0131n garbinde k\u00e2in Ceyhan<br>\u0131rma\u011f\u0131n\u0131n dirse\u011fine kadar; Ceyhan \u0131rma\u011f\u0131n\u0131n menba\u0131 cihetine<br>do\u011fru mecras\u0131n\u0131 takip edecektir; hudut bundan sonra cenub-i<br>\u015fark\u00ee istikamet-i umumiyesinde ve G\u00e2vurg\u00f6l\u00fcn takriben 15 ki-<br>metre cenup ve cenub-i garbisinde Emirmusa da\u011f\u0131 \u00fczerinde in<br>tihap olunacak bir noktaya kadar \u015fimendifer hatt\u0131ndan takriben<br>18 kilometre mesafeden murur etmek ve D\u00fcld\u00fcl da\u011f\u0131n\u0131 Suriye&#8217;de<br>b\u0131rakmak \u00fczere takip edilecek bir hat;<br>Oradan \u015farka do\u011fru ve Urfa&#8217;n\u0131n takriben be\u015f kilometre<br>\u015fimaline kadar Ba\u011f\u00e7e, Ay\u0131ntap, Birecik ve Urfa \u015fehirlerini yek<br>di\u011ferine rabteden yollar\u0131n \u015fimalinden ge\u00e7mek ve bu \u015fehirlerden<br>son \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc Suriye&#8217;de b\u0131rakmak \u00fczere garptan \u015farka bir istika<br>met-i umumiyede arazi \u00fczerinde ve hissolunacak mertebede<br>m\u00fcstakim olarak tayin edilecek bir hat;<br>Oradan \u015farka do\u011fru Dicle&#8217;nin Azeh (Azekh)&#8217;in takriben 6<br>kilometre \u015fimalinde te\u015fkil etti\u011fi dirse\u011fin m\u00fcnteha-y\u0131 cenub-i<br>garbisine kadar (Cezire-i ibn-i \u00d6meri&#8217;in 10 kilometre garbinde):<br>garptan \u015faka do\u011fru istikamet-i umumiyede ve Mardin \u015fehrini<br>Suriye&#8217;de b\u0131rakmak \u00fczere hissolunur derecede m\u00fcstakim surette<br>tayin edilecek bir hat;<br>Oradan Habursu ile Dicle&#8217;nin tel\u00e2ki etti\u011fi mahal ile bu ma<br>hallin takriben 10 kilometre \u015fimalinde Dicle dirse\u011fi aras\u0131nda ve<br>Dicle \u00fczerinde intihap olunacak bir noktaya kadar: Cezire-i<br>ibn-i \u00d6mer \u015fehrinin k\u00e2in oldu\u011fu aday\u0131 Suriye&#8217;ye b\u0131rakmak \u00fczere<br>Dicle&#8217;nin mansabma do\u011fru mecras\u0131.<br>3 \u2014 Elcezire ile :<br>Oradan garptan \u015farka do\u011fru bir istikamet-i umumiyede<br>Musul vil\u00e2yetinin hudud-\u0131 \u015fark\u00eesi \u00fczerinde intihap edilecek bir<br>noktaya kadar: Arazi \u00fczerinde tayin edilecek bir hat;<br>Oradan bu hatt\u0131n \u015farka do\u011fru giderek T\u00fcrkiye ve \u0130ran hu<br>duduna tesad\u00fcf etti\u011fi noktaya kadar :<br>Musul vil\u00e2yetinin \u0130madiye&#8217;nin cenubundan ge\u00e7ecek bir surette<br>4 \u2014 \u015eark ve \u015fimal-i \u015fark\u00ee :<br>Bal\u00e2da tayin ve tahdit olunan noktadan Karadeniz&#8217;e kadar<br>T\u00fcrkiye ile \u0130ran aras\u0131nda hudud-\u0131 h\u00e2z\u0131ra ve T\u00fcrkiye ile Rusya<br>aras\u0131ndaki eski hudut 89 uncu maddenin tayin etti\u011fi kuyut tah<br>t\u0131nda muhafaza olunacakt\u0131r.<br>5 \u2014 Bahr-i Siyah :<br>Madde 28 \u2014 \u0130\u015fbu muahede ile tarif edilen hudutlar mua-<br>I<br>hedeye merbut 1.000.000 mukabili haritalarda \u00e7izilmi\u015ftir. Me<br>tin ile harita aras\u0131nda ihtil\u00e2f vukuunda metin muteber olacakt\u0131r.<br>Madde 29 \u2014 Te\u015fkil\u00e2t\u0131 i\u015fbu muahede ile tesbit edilen veya<br>hut muahedat-\u0131 m\u00fctemmime ile tesbit edilecek olan tahdid-i<br>hudut komisyonlar\u0131 bu hudutlar\u0131 arazi \u00fczerinde i\u015faret eyleyecek<br>lerdir. Bu komisyonlar yaln\u0131z &#8220;arazi \u00fczerinde . tayin edilecek<br>hat&#8221; tabir olunan k\u0131sm\u0131n tayini de\u011fil, fakat l\u00fczum g\u00f6r\u00fcrlerse<br>taksimat-\u0131 m\u00fclkiye hudutlar\u0131 ile di\u011ferlerinin tashihi hususunda<br>dahi sal\u00e2hiyet-i k\u00e2mileyi haiz olacaklard\u0131r. Her iki halde de,<br>muahede de beyan olunan tarifat\u0131 taksimat-\u0131 m\u00fclkiye hudut<br>lar\u0131 ile menafi-i iktisadiyeyi m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar nazar-\u0131 dik<br>kate almak \u015fartiyle tamamile tatbik ve takibe bezl-i mesai ede<br>ceklerdir.<br>Komisyonlar\u0131n mukarrerat\u0131 ekseriyet-i \u00e2r\u00e2 ile ittihaz oluna<br>cak ve al\u00e2kadaran i\u00e7in mecburiy\u00fclkabul olacakt\u0131r.<br>Tahdid-i hudut komisyonlar\u0131n\u0131n masarifi bu bapta al\u00e2kadar<br>olan iki taraftan deruhde edilecektir.<br>Madde 30 \u2014 Bir su mecras\u0131 ile tarif edilen hudutlara ge<br>lince i\u015fbu muahedenamenin tarifat\u0131nda istimal olunan &#8220;mecra&#8221;<br>veya &#8220;kanal&#8221; tabirleri bir taraftan seyr-i sefaine gayr-i salih ne<br>hirler i\u00e7in suyun veyahut bunun ba\u015fl\u0131ca kolunun mecras\u0131n\u0131n<br>hat-t\u0131 vasatisini di\u011fer taraftan da seyr-i sefaine salih nehirler<br>i\u00e7in ve seyre m\u00fcsait olan kanal\u0131n hat-t\u0131 vasatisini ifade eder.<br>Her halde hat-t\u0131 hududun, muhtemel olan tebedd\u00fclat\u0131na naza<br>ran mecra yahut kanal\u0131 m\u0131 takip edece\u011fi ve yahut mecra veya<br>kanal\u0131n muahedenin mevki&#8217;i meriyete vaz&#8217;\u0131 tarihindeki vaziyete<br>nazaran kat&#8217;\u00ee olan k\u0131s\u0131m m\u0131 tayin edilece\u011fini tasrih etmek bu<br>muahede de nazar\u0131 dikkate al\u0131nan tahdid-i hudut komisyon<br>lar\u0131na ait olacakt\u0131r, i\u015fbu muahedenamede m\u00fcnderi\u00e7 ahk\u00e2m ve<br>\u015feraite muhalif olmad\u0131k\u00e7a bahr\u00ee hudutlar sahilden itibaren \u00fc\u00e7<br>milden daha a\u015fa\u011f\u0131 mesafedeki adac\u0131klar\u0131 ihtiva ederler.<br>Madde 31 \u2014 Al\u00e2kadar bulunan h\u00fck\u00fbmat-\u0131 muhtelife komis<br>yonlara kendi i\u015fleri i\u00e7in l\u00e2z\u0131m olacak bilc\u00fcmle vesaiki ve alel-<br>husus hal-i haz\u0131rdaki hudutlar\u0131n veya eski hudutlar\u0131n tahdidi<br>hakk\u0131nda mevcut zab\u0131tnamelerin suret-i musaddakalar\u0131 ile mev-<br>cut b\u00fcy\u00fck mikyastaki tekmil haritalar\u0131, taksim-i araziye m\u00fcte<br>allik mal\u00fbmat\u0131, icra edilmi\u015f fakat tab edilmemi\u015f mesaha hari<br>talar\u0131n\u0131, su mecras\u0131 olan hudutlar\u0131n tebedd\u00fclat\u0131 hakk\u0131ndaki ma<br>l\u00fbmat\u0131 ita etme\u011fi taahh\u00fct eder. Memurin-i Osmaniye yedinde<br>bulunan haritalar ile taksim-i araziye m\u00fcteallik mal\u00fbmat ve<br>hatta tab ve ne\u015fredilmemi\u015f mesaha haritalar\u0131 \u0130stanbul&#8217;da mu<br>ahedenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131n\u0131 takip edecek otuz g\u00fcn zar<br>f\u0131nda, ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fcttefikan\u0131n irae edece\u011fi her hangi bir<br>al\u00e2kadar komisyon m\u00fcmessiline verilecektir. Al\u00e2kadar h\u00fck\u00fcmet<br>bundan ba\u015fka komisyonlara memurin-i mahalliyece bilc\u00fcmle<br>vesaikin, alelhusus pl\u00e2nlarla kadastro haritalar\u0131n\u0131n ve temell\u00fc-<br>k\u00e2t defterlerinin ita ve tebli\u011f ettirilmesini ve vaki olacak talep<br>leri \u00fczerine eml\u00e2k ve cereyan-\u0131 iktisad\u00ee hakk\u0131ndaki mal\u00fbmat ile<br>mal\u00fbmat-\u0131 saire-i l\u00e2z\u0131man\u0131n itas\u0131 esbab\u0131n\u0131 temin etme\u011fi taahh\u00fct<br>ederler.<br>Madde 32 \u2014 Al\u00e2kadar olan h\u00fck\u00fbmat-i muhtelife tahdid-i<br>hudut komisyonlar\u0131na gerek do\u011frudan do\u011fruya ve gerek memu<br>rin-i mahalliye vasatatile, nakliyat, ikamet, say ve amel, mal<br>zeme (kaz\u0131k, s\u0131n\u0131r ta\u015f\u0131) gibi vazifelerinin ifa ve ikmaline hadim<br>olan bilumum hususatta muavenet etme\u011fi taahh\u00fct ederler. Be-<br>tahsis h\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye tahdid-i hudut komisyonlar\u0131n\u0131n<br>ikmal-i vazife edebilmeleri i\u00e7in muktazi olan ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i<br>m\u00fcttefikaca l\u00fczum g\u00f6r\u00fclen heyet-i fenniyeyi tedarik etme\u011fi ta<br>ahh\u00fct eder.<br>Madde 33 \u2014 Al\u00e2kadar olan h\u00fck\u00fbmat-\u0131 muhtelife komisyon<br>lar taraf\u0131ndan vazedilen \u015fimdiki noktalar\u0131 ile i\u015faretlere kaz\u0131k ve<br>hudut al\u00e2metlerine riayet etme\u011fi taahh\u00fct ederler.<br>Madde 34 \u2014 Hudut i\u015faret ta\u015flar\u0131 biribirinden di\u011feri g\u00f6r\u00fc<br>lecek bir mesafede vazedilecek ve \u00fczerine numaralar konacak ve<br>numaralar\u0131 tarif \u00fczerinden i\u015faret edilecektir.<br>Madde 35 \u2014 Tahdid-i hududa m\u00fcteallik kat&#8217;\u00ee zab\u0131tnameler<br>ile bunlara merbut harita ve vesaik \u00fc\u00e7 n\u00fcsha olarak tanzim k\u0131<br>l\u0131nacak ve bunlardan iki n\u00fcshas\u0131 h\u00fck\u00fbmat-\u0131 m\u00fctecavireye \u00fc\u00e7\u00fcn<br>c\u00fcs\u00fc dahi Fransa H\u00fck\u00fbmet-i Cumhuriyesine tevdi olunacak ve<br>bu h\u00fck\u00fcmetler i\u015fbu muahedenameye vaz&#8217;\u0131 imza eden devletlere<br>bunlar\u0131n n\u00fcsha-i musaddakalar\u0131n\u0131 teslim eyleyeceklerdir.<br>\u00dc\u00c7\u00dcNC\u00dc B\u00c2B<br>Mevad-d\u0131 Siyasiye<br>Birinci K\u0131s\u0131m1<br>\u0130stanbul<br>Madde 36 \u2014 Tarafiyn-i akidiyn-i \u00c2liye i\u015fbu muahede ah<br>k\u00e2m\u0131 mahfuz kalmak* \u015fartile Osmanl\u0131 h\u00fck\u00fcmetinin \u0130stanbul \u00fcze<br>rindeki hukuk ve tasarrufat\u0131na halel iras olunmamas\u0131 h\u00fck\u00fbmet-i<br>m\u00fc\u015far\u00fcnileyha ile zat-\u0131 hazret-i padi\u015fahinin \u015fehr-i mezk\u00fbrda<br>ikamet etmek ve orada Devlet-i Osmaniye payitaht\u0131n\u0131 muha<br>faza eylemek hususunda serbest bulunduklar\u0131nda m\u00fcttefiktirler.<br>Maamafih H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye bu muahede ile muahedat<br>ve mukavel\u00e2t-\u0131 m\u00fctemmime ahk\u00e2m\u0131na \u2014bilhassa \u0131rk\u00ee ve din\u00ee<br>ve lisan\u00ee ekaliyetlerin hukukuna sad\u0131kane bir surette riayet et<br>mekte tecviz-i kusur etti\u011fi takdirde d\u00fcvel-i m\u00fcttefika anif\u00fcz-<br>zikir taahh\u00fcd\u00fc tadil etmek hakk\u0131n\u0131 sarahatan muhafaza ederler<br>ve H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye de bu bapta ittihaz edilecek olan k\u00e2ffe-i<br>mukarrerata \u015fimdiden m\u00fcma\u015fat etme\u011fi taahh\u00fct eyler.<br>ikinci K\u0131s\u0131m<br>Bo\u011fazlar<br>Madde 37 \u2014 \u00c7anakkale, Marmara deniz ve bo\u011faz\u0131n\u0131 ihtiva<br>eden bo\u011fazlarda seyr-i sefain atiyen gerek vakt-\u0131 hazarda ve<br>gerek vakt-\u0131 harpte her hangi sanca\u011f\u0131 hamil bulunursa bulunsun<br>bilc\u00fcmle sefain-i ticariye ve harbiyeye ve asker\u00ee ve ticar\u00ee tayya<br>relere k\u00fc\u015fade bulunacakt\u0131r. Cemiyet-i Akvam Meclisi taraf\u0131ndan<br>verilen karar\u0131n icras\u0131 m\u00fcstesna olmak \u00fczere bu sular ablukaya<br>tabi de\u011fildir. Oralarda hukuk-\u0131 harpten hi\u00e7 biri icra edilemeyecek<br>ve hi\u00e7 bir hareket-i hasmane ika olunamayacakt\u0131r.<br>Madde 38 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye 37 nci maddede<br>musarrah serbesti-i seyr-i sefaini temin i\u00e7in tedabir-i cedide<br>ittihaz\u0131 l\u00fczumunu tasdik eder ve binaenaleyh kendine taall\u00fbk<br>eden hususda Bo\u011fazlar Komisyonu unvan\u0131n\u0131 alacak olan ve<br>zirde &#8220;komisyon&#8221; kelimelerile zikredilen bir komisyona 39 uncu<br>maddede tasrih edilen sular\u0131n murakabesini havale eyler.<br>1<br>Frans\u0131zca metinde &#8220;section&#8221; kelimesi vard\u0131r. T\u00fcrk\u00e7e metinde bu ayni<br>kelime g\u00e2h &#8220;k\u0131s\u0131m&#8221;, g\u00e2h &#8220;fas\u0131l&#8221; kelimeleriyle kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r. Hepsi &#8220;k\u0131s\u0131m&#8221;<br>olarak d\u00fczeltilmi\u015ftir.<br>Yunan H\u00fck\u00fcmeti kendine ait olan hususta ayn\u0131 sal\u00e2hiyeti<br>komisyona havale eder. Ve bu komisyona her hususta ayn\u0131 te\u015f<br>kil\u00e2t\u0131 irae etme\u011fi taahh\u00fct eyler. Murakabe m\u00fctekabilen Osmanl\u0131<br>ve Yunan H\u00fck\u00fcmetleri nam\u0131na ve i\u015fbu fas\u0131lda taahh\u00fct edildi\u011fi<br>ve\u00e7hile icra olunacakt\u0131r.<br>Madde 39 \u2014 Komisyonun daire-i sal\u00e2hiyet-i Bahr-i Sefit<br>cihetinden \u00c7anakkale Bo\u011faz\u0131n\u0131n methali Karadeniz cihetinden,<br>Karadeniz Bo\u011faz\u0131n\u0131n methali aras\u0131ndaki sular\u0131 bu methallerin<br>her birinden \u00fc\u00e7 mil a\u00e7\u0131klara kadar ihtiva eyler.<br>\u0130\u015fbu fas\u0131l ahk\u00e2m\u0131n\u0131n ifas\u0131 icap ettik\u00e7e bu sal\u00e2hiyet sahil<br>\u00fczerinde dahi istimal edilebilecektir.<br>Madde 40 \u2022\u2014 Komisyon, Amerika H\u00fck\u00fbmet-i M\u00fcttehidesi<br>buna i\u015ftirak etmek isterse ve i\u015ftirak etti\u011fi g\u00fcnden itibaren, h\u00fc<br>k\u00fbmet-i mezk\u00fbre taraf\u0131ndan ve \u0130ngiltere, Fransa, \u0130talya, Japon<br>ya ve Cemiyet-i Akvam \u00e2zas\u0131ndan olur ise ve oldu\u011fu g\u00fcnden<br>itibaren Rusya, Yunanistan ve Romanya ve Cemiyet-i Akvam<br>\u00e2zas\u0131ndan olur ise ve oldu\u011fu g\u00fcnden itibaren Bulgaristan taraf<br>lar\u0131ndan tayin edilecek delegelerden m\u00fcrekkep olacakt\u0131r, her dev<br>let bir m\u00fcmessil tayin edecektir, Cemahir-i M\u00fcttehide-i Amerika,<br>\u0130ngiltere, Fransa, \u0130talya, Japonya ve Rusya m\u00fcmessillerinin her<br>biri iki reye Yunanistan, Romanya ve Bulgaristan m\u00fcmessil<br>lerinin her biri de bir reye sahip olacakt\u0131r. Komiserlerden hi\u00e7<br>biri kendisini tayin eden h\u00fck\u00fcmetten ba\u015fkas\u0131 taraf\u0131ndan memu<br>riyetinden azledilemez.<br>Madde 41 \u2014 Komiserler otuzdokuzuncu maddede tayin<br>edilen hudut dahilinde imtiyazat-\u0131 diplomatikiyelerinden m\u00fcstefit<br>olacaklard\u0131r.<br>Madde 42 \u2014 Komisyon i\u015fbu muahedenamenin kendisine<br>bah\u015fetti\u011fi sal\u00e2hiyeti h\u00fck\u00fbmet-i mahalliyeden tamamile m\u00fcstakil<br>olarak istimal edecek ve kendine mahsus bir sanca\u011f\u0131 ve bir b\u00fct<br>\u00e7esi ve te\u015fkil\u00e2t\u0131 olacakt\u0131r.<br>Madde 43 \u2014 Komisyon otuzdokuzuncu maddede tayin edi<br>len daire-i kazas\u0131n\u0131n hududu dahilinde vazaif-i \u00e2tiyenin ifas\u0131 ile<br>m\u00fckellef olacakt\u0131r.<br>a) Ge\u00e7idlerin ve liman methallerinin \u0130slah\u0131 i\u00e7in l\u00fczum g\u00f6r\u00fc<br>lecek k\u00e2ffe-i ameliyat\u0131n icras\u0131,<br>b) Ge\u00e7idlerin tenviri ve s\u0131\u011f ve tehlikeli mahallere ni\u015fanlar<br>vaz&#8217;\u0131;<br>F. 35<br>c) K\u0131lavuz ve yedek \u00e7ekdirme h\u00fck\u00fcmleri hakk\u0131nda umur-\u0131<br>inzibatiye,<br>d) Gemilerin \u015famand\u0131rabent olduklar\u0131 mahallerin umur-\u0131<br>inzibatiyesi.<br>e) \u0130\u015fbu muahedenamenin (limanlar, turuk-i miyah ve tu-<br>ruk-i hadidiye) on bininci k\u0131sm\u0131n\u0131n 335&#8217;den 344 \u00fcnc\u00fcye kadar<br>olan maddelerinde tayin edilen usul ve muamelerinin \u0130stanbul<br>ve Haydarpa\u015fa limanlar\u0131na tatbikini temin i\u00e7in murakabe-i<br>l\u00e2z\u0131man\u0131n ifas\u0131.<br>f) Kazazade gemiler enkaz\u0131na ve sefain ile emval-i ticari-<br>yenin tahlisine taall\u00fbk eden her hususun murakabesi.<br>g) Mavnalara ait umur-\u0131 inzibatiye.<br>Madde 44 \u2014 Komisyon Bo\u011fazlardan serbesti-i m\u00fcrura ika-\u0131<br>mevani edildi\u011fi itikad\u0131nda bulundu\u011fu takdirde 178 inci mad<br>dede zikrolunan kuva-y\u0131 i\u015fgaliye-yi bulunduran d\u00fcvel-i m\u00fcttefi-<br>kan\u0131n Dersa\u00e2det m\u00fcmessillerine ihbar-\u0131 keyfiyet edecektir. O<br>vakit bu m\u00fcmessiller Bo\u011fazlar\u0131n muhafaza-i serbestisi i\u00e7in l\u00fczum<br>g\u00f6r\u00fclecek tedabir hakk\u0131nda kuva-y\u0131 mezk\u00fbrenin bahr\u00ee ve berr\u00ee<br>kumandanlar\u0131 ile itil\u00e2f has\u0131l edeceklerdir. Haric\u00ee bir hareket<br>bo\u011fazlar\u0131n serbesti-i m\u00fcrurunu tehdit edecek olursa bu m\u00fcmes<br>siller ayn\u0131 suretle hareket edeceklerdir.<br>Madde 45 \u2014 Komisyon ihtiya\u00e7 hissedildikte eml\u00e2kin i\u015ftiras\u0131<br>ve ameliyat-\u0131 daimenin icras\u0131 i\u00e7in l\u00fczum g\u00f6rece\u011fi istikrazlar\u0131<br>akdetmek hakk\u0131n\u0131 haiz olacakt\u0131r. Bu istikrazlara, m\u00fcmk\u00fcn ol<br>du\u011fu kadar 53 \u00fcnc\u00fc maddede tasrih edildi\u011fi ve\u00e7hile bo\u011fazlardan<br>ge\u00e7ecek olan sefainden istifa olunacak r\u00fczum kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00f6sterile<br>cektir.<br>Madde 46 \u2014 \u0130stanbul S\u0131hiye Meclis-i \u00c2lisi ve bu meclisin<br>taht-\u0131 idaresinde bulunan Osmanl\u0131 S\u0131hhiye \u0130daresi taraf\u0131ndan<br>akdemce ifa olunan vazaifle Karadeniz Bo\u011faz\u0131ndaki sefain-i tah<br>lisiye idare-i milliyesi taraf\u0131ndan ifa k\u0131l\u0131nan vazaif otuz doku<br>zuncu maddede tayin edilen hudut dahilinde komisyonun taht-\u0131<br>murakabas\u0131nda ve kendisi taraf\u0131ndan tayin edilecek tarzda ifa<br>olunacakt\u0131r.<br>Komisyon emraz\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc almak ve emraza kar\u015f\u0131 m\u00fccadele<br>etmek \u00fczere Cemiyet-i Akvam Meclisi taraf\u0131ndan kabul edilen<br>herhangi bir siyaset-i m\u00fc\u015fterekenin hayyiz-i fiile \u00eesali emrinde<br>te\u015frik-i mesai eyleyecektir.<br>Madde 47 \u2014 Elyevm fenerlere, havuzlara, r\u0131ht\u0131mlara ve<br>bunlara m\u00fcmasil te\u015febb\u00fcsata m\u00fcteallik imtiyazat\u0131 haiz bulunan<br>e\u015fhas\u0131 ve \u015firketlerin hukuku, komisyona bah\u015fedilen murakabeye<br>ait sal\u00e2hiyet-i umumiyesi mahfuz kalmak \u015fartile muhafaza edi<br>lecektir. Maamafih komisyon menafi-i umumiyece l\u00fczumlu adet-<br>ti\u011fi takdirde\u00bb muahedenin 311 inci maddesinde dokuzuncu k\u0131s\u0131m<br>(ahk\u00e2m-\u0131 iktisadiye) i\u015fbu tasrih edilen \u015feraite tevfikan mezk\u00fbr<br>hukuku i\u015ftira veya tadil eylemekte veyahut yeni bir imtiyaz<br>deruhte etmekte muhtard\u0131r.<br>Madde 48 \u2014 Komisyon i\u015fbu fasl\u0131n kendisine tevdi etti\u011fi<br>vazaifin ifas\u0131n\u0131 teshil z\u0131mn\u0131nda l\u00fczum g\u00f6r\u00fclecek heyet-i zab\u0131ta-i<br>mahsusa te\u015fkil etmek sal\u00e2hiyetini haiz olcakt\u0131r. Bu heyet-i<br>zab\u0131ta Limni, \u0130mroz, Semendirek, Bozcaada ve Midilli adalar\u0131<br>m\u00fcstesna olmak \u00fczere m\u00fcmk\u00fcn mertebe, 178 inci maddede be<br>\u015finci k\u0131s\u0131m (ahk\u00e2m-\u0131 askeriye, bahriye ve havaiye) tasrih edilen<br>bo\u011fazlar ve adalar m\u0131ntakas\u0131 ahali-i mahalliyesinden te\u015fkil olu<br>nacak ve komisyon taraf\u0131ndan tayin edilecek ecnebi polisi zabi-<br>tan\u0131n\u0131n kumandas\u0131 taht\u0131na verilecektir.<br>Madde 49 \u2014 Marmara denizindeki adalar da dahil oldu\u011fu<br>halde bo\u011fazlar m\u0131ntakas\u0131mn Osmanl\u0131 kalan k\u0131sm\u0131ndan 136 \u0131nc\u0131<br>maddede zikredilen Osmanl\u0131 Adliye te\u015fkil\u00e2t\u0131 hakk\u0131ndaki \u0131slahat\u0131n<br>mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131na intizaren kapit\u00fcl\u00e2syonlardan m\u00fcstefit<br>olan devletler tebeas\u0131ndan komisyonun vaz&#8217;etti\u011fi ahk\u00e2m ve niza-<br>mat hil\u00e2f\u0131nda hareket edenler d\u00fcvel-i mezk\u00fbre konsoloshaneleri<br>mahakimine sevkolunacaklard\u0131r. D\u00fcvel-i m\u00fcttefika kendi konso<br>loshaneleri mahakimi ile memurinine bu bapta sal\u00e2hiyet itas\u0131<br>emrinde itil\u00e2f has\u0131l eylemi\u015flerdir. Ahk\u00e2m ve nizamat-\u0131 mezk\u00fbre<br>hil\u00e2f\u0131nda hareket eden tebea-i Osmaniye veyahut kapit\u00fcl\u00e2syon<br>lardan m\u00fcstefit olmayan devletler tebeas\u0131 sal\u00e2hiyettar Osmanl\u0131<br>devair-i adliyesine sevkedileceklerdir. M\u0131ntaka-i mezk\u00fbrenin Yu<br>nan h\u00e2kimiyetine vaz&#8217;olunan k\u0131sm\u0131nda salif\u00fczzikir nizamata mu<br>halif harek\u00e2t m\u00fcrtekipleri sal\u00e2hiyettar Yunan devair-i adliyesine<br>sevkedileceklerdir.<br>Madde 50 \u2014 Komisyonun hudud-\u0131 sal\u00e2hiyeti dahilinde de<br>nizde veya karada ika edilmi\u015f cinayet, c\u00fcnha veya kabahattan<br>na\u015fi hudud-\u0131 mezk\u00fbre dahilinde bulunan her hangi bir sefine-i<br>ticariyenin s\u00fcvari ve taifeleri karada tevkif edilecek olurlarsa<br>komisyonun zab\u0131tas\u0131 marifetiyle sal\u00e2hiyettar devair-i adliyeye<br>sevk olunacaklar ve maznununaleyh komisyon zab\u0131tas\u0131ndan<br>gayri bir kimse taraf\u0131ndan tevkif edilmi\u015f ise bilateahh\u00fcr bu ko<br>misyon zab\u0131tas\u0131na teslim olunacakt\u0131r.<br>Madde 51 \u2014\u2022 Komisyon deruhte etti\u011fi vazaifi ifa i\u00e7in hid-<br>metine elzem addedece\u011fi zabitan ve madun memurin tayin ede<br>cektir.<br>Madde 52 \u2014 Komisyon kendi kazas\u0131 dahilinde seyr-i sefaine<br>m\u00fcteallik bilc\u00fcmle mevadda 37 inci maddede tasrih edilen bilc\u00fcmle<br>sefain hakk\u0131nda tamamen m\u00fcsavi surette muamele edilecektir.<br>Madde 53 \u2014 47 inci madde ahk\u00e2m\u0131 mahfuz kalmak \u00fczere<br>komisyonun daire-i kazas\u0131 dahilinde sefainden veya bu sefain<br>hamulelerinden gerek H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye taraf\u0131ndan do\u011frudan<br>do\u011fruya ve gerek beynelmilel m\u00fcessesat veya husus\u00ee \u015firketler<br>taraflar\u0131ndan istifa edilmekte bulunan r\u00fcsum veya tek\u00e2lif-i saire<br>m\u00fcstenid\u00fcnileyhi olan ve elyevm mevcut bulunan hukuk, ko<br>misyonuna devrolunacakt\u0131r. Komisyon bu r\u00fcsum ve sefain-i<br>saireyi in\u015faat masarifine ve seyr-i sefaine edilen hizmete tekab\u00fcl<br>etmek ve komisyonun masarif-i umumiye-i idarisile bu fasla<br>m\u00fclhak zeylin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131nda musarrah maa\u015fata kifayet ey<br>lemek i\u00e7in mutedil bir tarife tayin edecektir.<br>Komisyon m\u00fcnhas\u0131ran berve\u00e7h-i b\u00e2l\u00e2 makas\u0131d\u0131 temin etmek<br>\u00fczere evvel beevvel Cemiyet-i Akvam\u0131n inzimam-\u0131 muvafakatiyle<br>elyevm mevcut olan r\u00fcsum ve tek\u00e2liften ba\u015fka r\u00fcsum ve tek\u00e2lif<br>vaz ve bunlar\u0131n mikdar\u0131n\u0131 tayin edebilecektir.<br>Madde 54 \u2014 Bilc\u00fcmle sefainden komisyon taraf\u0131ndan tar-<br>hedilen k\u00e2ffe-i r\u00fcsum ve tek\u00e2lif hi\u00e7 bir fark g\u00f6zetilmeksizin ve<br>bir m\u00fcsavat-\u0131 tamme esas\u0131 \u00fczerine men\u015fe, mevrid ve hareket<br>limanlar\u0131, sancaklar\u0131 veya sahiplerinin tabiiyet ve san&#8217;at\u0131 ne olur<br>ise olsun istifa edilecektir.<br>\u00ee\u015fbu ahk\u00e2m komisyonun bu fas\u0131lda tasrih edilen r\u00fcsumu<br>tayin etmek hakk\u0131na halel iras etmez.<br>Madde 55 \u2014 Osmanl\u0131 H\u00fck\u00fcmetiyle Yunan h\u00fck\u00fcmeti, her<br>biri kendine m\u00fcteallik hususatta komisyonun kendisine tevdi<br>olunan vazaifi m\u00fcfit bir surette ifa edebilmesi i\u00e7in l\u00fczum g\u00f6<br>rece\u011fi bilc\u00fcmle arazi ve mebaniyi i\u015ftira eylemesini teshil etme\u011fi<br>taahh\u00fct eder.<br>Madde 56 \u2014 39 uncu maddede tasrih edilen sulardan tran<br>sit suretile m\u00fcrur edecek olan sefain-i harbiye bilc\u00fcmle hususatta<br>seyr-i sefain kavaidile icabat-\u0131 s\u0131hiyeye riayeti teminen komis<br>yon taraf\u0131ndan isdar olunan nizamata tevfiki hareket eyleyecek<br>lerdir.<br>Madde 57 \u2014<br>I. Muhariplerin s\u00fcf\u00fcn-i harbiyesi bo\u011fazlardan m\u00fcrur etmek<br>ve yana\u015fabilecekleri en yak\u0131n bir limana vas\u0131l olmak i\u00e7in ancak<br>elzem ve zarur\u00ee olan mikdarda erzak tedarik edebilirler. Sefain-i<br>mezk\u00fbre komisyonun murakabesine tabi sularda erzak\u0131n\u0131 veya<br>malzeme-i harbiyesini, teslihat\u0131n\u0131 ikmal ve tezyit ve m\u00fcrettebat<br>lar\u0131n\u0131 ikmal edemezler. Bu sefaince yaln\u0131z seyr ve sefere salih<br>bir hale getirilebilecek elzem ve zarur\u00ee olan tamirat icra edilebilir<br>ve sefain hi\u00e7 bir ve\u00e7hile k\u0131ymet-i harbiyelerini artt\u0131ramazlar.<br>\u0130cap eden tamirat\u0131n neden ibaret oldu\u011fu komisyon taraf\u0131ndan<br>tayin edilecek ve bu tamirat m\u00fcddet-i kalile-i m\u00fcmkine zarf\u0131nda<br>icra olunacakt\u0131r.<br>II. Muhariplere ait sefain-i harbiyenin komisyonun muraka<br>besine tabi bulunan sulardan transit suretile m\u00fcruru en k\u0131sa<br>bir m\u00fcddet zarf\u0131nda icra edilecek ve icabat-\u0131 hizmetten tevell\u00fct<br>edebilecek tevekkuftan maada teahh\u00fcr vukubulmayacakt\u0131r.<br>III. Sefain-i harbiyenin tevakkufu kaza vukuu m\u00fcstesna<br>olmak \u00fczere komisyonun murakabesine tabi bulunan limanlarda<br>yirmi d\u00f6rt saati tecav\u00fcz etmeyecektir. Sefain-i mezk\u00fbre bu gibi<br>ahvalde en k\u0131sa bir zamanda hareket mecbur bulunacaklard\u0131r.<br>Muharip bir sefine-i harbiyenin komisyonun murakabesine tabi<br>sulardan hurucile di\u011fer muhas\u0131m tarafa ait bir geminin hareketi<br>s\u0131ras\u0131nda asgar\u00ee olarak daima yirmi d\u00f6rt saatlik bir m\u00fcddet m\u00fcrur<br>edecektir.<br>IV. Vakt-\u0131 harpte komisyonun murakabesine tabi bulunan<br>sulara m\u00fcteallik ve bilhassa h\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye d\u00fc\u015fmanlar\u0131na<br>mahsus m\u00fchimmat-\u0131 harbiye ve ka\u00e7ak e\u015fyan\u0131n m\u00fcruruna veya<br>mezk\u00fbr sularda arzak tedarikine veya tamirata m\u00fctedair bil<br>c\u00fcmle nizamat Cemiyet-i Akvam taraf\u0131ndan tayin edilecektir.<br>Madde 58 \u2014 Muhariplere ait ganaim her ve\u00e7hile muharip<br>lerin sefain-i harbiyeleri hakk\u0131nda tatbik edilen \u015feraite tabi bu<br>lunacakt\u0131r.<br>Madde 59 \u2014 hi\u00e7 bir muharip komisyonun murakabesine tabi<br>bulunan sularda kuva-y\u0131 askeriye, m\u00fchimmat ve malzeme-i har<br>biye irk\u00e2p veya ihra\u00e7 edemez. \u015eu kadar ki m\u00fcrura m\u00e2ni bir kaza<br>vukuu m\u00fcstesna olup bu takdirde transit muamelesinin ikma<br>line s\u00fcrat-i m\u00fcmk\u00fcne ile devam olunacakt\u0131r.<br>Madde 60 \u2014 57, 58, 59 uncu maddeler ahk\u00e2m\u0131ndan hi\u00e7biri<br>Cemiyet-i Akvam taraf\u0131ndan m\u00fcttahaz bir karara tevfikan ha<br>reket eden bir veya bir ka\u00e7 muhas\u0131m\u0131n harek\u00e2t\u0131n\u0131 tahdit edecek<br>mahiyette tefsir olunamayacakt\u0131r.<br>Madde 61 \u2014 Bu fasl\u0131n ahk\u00e2miyle \u0130stanbul ve Haydarpa\u015fa&#8217;ya<br>dair olan 335 il\u00e2 344 \u00fcnc\u00fc maddelerde onbirinci k\u0131s\u0131m (limanlar<br>turuk-i nehriye ve hadidiye) m\u00fcnderi\u00e7 ahk\u00e2m\u0131n tefsir ve tatbiki<br>hakk\u0131nda devletler aras\u0131nda zuhur edecek bilc\u00fcmle ihtil\u00e2fat ko<br>misyona havale olunacakt\u0131r. Komisyonun karar\u0131 bir devlet tara<br>f\u0131ndan kabul edilmedi\u011fi takdirde mesele al\u00e2kadar olan herhangi<br>bir devletin talebi \u00fczerine Cemiyet-i Akvam taraf\u0131ndan tayin<br>edilen \u015fekilde hal olunacak ve o zamana kadar komisyonun karar\u0131<br>mevki-i tatbik ve icraya vaz olunacakt\u0131r.<br>Zeyil<br>\u2014 1 \u2014<br>Bo\u011fazlar komisyonunun riyaseti iki reye sahip komisyon<br>\u00e2zas\u0131 taraf\u0131ndan iki sene m\u00fcddetle ve s\u0131ra ile ifa edilecektir. Ko<br>misyon mukarrerat\u0131n\u0131 ekseriyet-i \u00e2r\u00e2 ile ittihaz edecek ve reisin<br>reyi haiz-i tefevvuk olacakt\u0131r.<br>Her g\u00fbna istink\u00e2f, m\u00fcnaka\u015fa edilen teklife muhalif rey gibi<br>tel\u00e2kki olunacakt\u0131r. Komiserlerden her biri isbat-\u0131 v\u00fccut ede<br>meyece\u011fi zaman kendisini bir murahhasla temsil ettirmek hak<br>k\u0131na maliktir.<br>\u2014 2 \u2014<br>Komisyon azas\u0131n\u0131n maa\u015f\u0131 kendilerini tayin eden h\u00fck\u00fcmet<br>taraf\u0131ndan tesviye edilecek ve bu maa\u015f, komisyonda temsil edilen<br>h\u00fck\u00fcmetler taraf\u0131ndan m\u00fcttefikan kabul olunup vakit vakit tekrar<br>g\u00f6zden ge\u00e7irilecek olan erkam nazar-\u0131 itibare abnmak suretiyle<br>bir tarz-\u0131 adlil\u00e2nade tayin edilecektir.<br>\u2014 3 \u2014<br>48 inci maddede musarrah polis zabitan\u0131 maa\u015f\u0131 ile 51 inci<br>madde mucibince tayin edilecek olan sair zabitan veya memu<br>rinin ve yine mezk\u00fbr 48 inci maddede zikir edilen mahall\u00ee polis<br>efrad\u0131n\u0131n maa\u015fat\u0131 seyr-i sefaine mevzu r\u00fcsum ve tek\u00e2liften<br>tahass\u00fcl edecek mebali\u011fden tesviye olunacakt\u0131r.<br>Komisyon kendisinin tayin edece\u011fi zabitan ve memurininin<br>\u015ferait-i istihdam\u0131na m\u00fcteallik nizamnameleri ihzar edecektir:<br>\u2014 4 \u2014<br>Komisyon i\u015fbu fas\u0131l ve zeyl ahk\u00e2m\u0131na tevfikan vazaifini ifa<br>edebilmek i\u00e7in ihtiya\u00e7 g\u00f6r\u00fclecek sefinelere malik olacakt\u0131r.<br>\u2014 5 \u2014<br>Komisyon i\u015fbu fas\u0131l ve zeyl ahk\u00e2m\u0131n\u0131n kendisine tahmil<br>etti\u011fi bilc\u00fcmle vazaifi tayin edilen hudut dahilinde ifa edebil<br>mek i\u00e7in l\u00e2z\u0131m gelen nizamnameleri ihzar ve ne\u015fir ve tatbik<br>etmek sal\u00e2hiyetini haiz olacakt\u0131r. Bu sal\u00e2hiyet elyevm mevcut<br>olan nizamnameleri icab\u0131 takdirinde tadil veya ilga etmek hak<br>k\u0131n\u0131 \u015famil bulunacakt\u0131r.<br>\u2014 6 \u2014<br>Komisyon taht-\u0131 murakabesine vaz edilen bilc\u00fcmle has\u0131lat<br>ve bilc\u00fcmle masarifin hesabat\u0131 ne suretle tutulaca\u011f\u0131na ve bu<br>hesabat\u0131n suret-i tetkikine ve bu bapta mal\u00fbmat-\u0131 m\u00fckemmele<br>ve sahihay\u0131 havi senelik bir rapor ne\u015frine dair nizamat ihzar<br>edecektir.<br>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m<br>K\u00fcrdistan<br>Madde 62 \u2014 F\u0131rat&#8217;\u0131n \u015fark\u0131nda, m\u00fcstakbelde tayin edilecek<br>olan Ermenistan hudud-\u0131 cenubiyesinin cenubunda ve 27 inci<br>maddenin ikinci k\u0131sm\u0131n\u0131n ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kralar\u0131n\u0131n tasvirine<br>tevfikan taayy\u00fcn ve T\u00fcrkiye&#8217;yi Suriye ve Elcezire&#8217;den tefrik<br>eden hat-t\u0131 hududun \u015fimalinde k\u00e2in k\u00fcrt unsurunun adeden faik<br>bulundu\u011fu havalinin muhtariyet-i mahalliyesi i\u015fbu muahedena-<br>menin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131ndan itibaren alt\u0131 ay zarf\u0131nda is<br>tanbul&#8217;da inikat edip \u0130ngiltere, Fransa ve \u0130talya devletlerinden<br>her birinin bir murahhas\u0131ndan te\u015fekk\u00fcl edecek olan bir komisyon<br>taraf\u0131ndan ihzar edilecektir. Baz\u0131 mesail hakk\u0131nda ittihad-\u0131 tam<br>has\u0131l olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde bu mesail komisyon \u00e2zas\u0131 taraflarmdan<br>mensup olduklar\u0131 h\u00fck\u00fcmetlere havale olunacakt\u0131r. Bu pl\u00e2n<br>S\u00fcryani-Gildaniler ile havali-i mezk\u00fbre i\u00e7erilerinde bulunan sair<br>\u0131rk\u00ee veya din\u00ee ekaliyetlerin himayesine dair taahh\u00fcdat-\u0131 katiyeyi<br>\u015famil bulunacak ve bu maksadla \u0130ngiltere, Frans\u0131z, \u0130talyan, \u0130ran<br>ve K\u00fcrt m\u00fcmessillerinden m\u00fcte\u015fekkil bir komisyon mahallerinde<br>icra-y\u0131 tetkikat ederek i\u015fbu muahede mucibince T\u00fcrkiye&#8217;yi \u0130ran&#8217;<br>dan ay\u0131ran hudut hatt\u0131nda icap ederse ne gibi tashihat icras\u0131<br>l\u00e2z\u0131m geldi\u011fini taht-\u0131 karara alacakt\u0131r.<br>Madde 63 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye 62 inci maddede mev-<br>zu-i bahis komisyonlardan birinin veya di\u011ferinin kararlar\u0131n\u0131 ve<br>kendisine ibl\u00e2\u011f edildi\u011fi g\u00fcnden itibaren \u00fc\u00e7 ay zarf\u0131nda icra ede<br>ce\u011fini \u015fimdiden taahh\u00fct eyler.<br>Madde 64 \u2014 \u0130\u015fbu muahedenin mevki-i meriyete vaz\u0131ndan<br>bir sene sonra 62 inci maddede zikredilen havalideki k\u00fcrtler,<br>bu havali k\u00fcrtlerinin ekseriyeti T\u00fcrkiye&#8217;den ayr\u0131larak m\u00fcstakil<br>olmak arzu etti\u011fini ispat ederek Cemiyet-i Akvam Meclisine<br>m\u00fcracaat ederler ve Meclis de ahali-i mezk\u00fbreyi bu istikl\u00e2le l\u00e2<br>y\u0131k g\u00f6r\u00fcr ve onlara istikl\u00e2l bah\u015fetmesini T\u00fcrkiye&#8217;ye tavsiye eyler<br>ise T\u00fcrkiye i\u015fbu tavsiyeye muvafakat ve bu havali \u00fczerindeki<br>bilc\u00fcmle hukukundan feragat etme\u011fi \u015fimdiden taahh\u00fct eder.<br>Bu feragatin teferruat\u0131 ba\u015fl\u0131ca m\u00fcttefik h\u00fck\u00fcmetlerle T\u00fcrkiye<br>aras\u0131nda akdedilecek bir mukavelename-i mahsus ile tesbit<br>edilecektir.<br>Bu feragat vukua gelmi\u015f veya vukua gelecek olursa K\u00fcr-<br>distan&#8217;\u0131n \u015fimdiye kadar Musul vil\u00e2yetinde kalm\u0131\u015f olan k\u0131sm\u0131nda<br>m\u00fctemekkin k\u00fcrtlerin bu m\u00fcstakil K\u00fcrt devletine ihtiyar\u00ee ilti<br>haklar\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fcttefik h\u00fck\u00fcmetler taraf\u0131ndan hi\u00e7 bir itiraz<br>dermeyen edilmeyecektir.<br>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m<br>\u0130zmir<br>Madde 65 \u2014 \u0130zmir \u015fehri ile 56 nc\u0131 maddede mezk\u00fbr olup<br>\u015fehr-i mezk\u00fbre muttas\u0131l bulunan arazi 83 \u00fcnc\u00fc maddeye tev<br>fikan vaziyet-i katiyeleri taayy\u00fcn edinceye kadar bu fas\u0131lda mez<br>k\u00fbr ahk\u00e2ma tabi bulunacaklard\u0131r.<br>Madde 66 \u2014 \u0130zmir \u015fehrine muttas\u0131l arazinin hudud-\u0131 co\u011fra<br>fisi berve\u00e7h-i \u00e2tidir:<br>(Merbut harita numara 1) Iskalanova (Ku\u015fada&#8217;s\u0131)n\u0131n be\u015f<br>kilometre \u015fimalinde Adalar Denizi&#8217;ne munsab olan nehrin munsab<br>noktas\u0131ndan itibaren \u015farka, nehrin menba\u0131na do\u011fru nehir mec<br>ras\u0131n\u0131 takip ederek badehu cenub-i \u015farkiye do\u011fru,<br>Bu nehrin cenup kolunun mecras\u0131n\u0131 takip ederek,<br>Oradan itibaren cenub-i .\u015farkiye do\u011fru G\u00fcm\u00fc\u015f da\u011f\u0131n\u0131n tepe<br>sinin m\u00fcnteha-y\u0131 garbine kadar bir hat arazi \u00fczerinde \u00c7mar-<br>kale&#8217;nin garbinde ve Ak\u00e7aova&#8217;n\u0131n \u015fark\u0131ndan ge\u00e7mek \u00fczere tah<br>dit edilecektir,<br>Oradan itibaren \u015fimal-i \u015farkiye do\u011fru,<br>Bir hat m\u00fcmk\u00fcn mertebe hat-t\u0131 b\u00e2l\u00e2y\u0131 takip ederek,<br>Badehu \u015fimale tevecc\u00fch ederek Ayasulu\u011f-De\u011firmencik \u015fi<br>mendifer hatt\u0131 \u00fczerinden Balatc\u0131k istasyonundan takriben bir<br>kilometre garbinde intihap olunacak bir noktaya kadar :<br>Bir hat arazi \u00fczerinde S\u00f6ke-Balatc\u0131k \u015fimendifer hatt\u0131n\u0131<br>T\u00fcrk arazisinde b\u0131rakacak ve\u00e7hile tahdit olunacakt\u0131r,<br>Oradan \u015fimale do\u011fru \u0130zmir sanca\u011f\u0131n\u0131n cenup hududu \u00fczerinde<br>tayin olunacak bir noktaya kadar devam edecektir;<br>Bir hat arazi \u00fczerinde tesbit edilecek&#8221;;<br>Oradan \u00d6demi\u015fin takriben onbe\u015f kilometre \u015fimal-i \u015farki-<br>sindeki Bozda\u011f civar\u0131nda tayin olunacak bir noktaya kadar<br>devam edecektir;<br>izmir sanca\u011f\u0131n\u0131n cenup ve \u015fark hududu;<br>Oradan \u015fimale do\u011fru gidilerek Manisa-Ala\u015fehir \u015fimendifer<br>hatt\u0131 \u00fczerinde ve Salihli&#8217;nin takriben sekiz kilometre garbinde<br>intihap olunacak bir noktaya kadar devam edecek;<br>Bir hat arazi \u00fczerinde tesbit edilecek;<br>Oradan Gerenez Da\u011f\u0131&#8217;na kadar \u015fimale do\u011fru gidilecek :<br>Bir hat arazi \u00fczerinde Mermer G\u00f6l&#8217;\u00fcn \u015fark\u0131ndan Kemer<br>garbinden, Ak\u00e7ealan&#8217;\u0131n takriben cenubunda Kum\u00e7ay\u0131 ge\u00e7erek<br>ve oradan Kavakalan garbinde hat-t\u0131 taksim-i miyah\u0131 takip eyle<br>yecektir;<br>Oradan \u015fimal-i garbiye do\u011fru K\u0131rka\u011fa\u00e7 ve Akhisar kazalar\u0131<br>hudutlar\u0131 \u00fcst\u00fcnde takriben 16 kilometre K\u0131rka\u011fac\u0131n \u015fark\u0131nda ve<br>20 kilometre Akhisar \u015fimalinde intihap olunacak bir noktaya kadar<br>devam edecektir;<br>Arazi \u00fczerinde tayin olunacak bir hat;<br>Oradan hudut garbe do\u011fru giderek Soma kazas\u0131 hududile<br>tel\u00e2ki edecektir;<br>K\u0131rka\u011fa\u00e7 kazas\u0131n\u0131n cenub hududu;<br>Oradan garbe do\u011fru \u0130zmir sanca\u011f\u0131n\u0131n hududu ile tel\u00e2ki<br>edecektir;<br>Soma kazas\u0131 cenup hududu;<br>Oradan \u015fimale do\u011fru \u0130zmir vil\u00e2yeti hududile tel\u00e2ki edecektir:<br>\u0130zmir sanca\u011f\u0131n\u0131n \u015fimal-i \u015farki hududu;<br>Oradan itibaren garbe do\u011fru \u00c7arpac\u0131k tepe civar\u0131nda inti<br>hap olunacak bir noktaya dahil olacak;<br>\u0130zmir vil\u00e2yetinin \u015fimal hududu;<br>Oradan \u015fimale do\u011fru giderek K\u00f6ylice&#8217;nin takriben 4 kilo<br>metre cenub-\u0131 garbisinde intihap olunacak bir noktaya kadar<br>devam edecektir:<br>Hat arazi \u00fczerinde tesbit edilecektir;<br>Oradan itibaren garbe do\u011fru giderek Kapdahlina ve Kemer<br>iskele aras\u0131nda tayin olunacak bir noktaya vas\u0131l olacakt\u0131r :<br>Bu hat arazi \u00fczerinde Kemer ve Kemer iskele ile bu iki mev<br>kii birbirine rapteden hatt\u0131n cenubundan ge\u00e7mek \u00fczere intihap<br>olunacakt\u0131r.<br>Madde 67 \u2014 Atm\u0131\u015f alt\u0131nc\u0131 maddede tasrih edilen arazinin<br>hududunu tayin etmek \u00fczere i\u015fbu muahedenin mevki-i icraya<br>vaz&#8217;\u0131n\u0131 m\u00fcteakip on be\u015f g\u00fcn zarf\u0131nda bir komisyon te\u015fkil edi-<br>cecektir. \u0130\u015fbu komisyon \u0130ngiltere, Fransa ve \u0130talya h\u00fck\u00fcmetleri<br>taraf\u0131ndan tayin edilecek \u00fc\u00e7 ve Yunanistan h\u00fck\u00fcmeti ile h\u00fck\u00fb<br>met-i Osmaniye taraflar\u0131ndan tayin edilecek birer azadan m\u00fcrek<br>kep olacakt\u0131r.<br>Madde 68 \u2014 \u0130\u015fbu k\u0131s\u0131mda m\u00fcnderi\u00e7 ahk\u00e2m ile mukayyet<br>olmak \u00fczere \u0130zmir \u015fehri ve atm\u0131\u015f alt\u0131nc\u0131 maddede musarrah<br>arazi i\u015fbu muahedenin tatbikile T\u00fcrkiye&#8217;den fek edilen araziden<br>madut olacakt\u0131r.<br>Madde 69 \u2014 \u0130zmir \u015fehri ile altm\u0131\u015f alt\u0131nc\u0131 maddede mu<br>sarrah arazi hakimiyet-i Osmaniye alt\u0131nda kalacakt\u0131r. Maamafih<br>T\u00fcrkiye \u0130zmir \u015fehri ile arazi-i mezk\u00fbre \u00fczerindeki hukuk-\u0131 h\u00e2ki<br>miyetinin icras\u0131n\u0131 Yunan h\u00fck\u00fcmetine devredecektir. Bu h\u00e2ki<br>miyete al\u00e2met olmak \u00fczere Osmanl\u0131 sanca\u011f\u0131 daim\u00ee surette \u015feh<br>rin haric\u00ee bir istihk\u00e2m\u0131 \u00fczerine ke\u015fide edilecektir. Bu istihk\u00e2m<br>ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fcttefika taraf\u0131ndan tayin edilecektir.<br>Madde 70 \u2014 Yunanistan h\u00fck\u00fcmeti izmir \u015fehrile altm\u0131\u015f al<br>t\u0131nc\u0131 maddede musarrah arazinin idaresinden mes&#8217;ul olacak ve<br>bu idareyi suret-i mahsusada bir heyet-i memurin marifetile icra<br>\u2022edecektir.<br>Madde 71 \u2014 Yunanistan h\u00fck\u00fbmet-i \u0130zmir \u015fehrile altm\u0131\u015f al<br>t\u0131nc\u0131 maddede musarrah arazi dahilinde asayi\u015f ve emniyet-i umu-<br>miyenin muhafazas\u0131 i\u00e7in l\u00e2z\u0131m gelen kuva-y\u0131 askeriyeyi bulun<br>durmak hakk\u0131n\u0131 haiz olacakt\u0131r.<br>Madde 72 \u2014 Irk, lisan veyahut din itibariyle ekaliyetler<br>dahi dahil olmak \u00fczere bilc\u00fcmle aksam-\u0131 ahalinin temsil-i nisb\u00ee<br>esas\u0131 dairesinde temsilini temine salih bir usul-i intihap ile ma<br>hall\u00ee bir parlemento tesis edilecektir. Yunanistan h\u00fck\u00fcmeti i\u015fbu<br>muahedenin mevki-i icraya vaz&#8217;\u0131ndan itibaren alt\u0131 ay zarf\u0131nda<br>b\u00e2l\u00e2da zikredilen \u015feraite muvaf\u0131k olmak \u00fczere Cemiyet-i Akvam<br>Meclisine bir usul-i intihap projesi takdimine mecbur olacak ve<br>i\u015fbu proje ancak mezk\u00fbr Meclis taraf\u0131ndan ekseriyet-i \u00e2r\u00e2 ile<br>tasvip edildikten sonra mevki-i icraya vaz edilebilecektir.<br>Yunanistan h\u00fck\u00fcmeti memurin-i Osmaniye taraf\u0131ndan tard<br>ve tebid edilmi\u015f olan sekenenin avdeti i\u00e7in l\u00e2z\u0131mgelen m\u00fcddet<br>zarf\u0131nda intihabat\u0131 tehir edebilecek ve maamafih bu m\u00fcddet<br>i\u015fbu muahedenin mevki-i icraya vaz\u0131ndan itibaren bir seneyi<br>tecav\u00fcz edemeyecektir.<br>Madde 73 \u2014 Yunanistan idaresi ile mahalli parlamento<br>aras\u0131ndaki m\u00fcnasebat mezk\u00fbr idare taraf\u0131ndan vazolunan ka-<br>nun-\u0131 esas\u00ee usul ve kavaidine tevfikan tanzim edilecektir.<br>Madde 74 \u2014 83 \u00fcnc\u00fc maddede musarrah kanunun suret-i<br>katiyede takarr\u00fcr\u00fcne kadar \u0130zmir \u015fehrinde ve altm\u0131\u015f alt\u0131nc\u0131<br>maddede musarrah arazi dahilinde mecbur\u00ee bir g\u00fbna hizmet-i<br>askeriye tatbik ve icra edilmeyecektir.<br>Madde 75 \u2014 Irk ve lisan ve din itibarile ekaliyetlerin hi<br>mayesine ve ticaret ve transitin serbestisine m\u00fcteallik olup sek<br>sen alt\u0131nc\u0131 maddede musarrah olan husus\u00ee muahedede m\u00fcnderi\u00e7<br>ahk\u00e2m \u0130zmir \u015fehrile atm\u0131\u015f alt\u0131nc\u0131 maddede musarrah araziye<br>dahi tatbik edilecektir.<br>Madde 76 \u2014 Yunanistan h\u00fck\u00fcmeti altm\u0131\u015f alt\u0131nc\u0131 maddede<br>musarrah hudut \u00fczerinde bir g\u00fcmr\u00fck hatt\u0131 tesis edebilecek ve<br>izmir \u015fehrile mezk\u00fbr maddede zikredilen araziyi Yunanistan&#8217;\u0131n<br>g\u00fcmr\u00fck usul\u00fcna tabi tutabilecektir.<br>Madde 77 \u2014 Yunanistan h\u00fck\u00fcmeti mevcut T\u00fcrk ak\u00e7esinin<br>k\u0131ymetini tenzil edebilecek hi\u00e7 bir g\u00fbna tedabir ittihaz etmeme\u011fi<br>taahh\u00fct eder. i\u015fbu ak\u00e7e seksen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc maddede m\u00fcnderi\u00e7 ka-<br>nunun suret-i katiyede (statut d\u00e9finitif) takarr\u00fcr\u00fcne kadar ma-<br>hiyet-i kanuniyesini muhafaza edecektir.<br>Madde 78 \u2014 Menfaat-\u0131 beynelmileliyeyi haiz limanlar ile<br>serbest limanlar usul\u00fcne ve transite m\u00fcteallik olan on birinci<br>k\u0131sm\u0131n (limanlar, turuk-\u0131 miyahiye ve hadidiye) ahk\u00e2m\u0131 \u0130zmir<br>\u015fehrile altm\u0131\u015f alt\u0131nc\u0131 maddede musarrah araziye tatbik edilecektir.<br>Madde 79 \u2014 T\u00e2biiyet nokta-i nazar\u0131ndan tebea-i Osmani-<br>yeden bulunan ve i\u015fbu muahedenamenin ahk\u00e2m\u0131 mucibince ba\u015fka<br>hi\u00e7 bir t\u00e2biiyet iddias\u0131nda bulunamayacak olan \u0130zmir \u015fehri ve<br>altm\u0131\u015f alt\u0131nc\u0131 maddede musarrah arazi sekenesi hakk\u0131nda her<br>hususta Yunan tebeas\u0131 misill\u00fb muamele olunacak ve bunlar\u0131n<br>hari\u00e7te himayeleri Yunan sefaret ve \u015fehbenderleri taraf\u0131ndan<br>temin edilecektir.<br>Madde 80 \u2014 Sekizinci k\u0131sm\u0131n 241 inci maddesi ahk\u00e2m\u0131<br>(umur-\u0131 maliyeye m\u00fcteallik) \u0130zmir \u015fehrile altm\u0131\u015f alt\u0131nc\u0131 maddede<br>musarrah araziye tatbik edilecektir.<br>Dokuzuncu k\u0131sm\u0131n (iktisad\u00ee maddeler) 293 \u00fcnc\u00fc maddesi<br>h\u00fck\u00fcmleri ad\u0131 ge\u00e7en \u0130zmir \u015fehrine ve ad\u0131 ge\u00e7en araziye tatbik<br>edilmiyecektir ]<br>.<br>Madde 81 \u2014 80 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc maddede m\u00fcnderi\u00e7 kanunun suret-i<br>katiyede tekarr\u00fcr\u00fcne kadar Osmanl\u0131 D\u00fcyun-\u0131 Umumiye \u0130dare<br>sine ait olup Fo\u00e7a&#8217;da bulunan memlehalar\u0131n i\u015fletilmesi hukuku<br>bilc\u00fcmle \u00e2l\u00e2t ve edevat, makina ve berr\u00ee ve bahr\u00ee vasait-i nakliye<br>dahil oldu\u011fu halde hi\u00e7 bir suretle tadil veya m\u00fcdahaleye maruz<br>kalmayacakt\u0131r. Bu m\u00fcddet zarf\u0131nda mezk\u00fbr memlehalardan istih<br>sal edilen tuzun imali, harice \u015fevki veyahut nakli i\u00e7in bir g\u00fbna<br>r\u00fcsum ve tek\u00e2lif vazedilmeyecektir. Yunanistan idaresi \u0130zmir<br>ile altm\u0131\u015f alt\u0131nc\u0131 maddede musarrah arazide tuz istihl\u00e2kini tan<br>zim etmek ve resme tabi tutmak hakk\u0131n\u0131 haiz olacakt\u0131r.<br>F\u0131kra-i anifede tayin edilen m\u00fcddetin hitam\u0131nda Yunanistan<br>h\u00fck\u00fcmeti b\u00e2l\u00e2daki ahk\u00e2m\u0131n adili iktiza etti\u011fi m\u00fctal\u00e2as\u0131nda bu<br>lunursa Fo\u00e7a memlehalar\u0131 imtiyazattan madut olarak bunlar<br>hakk\u0131nda dokuzuncu k\u0131sm\u0131n (mevad-d\u0131 iktisadiye) 312 inci mad<br>desinde musarrah teminat, i\u015fbu muahedenin 8 nci k\u0131sm\u0131n\u0131n<br>1<br>Bu sonuncu f\u0131kra tiirk\u00e7e metinlerde unutulmu\u015ftur. Frans\u0131zca metin<br>den terc\u00fcme edilerek al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<br>(mevad-d\u0131 maliye) 246 mc\u0131 maddesinde musarrah ahk\u00e2m ihl\u00e2l<br>edilmemek \u015fartiyle tatbik edilecektir.<br>Madde 82 \u2014 \u0130\u015fbu muahedename ile hal ve tesviye edilme<br>yen ve bu fasl\u0131n mevki-i icraya vaz&#8217;\u0131ndan tevell\u00fct edebilecek olan<br>bilc\u00fcmle mesail bil\u00e2hara akdedilecek mukavel\u00e2t ile hal ve tes<br>viye edilecektir.<br>Madde 83 \u2014 \u0130\u015fbu muahedenin mevki-i icraya vaz&#8217;\u0131ndan<br>itibaren be\u015f sene m\u00fcddet m\u00fcrurunda yetmi\u015f ikinci maddede<br>musarrah mahall\u00ee parlemento ekseriyet-i \u00e2r\u00e2ya m\u00fcstenit bir<br>karar ile \u0130zmir \u015fehrile atm\u0131\u015f alt\u0131nc\u0131 maddede musarrah arazinin<br>suret-i kat&#8217;iyede Yunanistan k\u0131rall\u0131\u011f\u0131na ilhak\u0131n\u0131 Cemiyet-i Ak<br>vam Meclisinden talep edebilecektir. Meclis tayin edece\u011fi \u015ferait<br>dairesinde evvel emirde \u00e2r\u00e2-y\u0131 ahaliye m\u00fcracaat edilmesini talep<br>edebilecektir. Keyfiyet-i ilhak f\u0131kra-i \u00e2nifenin tatbik ve icras\u0131<br>dolay\u0131sile T\u00fcrkiye&#8217;nin altm\u0131\u015f dokuzuncu maddede musarrah<br>hak-k\u0131 h\u00e2kimiyetine hitam verecektir. T\u00fcrkiye bu takdirde \u0130z<br>mir \u015fehrile ve altm\u0131\u015f alt\u0131nc\u0131 maddede musarrah arazi \u00fczerindeki<br>bilc\u00fcmle hukuk ve tasarrufat\u0131ndan Yunanistan lehine olarak<br>feragat etti\u011fini \u015fimdiden beyan eyler.<br>Be\u015finci K\u0131s\u0131m<br>Yunanistan<br>Madde 84 \u2014 27 te\u015frinisani 1919 tarihinde N\u00f6yi-s\u00fcr-Sen<br>(Neuilly-sur-Seine) de mumzi muahede mucibince Bulgaristan&#8217;a<br>tahsis edilmi\u015f olan hudut mahfuz kalmak \u00fczere T\u00fcrkiye eski<br>Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funun Avrupa k\u0131tas\u0131nda ve i\u015fbu muahede<br>name ile muayyen hudud-\u0131 Osmaniyenin \u00f6tesinde vaki arazisi<br>\u00fczerindeki bilc\u00fcmle hukuk ve tasarrufat\u0131ndan Yunanistan lehine<br>olarak feragat eder.<br>Marmara adalar\u0131 f\u0131kra-i \u00e2nifede musarrah Osmanl\u0131 h\u00e2kimi<br>yetinin feragati keyfiyetine dahil de\u011fildir. Bundan maada T\u00fcrki<br>ye \u0130mroz ve Bozca ada (Tenedos) cezireleri \u00fczerindeki bilc\u00fcmle<br>hukuk ve tasarrufat\u0131ndan Yunanistan lehine olarak feragat eyler.<br>Yunanistan&#8217;\u0131n Bahr-i Sefid-i \u015farki adalar\u0131 ve ezc\u00fcmle Limni,<br>Samotras, Midilli, Sak\u0131z, Sisam ve Nikarya adalar\u0131 \u00fczerindeki<br>h\u00e2kimiyetine dair Londra S\u00fcfera Konferans\u0131 taraf\u0131ndan 17-30<br>may\u0131s 1913 tarihli Londra Muahedenamesinin be\u015finci madde-<br>sinin ve 1-14 te\u015frinisani 1913 tarihli Atina Muahedenamesinin<br>on be\u015finci maddesinin icras\u0131 z\u0131mn\u0131nda ittihaz ve 13 \u015fubat 1914<br>tarihinde Yunanistan h\u00fck\u00fcmetine tebli\u011f edilmi\u015f olan karar i\u015fbu<br>muhadenin \u0130talya h\u00e2kimiyeti alt\u0131na vazedilmi\u015f olan 122 inci<br>maddede musarrah adalar ile Asya sahilinden \u00fc\u00e7 mil mesafeden<br>beride bulunan adalar hakk\u0131ndaki ahk\u00e2m\u0131n\u0131 ihl\u00e2l etmemek \u015far-<br>tiyle teyit edilmi\u015ftir (1 numaral\u0131 haritaya m\u00fcracaat).<br>Mamafih i\u015fbu muahedename mucibince Yunanistan h\u00e2ki<br>miyeti alt\u0131na vazedilmi\u015f olan 178 inci maddede m\u00fcnderi\u00e7 bo\u011faz<br>lar ve adalar m\u0131ntakas\u0131 k\u0131sm\u0131nda Yunanistan i\u015fbu muahedename<br>hil\u00e2f\u0131na ahk\u00e2m mevcut olmad\u0131k\u00e7a Bo\u011fazlar\u0131n serbestisini temin<br>z\u0131mn\u0131nda Marmara adalar\u0131 da dahil olmak \u00fczere mezk\u00fbr m\u0131n-<br>takan\u0131n Osmanl\u0131 h\u00e2kimiyetinde kalan k\u0131sm\u0131nda i\u015fbu muahede<br>name mucibince T\u00fcrkiye&#8217;ye tahmil edilen bilc\u00fcmle taahh\u00fcdat\u0131<br>kabul ve bunlar\u0131 riayet etme\u011fi taahh\u00fct eyler.<br>Madde 85 \u2014 27 inci maddenin birinci k\u0131sm\u0131nda iki rakkamh<br>f\u0131kras\u0131nda musarrah hat-t\u0131 hududu arazi \u00fczerinde tayin etmek<br>\u00fczere i\u015fbu muahedenamenin mevki-i icraya vaz\u0131ndan itibaren<br>onbe\u015f g\u00fcn zarf\u0131nda bir komisyon te\u015fkil edilecektir. Bu komisyon<br>D\u00fcvel-i M\u00fcttefika-i Muazzama taraf\u0131ndan tayin edilecek d\u00f6rt<br>\u00e2za ile Yunanistan ve T\u00fcrkiye taraflar\u0131ndan tayin edilecek birer<br>azadan m\u00fcrekkep olacakt\u0131r.<br>Madde 86 \u2014 Yunanistan ba\u015fl\u0131ca Edirne hakk\u0131nda Yunanis<br>tan&#8217;\u0131n \u0131rk, lisan ve din itibarile ahalinin ekseriyeti haricinde<br>kalan sekenenin himaye-i menafi-i z\u0131mn\u0131nda l\u00fczum g\u00f6r\u00fclecek<br>ahk\u00e2m\u0131 bunlar\u0131n husus\u00ee bir muahedeye dercine muvafakat etmek<br>suretile kabul eder.<br>Yunanistan kezalik husus\u00ee bir muahedenameye transitin<br>serbesti-i icras\u0131n\u0131 temine ve milel-i sairenin ticareti i\u00e7in muhik<br>bir usul tesisine m\u00fcteallik ahk\u00e2m dercine muvafakat eder.<br>Madde 87 \u2014 Yunanistan h\u00fck\u00fcmetinin taht-\u0131 h\u00e2kimiyetine<br>vazedilen arazi itibarile deruhte edece\u011fi T\u00fcrkiye&#8217;ye ait taahh\u00fc<br>dat-\u0131 maliyenin nisbet ve nevi sekizinci k\u0131sm\u0131n (ahk\u00e2m-\u0131 maliye)<br>241 ve 244 \u00fcnc\u00fc maddelerine tevfikan tayin edilecektir. \u0130\u015fbu<br>muhadename ile hal ve tesviye edilmeyen mevzu-\u0131 bahis arazinin<br>intikalinden tevell\u00fct edebilecek olan bilc\u00fcmle mesail bil\u00e2hara<br>di\u011fer mukavel\u00e2t ile hal ve tesviye edilecektir.<br>Alt\u0131nc\u0131 K\u0131s\u0131m<br>Ermenistan<br>Madde 88 \u2014 T\u00fcrkiye Ermenistan&#8217;\u0131 d\u00fcvel-i m\u00fcttefika misill\u00fb<br>h\u00fcr ve m\u00fcstakil bir devlet olarak tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan eder.<br>Madde 89 \u2014 Devlet-i Osamniye ile Ermenistan ve di\u011fer<br>d\u00fcvel-i m\u00fcteakide Erzurum, Trabzon, Van ve Bitlis vil\u00e2yetler-<br>rinde T\u00fcrkiye ile Ermenistan aras\u0131ndaki hududun tayini Ce<br>mahir-i M\u00fcttehide-i Amerika Reisicumhurunun hakemli\u011fine ha<br>vale ve bunun verece\u011fi karar\u0131 ve Ermenistan&#8217;\u0131n mahreci bah<br>risine ve mezk\u00fbr hududa m\u00fccavir Osmanl\u0131 arazisi \u00fczerinde ter-<br>tibat-\u0131 askeriyenin ilgas\u0131na (demilitarizasyon) m\u00fcteallik olmak<br>\u00fczere tayin edece\u011fi bilc\u00fcmle ahk\u00e2m\u0131n\u0131 kabul etme\u011fi kararla\u015ft\u0131r<br>m\u0131\u015flard\u0131r.<br>Madde 90 \u2014 89 uncu madde mucibince tayin edilecek hu-<br>dud mezk\u00fbr vil\u00e2yetlerin k\u0131smen veya tamamen Ermenistan&#8217;a<br>terkini m\u00fcstelzim bulundu\u011fu takdirde Devlet-i Osmaniye mez<br>k\u00fbr karar tarihinden itibaren terk edilen arazi \u00fczerindeki bil<br>c\u00fcmle hukuk ve tasarrufat\u0131ndan feragat etti\u011fini \u015fimdiden beyan<br>eder. i\u015fbu muahedenin T\u00fcrkiye&#8217;den fek edilen araziye tatbik<br>edilecek olan ahk\u00e2m\u0131 o andan itibaren mazk\u00fbr araziye dahi tat<br>bik edilecektir. Ermenistan&#8217;\u0131n, taht-\u0131 h\u00e2kimiyetine vazedilen<br>arazi itibarile deruhde edece\u011fi Devlet-i Osmaniye&#8217;ye ait taahh\u00fc<br>dat-\u0131 maliyenin veyahut iddia edebilece\u011fi hukukun nisbet ve<br>nevi i\u015fbu muahedenin sekizinci k\u0131sm\u0131n\u0131n (mevad-d\u0131 maliye) 241<br>ve 244 \u00fcnc\u00fc maddelerine tevfikan tayin edilecektir.<br>i\u015fbu muahede ile hal ve tesviye edilmemi\u015f bulunan ve mez<br>k\u00fbr arazinin intikalinden tevell\u00fct edebilecek olan bilc\u00fcmle me<br>sail bil\u00e2hara di\u011fer mukavel\u00e2t ile hal ve tesviye edilecektir.<br>Madde 91 \u2014 89 uncu maddede musarrah arazinin bir k\u0131sm\u0131<br>Ermenistan&#8217;a intikal etti\u011fi takdirde Devlet-i Osmaniye ile Er<br>menistan aras\u0131nda mezk\u00fbr maddede m\u00fcnderi\u00e7 karara m\u00fcsteniden<br>tayin edilecek olan hudud-\u0131 arazi \u00fczerinde tatbik etmek \u00fczere<br>mezk\u00fbr karar\u0131n ittihaz\u0131ndan onbe\u015f g\u00fcn sonra suret-i te\u015fekk\u00fcl\u00fc<br>bil\u00e2hara tayin edilecek olan bir tahdid-i hudut komisyonu te\u015fkil<br>edilecektir.<br>Madde 92 \u2014 Ermenistan&#8217;\u0131n Azerbaycan ve G\u00fcrcistan ile<br>olan hududu al\u00e2kadar devletler taraf\u0131ndan bilitil\u00e2f tayin edile-<br>\u00e7ektir. 89 uncu maddede musarrah karar ittihaz edildikten sonra<br>al\u00e2kadar devletler bilitil\u00e2f hudutlar\u0131n\u0131 tayine muvaffak olama<br>d\u0131klar\u0131 herhangi bir halde i\u015fbu hudut d\u00fcvel-i muazzama-i m\u00fctte<br>fika taraf\u0131ndan tayin edilecek ve bunun arazi \u00fczerinde tatbikinin<br>icras\u0131 kendilerine ait bulunacakt\u0131r.<br>Madde 93 \u2014 Ermenistan h\u00fck\u00fcmeti Ermenistan&#8217;da \u0131rk, lisan<br>ve din itibarile ahalisinin ekseriyeti haricinde bulunan sekenenin<br>menafiini himaye i\u00e7in ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fcttefikan\u0131n l\u00fczum g\u00f6re<br>cekleri ahk\u00e2m\u0131 ve d\u00fcvel-i mezk\u00fbre ile akdedilecek bir muahe<br>deye i\u015fbu ahk\u00e2m\u0131n dercine muvafakat etmek suretile kabul eder.<br>Ermenistan ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fcttefika ile akdedilecek bir<br>muahedenameye transitin serbesti-i icras\u0131n\u0131 temine ve milel-i<br>sairenin ticareti i\u00e7in muhik bir usul tesisine m\u00fcteallik olmak<br>\u00fczere d\u00fcvel-i mezk\u00fbrenin l\u00fczum g\u00f6recekleri ahk\u00e2m\u0131n dercine<br>dahi muvafakat eder.<br>Yedinci K\u0131s\u0131m<br>Suriye, Elzecire, Filistin<br>Madde 94 \u2014 D\u00fcvel-i m\u00fcteakide kendilerini yaln\u0131z ba\u015f\u0131na<br>idareye muktedir oluncaya kadar bir mandaterin vesaya ve<br>muzahereti emr-i idarelerince rehber ittihaz edilmek \u015fartile bi<br>rinci k\u0131sm\u0131n 22 maddesinin ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131na tevfikan (Cemi<br>yet-i Akvam Ahidnamesi) Suriye ve Elcezire&#8217;nin muvakkaten<br>m\u00fcstakil devlet olarak tan\u0131nmalar\u0131 hususunda m\u00fcttehittirler.<br>\u0130\u015fbu muahedenin mevki-i icraya vaz\u0131ndan itibaren onbe\u015f<br>g\u00fcn zar\u0131nda 27 inci maddenin ikinci k\u0131sm\u0131n\u0131n iki, \u00fc\u00e7 rakkaml\u0131<br>f\u0131kralar\u0131nda musarrah hat-t\u0131 hududun arazi \u00fczerinde tayini z\u0131m<br>n\u0131nda bir komisyon te\u015fkil edilecektir. \u0130\u015fbu komisyon Fransa,<br>ingiltere, italya taraf\u0131ndan tayin edilecek \u00fc\u00e7 \u00e2za ile Devlet-i<br>Osmaniye taraf\u0131ndan tayin olunacak bir azadan m\u00fcrekkep ola<br>cakt\u0131r. Bu komisyona icab\u0131na g\u00f6re Suriye hududu i\u00e7in bir Suriye<br>m\u00fcmessili ve Elcezire hududu i\u00e7in bir Elcezire m\u00fcmessili i\u015ftirak<br>edecektir.<br>Mezk\u00fbr devletlerin di\u011fer hudutlar\u0131 mandaterin intihab\u0131 gibi<br>ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fcttefika taraf\u0131ndan tayin edilecektir.<br>Madde 95 \u2014 D\u00fcvel-i m\u00fcteakide 22 inci madde ahk\u00e2m\u0131n\u0131<br>Filistin idaresinin ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fcttefika taraf\u0131ndan tayin<br>edilecek hudut dahilinde yine ba\u015fl\u0131ca devletler taraf\u0131ndan intihap<br>edilecek bir mandatere tevdii hususunda m\u00fcttehittirler. Mandater<br>kavm-i yahud i\u00e7in Filistin&#8217;de mill\u00ee bir yurt tesisi hakk\u0131nda in<br>giltere h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan evvelce 2 te\u015frinisani 1917 tarihinde<br>vukubulup di\u011fer d\u00fcvel-i m\u00fcttefika taraf\u0131ndan kabul edilmi\u015f olan<br>beyannamenin mevki-i icraya vaz&#8217;\u0131ndan mes&#8217;ul olacakt\u0131r. \u015euras\u0131<br>mukarrerdir ki Filistin&#8217;de museviyetin gayri cemaatlar\u0131n hukuk-\u0131<br>medeniye ve diniyelerini ve ne de mem\u00e2lik-i sairedeki musevi-<br>lerin m\u00fcstefit olduklar\u0131 hukuk ve vaziyet-i siyasiyelerini ihl\u00e2l<br>edebilecek hi\u00e7 bir \u015fey yap\u0131lmayacakt\u0131r.<br>Mandater olacak devlet edyan-\u0131 muhtelifeye mensup cema<br>a t a m\u00fcteallik herhangi meseleyi tetkik etmek ve bu bapta bir<br>nizamname kaleme almak i\u00e7in m\u00fcddet-i kalile-i m\u00fcmk\u00fcne zar<br>f\u0131nda husus\u00ee bir komisyon te\u015fkil etme\u011fi taahh\u00fct eyler, i\u015fbu ko<br>misyonun suret-i te\u015fekk\u00fcl\u00fcnde mevzu-\u0131 bahsolan menafi-i dini<br>ye nazar\u0131 dikkate al\u0131nacakt\u0131r. Komisyon reisi Cemiyet-i Akvam<br>Meclisi taraf\u0131ndan tayin edilecektir.<br>Madde 96 \u2014 B\u00e2l\u00e2da zikrolunan araziye m\u00fcteallik mandalar<br>ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i muazzama taraf\u0131ndan kararla\u015ft\u0131r\u0131lacak ve bera-y\u0131<br>tasdik Cemiyet-i Akvam Meclisine tevdi k\u0131l\u0131nacakt\u0131r.<br>Madde 97 \u2014 T\u00fcrkiye bu fas\u0131lda musarrah mesail hakk\u0131nda<br>ittihaz edilecek bilc\u00fcmle kararlar\u0131 132 inci madde ahk\u00e2m\u0131na tev<br>fikan kabul etme\u011fi \u015fimdiden taahh\u00fct evler.<br>Sekizinci K\u0131s\u0131m<br>Hicaz<br>Madde 98 \u2014 T\u00fcrkiye d\u00fcvel-i m\u00fcttefika misill\u00fb Hicaz&#8217;\u0131 h\u00fcr<br>ve m\u00fcstakil bir devlet olmak \u00fczere tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 beyan eder. Ve<br>i\u015fbu muahedename ile tesbit edildi\u011fi ve\u00e7hile T\u00fcrkiye&#8217;nin hududu<br>haricinde bulunan ve muahharan tayin olunacak hudut dahilinde<br>bulunacak olan sab\u0131k Osmanl\u0131 imparatorlu\u011fu arazisi \u00fczerindeki<br>bilc\u00fcmle hukuk ve tasarrufat\u0131ndan h\u00fck\u00fbmet-i mezk\u00fbre lehine<br>olarak feragat etti\u011fini beyan eder.<br>Madde 99 \u2014 Mekke-i M\u00fckerreme ve Medine-i M\u00fcnevvere<br>\u015fehirlerile makamat-\u0131 m\u00fcbareke k\u00e2ffe-i mem\u00e2likte sakin bilc\u00fcmle<br>m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n tasdik ettikleri mahiyet-i mukaddesesi hasebile<br>Hicaz sultan\u0131 hazretleri ifa-y\u0131 fariza-i ha\u00e7 arzusile veya di\u011fer<br>F. 36<br>herhangi bir maksad-\u0131 din\u00ee ile Hicaz&#8217;a gitmek isteyen k\u00e2ffe-i me-<br>malikte m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n serbest\u00e7e azimet ve avdet etmelerini tes<br>hil eyleme\u011fi ahk\u00e2m-\u0131 Kuraniyeye tevfikan bilc\u00fcmle mem\u00e2likin<br>m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 taraf\u0131ndan buralarda tesis edilmi\u015f veya edilecek<br>olan n\u0131\u00fcessesat-\u0131 mevkufeye riayet etme\u011fi ve ettirme\u011fi taahh\u00fct<br>eyler.<br>Madde 100 \u2014 Hicaz sultan\u0131 hazretleri d\u00fcvel-i m\u00fcttefika veya<br>eski Osmanl\u0131 imparatorlu\u011fu arazisi \u00fczerinde te\u015fekk\u00fcl eden dev<br>letlerden birinin ve Cemiyet-i Akvam \u00e2zas\u0131ndan bulunan dev<br>letlerin sefainini, emtia-i ticariyesini ve tebeas\u0131ndan bulunan<br>e\u015fhas hakk\u0131nda ticaret nokta-i nazar\u0131ndan Hicaz arazisi \u00fczerinde<br>m\u00fcsavat-\u0131 tammeye m\u00fcsteniden muamele edilmesini temin et<br>me\u011fi taahh\u00fct eyler.<br>Dokuzuncu K\u0131s\u0131m<br>M\u0131s\u0131r, Sudan ve K\u0131rb\u0131s<br>1 \u2014 M\u0131s\u0131r<br>Madde 101 \u2014 T\u00fcrkiye M\u0131s\u0131r&#8217;da ve M\u0131s\u0131r \u00fczerindeki b\u00fct\u00fcn<br>hukuk ve tasarrufat\u0131ndan feragat eder. Bu feragat 5 te\u015frinisani<br>1914 tarihinden itibaren muteber olacakt\u0131r. T\u00fcrkiye d\u00fcvel-i m\u00fct<br>tefika taraf\u0131ndan m\u00fcttahaz esasa tevfikan \u0130ngiltere&#8217;nin 18 k\u00e2<br>nunuevvel 1914&#8217;de M\u0131s\u0131r \u00fczerinde il\u00e2n etti\u011fi himayeyi tasdik<br>eyledi\u011fini beyan eder.<br>Madde 102 \u2014 18 k\u00e2nunuevvel 1914 tarihinde M\u0131s\u0131r&#8217;da m\u00fc-<br>temekkin bulunan ve mezk\u00fbr tarihte muvakkat bir m\u00fcddet i\u00e7in<br>M\u0131s\u0131r&#8217;a terk etmi\u015f ve o tarihtenberi oraya avdet etmemi\u015f olan<br>Osmanl\u0131 tebaas\u0131 M\u0131s\u0131r tabiyetini bihakk\u0131n iktisap ve Osmanl\u0131<br>tabiyetini kaybedeceklerdir. Avdet etmemi\u015f olanlar m\u00fcstesna<br>olmak \u00fczere M\u0131s\u0131r h\u00fck\u00fcmetinin m\u00fcsaade-i mahsusas\u0131n\u0131 istihsal<br>etmeden M\u0131s\u0131r tabiyetini iktisap edemezler.<br>Madde 103 \u2014 18 k\u00e2nunuevvel 1914 tarihinden sonra M\u0131<br>s\u0131r&#8217;da yerle\u015fmi\u015f olup i\u015fbu muahedenamenin mevki-i meriyete<br>vaz&#8217;\u0131 tarihinde orada m\u00fctemekkin bulunan Osmanl\u0131 tebeas\u0131 hak-k\u0131<br>hiyara dair 105 inci maddede mezk\u00fbr \u015ferait dairesinde M\u0131s\u0131r<br>tabiyetine iddia-y\u0131 istihkak edebileceklerdir. Maamafih i\u015fbu iddi-<br>a-y\u0131 istihkak \u015fahsa ait hususatta memurin-i m\u00fcteallikas\u0131 tara<br>f\u0131ndan reddedilebilecektir.<br>Madde 104 \u2014 i\u015fbu muahedenameye m\u00fcteallik bilc\u00fcmle me-<br>sailde M\u0131s\u0131r ile M\u0131s\u0131r tebaas\u0131 ve emval ve sefaini 1 a\u011fustos 1914<br>tarihinden itibaren tamamile d\u00fcvel-i m\u00fcttefika ile tebaas\u0131 ve<br>emval ve sefain-i misill\u00fb ayn\u0131 muameleye mazhar olacakt\u0131r.<br>i\u015fbu muahedename mucibince Osmanl\u0131 h\u00e2kimiyetinde kalan<br>veya T\u00fcrkiye&#8217;den fek edilen arazi hakk\u0131ndaki ahk\u00e2m M\u0131s\u0131r&#8217;a<br>kabil-i tatbik de\u011fildir.<br>Madde 105 \u2014 On sekiz ya\u015f\u0131n\u0131 m\u00fctecaviz olup 102 nci mad<br>de mucibince M\u0131s\u0131r tabiyetini iktisap etmi\u015f olan e\u015fhas, i\u015fbu mu<br>ahedenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131ndan itibaren bir sene zarf\u0131nda<br>Osmanl\u0131 tabiiyetini ihtiyar etmek hakk\u0131na malik olacaklard\u0131r.<br>E\u015fhas-\u0131 mezk\u00fbre ile 103 \u00fcnc\u00fc madde mucibince M\u0131s\u0131r tabiiyetini<br>talebe hakk\u0131 caiz olan e\u015fhas M\u0131s\u0131r ahalisinin ekseriyetini te\u015fkil<br>eden \u0131rktan ba\u015fkas\u0131na mensup olduklar\u0131 takdirde T\u00fcrkiye&#8217;den<br>nefilerine arazi terk edilen h\u00fck\u00fbmattan birinin tabiiyetini ayn\u0131<br>m\u00fcddet zarf\u0131nda ihtiyar etmek hakk\u0131na malik olacaklar ise de<br>hak-k\u0131 hiyar\u0131n\u0131 istimal eden \u015fah\u0131s ile o devletin ekseriyet-i ahalisi<br>nin ayn\u0131 \u0131rka mensup olmas\u0131 \u015fartt\u0131r.<br>Zevcin ihtiyar\u0131, zevcenin ihtiyar\u0131n\u0131 ve ebeveynin ihtiyar\u0131<br>onsekiz ya\u015f\u0131ndan d\u00fbn olan \u00e7ocuklar\u0131n ihtiyar\u0131n\u0131 istilzam eder.<br>B\u00e2l\u00e2da zikredilen hak-k\u0131 hiyar\u0131 istimal etmi\u015f olan e\u015fhas M\u0131s\u0131r&#8217;da<br>ikamette devama mezun bulunmad\u0131k\u00e7a ilk on iki ay zarf\u0131nda,<br>tabiiyetini ihtiyar etti\u011fi h\u00fck\u00fcmetin memaliki dahiline nakl-i<br>mek\u00e2n etme\u011fe mecburdurlar. E\u015fhas-\u0131 mezk\u00fbre M\u0131s\u0131r&#8217;daki emval-i<br>gayr-i menkulelerini muhafaza etmek ve emval-i menkulelerini<br>her ne olursa olsun beraber g\u00f6t\u00fcrmek hakk\u0131na malik olacaklar<br>ve bundan dolay\u0131 bunlara huru\u00e7 ve duhul i\u00e7in hi\u00e7 bir resim tarh<br>olunmayacakt\u0131r.<br>Madde 106 \u2014 M\u0131s\u0131r h\u00fck\u00fcmeti M\u0131s\u0131r&#8217;da Osmanl\u0131 tebeasm\u0131n<br>vaziyet-i hukukiyesini ve hangi \u015ferait dahilinde M\u0131s\u0131r&#8217;da yerle<br>\u015febileceklerini tanzim etmekte tam bir serbesti-i harekete malik<br>olacakt\u0131r.<br>Madde 107 \u2014 M\u0131s\u0131r tebeas\u0131 mem\u00e2lik-i ecnebiyede \u0130ngiltere<br>sefaret ve \u015fehbenderhanelerinin himayesine mazhar olacaklard\u0131r.<br>Madde 108 \u2014 T\u00fcrkiye&#8217;ye ithal olunan M\u0131s\u0131r emtias\u0131 \u0130ngiliz<br>emtias\u0131na bah\u015fedilen ayn\u0131 muameleye mazhar olacakt\u0131r.<br>Madde 109 \u2014 T\u00fcrkiye S\u00fcvey\u015f kanal\u0131ndan serbesti-i m\u00fcrura<br>dair 29 te\u015frinievvel 1888 tarihinde Dersaadet&#8217;te imza edilen mu-<br>kavelenamenin zat-\u0131 hazret-i padi\u015fahiye bah\u015fetti\u011fi sal\u00e2hiyattan<br>\u0130ngiltere lehine olarak feragat eder.<br>Madde 110 \u2014 M\u0131s\u0131r&#8217;da H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniyeye ait olan bil<br>c\u00fcmle emval ve eml\u00e2k bil\u00e2bedel M\u0131s\u0131r h\u00fck\u00fcmetine intikal ede<br>cektir.<br>Madde 111 \u2014 M\u0131s\u0131r&#8217;da M\u0131s\u0131r tabiiyetini iktisap etmeyen<br>Osmanl\u0131 tebaas\u0131na ait bilc\u00fcmle emval-i menkule veya emval-i<br>gayr-i menkule i\u015fbu muahedenamenin dokuzuncu k\u0131sm\u0131n\u0131n<br>(mevad-d\u0131 iktisadiye) ahk\u00e2m\u0131na tevfikan muameleye tabi tutula<br>cakt\u0131r.<br>Madde 112 \u2014 T\u00fcrkiye evvelce M\u0131s\u0131r taraf\u0131ndan ita olunan<br>vergi \u00fczerindeki k\u00e2ffe-i hukukundan feragat eder.<br>\u0130ngiltere T\u00fcrkiye&#8217;yi M\u0131s\u0131r vergisi kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00f6sterilerek akd<br>etmi\u015f oldu\u011fu istikrazlar hakk\u0131ndaki her g\u00fbna taahh\u00fcdat\u0131ndan<br>azade k\u0131lma\u011f\u0131 taahh\u00fct eder.<br>Bu istikrazlar \u015funlard\u0131r :<br>Teminatl\u0131 1855 istikraz\u0131;<br>Tahvil edilmi\u015f 1854 ve 1871 istikrazlar\u0131 yerine kaim olan<br>1894 istikraz\u0131;<br>Tahvil edilmi\u015f 1877 istikraz\u0131 verine kaim olan 1891 istikraz\u0131.<br>M\u0131s\u0131r Hidivlerinin mezk\u00fbr istikrazlar\u0131n\u0131 mevki-i tedav\u00fcle<br>ihra\u00e7 etme\u011fi deruhte etmi\u015f olan m\u00fcessesata muhtelif zamanlarda<br>tediye eyleme\u011fi taahh\u00fct etmi\u015f olduklar\u0131 mebali\u011f vaktile yap\u0131l<br>d\u0131\u011f\u0131 ve mazide oldu\u011fu gibi 1894 ve 1891 istikrazlar\u0131n\u0131n itfas\u0131na<br>kadar bu istikrazlar\u0131n faiz ve amortisman\u0131na tahsis k\u0131l\u0131nacakt\u0131r.<br>M\u0131s\u0131r h\u00fck\u00fcmeti de teminatl\u0131 1855 istikraz\u0131n\u0131n tediye-i faizine<br>mukaddema verilmekte olan ayn\u0131 mebali\u011fi tahsis etme\u011fe de<br>devam edecektir.<br>1894, 1891, 1855 istikrazlar\u0131 itfa olundu\u011fu zaman mukad<br>dema M\u0131s\u0131r taraf\u0131ndan T\u00fcrkiye&#8217;ye verilen vergiden m\u00fcnbais<br>M\u0131s\u0131r h\u00fck\u00fcmetinin bilc\u00fcmle taahh\u00fcdat\u0131 hitampezir olacakt\u0131r.<br>Muvakkat 1<br>1855 istikraz\u0131 faizinin tesviyesi \u0130ngiltere ve Fransa h\u00fck\u00fcmetleri taraf\u0131n<br>dan tekeff\u00fcl edilmi\u015f olma\u011fla tarafeyn-i akideyn-i \u00e2liye \u0130ngiltere h\u00fck\u00fcmetinin<br>bu faizlere m\u00fcteallik bilc\u00fcmle mebali\u011f hakk\u0131nda Fransa h\u00fck\u00fcmetine tazminat<br>ita etme\u011fi kabul etti\u011fini ve binaberin Fransa h\u00fck\u00fcmetini taht-\u0131 tekeff\u00fcl\u00fcndeki<br>her taahh\u00fctten \u00e2z\u00e2de k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydederler.<br>Madde 112 (muvakkat) \u2014 \u0130ngiltere h\u00fck\u00fcmeti, M\u0131s\u0131r h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan<br>mevki-i tedav\u00fcle ihra\u00e7 edilmi\u015f olan istikrazata ait tahvil\u00e2t hamillerinin mena<br>fimi muhafaza i\u00e7in teminatl\u0131 d\u00fcyunun taksit-i senevisi veyahut imtiyazl\u0131 d\u00fc<br>yunun veya d\u00fcyun-\u0131 muvahhidenin faizleri M\u0131s\u0131r h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan tesviye<br>olunmad\u0131\u011f\u0131 takdirde M\u0131s\u0131r&#8217;da tevaz\u00fcn-i maliyi iade eylemek ve M\u0131s\u0131r d\u00fcyun-\u0131<br>umumiyesi tahvil\u00e2t\u0131 hamillerinin menafiini tediye etmek \u00fczere tedabir-i l\u00e2z\u0131-<br>maya tevess\u00fcl edece\u011fini beyan eyler.<br>Madde 113 (muvakkat) \u2014 Y\u00fcz on ikinci maddede \u0130ngiltere h\u00fck\u00fcmeti<br>taraf\u0131ndan v\u0131\u0131kubulan beyanat \u00fczerine M\u0131s\u0131r d\u00fcyun-\u0131 umumiyesi hamillerinin<br>muhafaza-i menafii i\u00e7in M\u0131s\u0131r d\u00fcyun-\u0131 umumiyesi komisyonuna ihtiya\u00e7 kal<br>mad\u0131\u011f\u0131 cihetle tarafeyn-i akideyn-i \u00e2liye Hidiv hazretlerinin 28 te\u015frinisani 1904<br>tarihli emirnamelerinin M\u0131s\u0131r h\u00fck\u00fcmetince l\u00fczum g\u00f6r\u00fclece\u011fi ve\u00e7hile la\u011f\u0131v veya<br>tadilini kabul ederler.<br>Madde 114 (muvakkat)\u2014\u0130ngiltere h\u00fck\u00fcmeti M\u0131s\u0131r idare-i siyasiyesinin<br>tebedd\u00fcl\u00fc \u00fczerine 18 mart 1885 tarihinde Londra&#8217;da imza ve senc-i merkume<br>temmuzunun yirmi be\u015fi tarihinde tadil edilen mukavelename mucibince M\u0131s\u0131r<br>h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan 1885 senesinde akdedilmi\u015f olan dokuz milyon \u0130ngiliz<br>liral\u0131k istikraz\u0131n faizlerile amortisman\u0131 hakk\u0131nda Almanya, Avusturya, Fransa,<br>\u0130talya, Rusya ve Osmanl\u0131 h\u00fck\u00fcmetlerinin deruhte etmi\u015f olduklar\u0131 her g\u00fbna<br>taahh\u00fcdattan h\u00fck\u00fbmat-\u0131 mezk\u00fbreyi \u00e2z\u00e2de k\u0131lma\u011f\u0131 kabul eder. \u0130ngiltere h\u00fck\u00fc<br>meti mezk\u00fbr istikrazlara tahsis edilen 315.000 \u0130ngiliz liras\u0131na bali\u011f olan taksit-i<br>senevinin muntazaman tediyesini tekeff\u00fcl eylemek mecburiyetinde oldu\u011funu<br>tasdik eder.<br>2 \u2014 Sudan<br>Madde 113 \u2014 Tarafin-i akidin-i \u00e2liye Sudan&#8217;\u0131n vaz&#8217;iyet-i<br>hukukiye ve \u015fekl-i idaresini muayyen olarak ingiltere ve M\u0131s\u0131r<br>h\u00fck\u00fcmetleri aras\u0131nda 19 k\u00e2nunusani 1889 tarihinde akd ve imza<br>olunup Sevakin \u015fehrine m\u00fcteallik olarak 10 temmuz 1899 tari<br>hinde imza edilen bir mukavele-i m\u00fczeyyele ile tadil edilmi\u015f<br>olan mukavelenameye kesb-i ittil\u00e2 ettiklerini ve onu resmen<br>tasdik eylediklerini beyan ederler.<br>1<br>T\u00fcrk\u00e7e metinde &#8220;Muvvakkat&#8221; kayd\u0131 alt\u0131nda g\u00f6sterilen bu h\u00fck\u00fcmler<br>frans\u0131zca, ingilizce ve italyanca olan as\u0131l metinlerde yoktur. 110 uncu madde<br>den itibaren 120 inci maddeye kadar, madde numaralar\u0131 da as\u0131l metine uyma<br>maktad\u0131r. Buraya &#8220;Muvakkat&#8221; h\u00fck\u00fcmler aynen al\u0131nm\u0131\u015f fakat madde numa<br>ralar\u0131 frans\u0131zca metine g\u00f6re d\u00fczeltilmi\u015ftir.<br>Madde 114 \u2014 Sudan tebeas\u0131 mem\u00e2lik-i ecnebiyede \u0130ngiltere<br>sefaret ve \u015fehbenderhanelerinin himayesine mazhar olacakt\u0131r.<br>3 \u2014 K\u0131br\u0131s<br>Madde 115 \u2014 Tarafin-i akidin-i \u00e2liye \u0130ngiltere h\u00fck\u00fcmeti<br>taraf\u0131ndan 5 te\u015frinisani 1914 te il\u00e2n edilmi\u015f olan K\u0131br\u0131s&#8217;\u0131n ilha<br>k\u0131n\u0131 tasdik eylediklerini beyan ederler.<br>Madde 116 \u2014 Cezire-i mezk\u00fbre taraf\u0131ndan mukaddema zat-\u0131<br>\u015fahaneye tediye olunan vergi hakk\u0131 da dahil olmak \u00fczere T\u00fcrkiye<br>K\u0131br\u0131s \u00fczerindeki veya K\u0131br\u0131s&#8217;a m\u00fcteallik bilc\u00fcmle hukuk ve<br>tasarrufat\u0131ndan feragat eder.<br>Madde 117 \u2014 K\u0131br\u0131s ceziresinde do\u011fan veyahut mukim bu<br>lunan Osmanl\u0131 tebaas\u0131 kavanin-i mahalliye ahk\u00e2m ve \u015feraitine<br>tevfikan \u0130ngiliz tabiiyetini iktisap edecekler ve tabiiyet-i Osma-<br>niyeyi terk eyleyeceklerdir.<br>Onuncu K\u0131s\u0131m<br>Fas ve Tunus<br>Madde 118 \u2014 T\u00fcrkiye Fransa&#8217;n\u0131n Fas \u00fczerindeki himayesini<br>tasdik ve bunun bilc\u00fcmle netayicini kabul eder. \u0130\u015fbu tasdik<br>keyfiyeti 30 mart 1912 tarihinden itibaren muteber olacakt\u0131r.<br>Madde 119 \u2014 Fas emtia-i ticariyesi T\u00fcrkiye&#8217;ye hin-i itha<br>linde Frans\u0131z emtia-i ticariyesine yap\u0131lan ayn\u0131 muameleye tabi<br>tutulacakt\u0131r.<br>Madde 120 \u2014 T\u00fcrkiye Fransa&#8217;n\u0131n Tunus \u00fczerindeki hima<br>yesini tasdik ve bunun bilc\u00fcmle netayicini kabul eder. Bu tasdik<br>keyfiyeti 12 may\u0131s 1881 tarihinden itibaren muteber olacakt\u0131r.<br>Tunus emtia-i ticariyesi T\u00fcrkiye&#8217;ye hin-i ithalinde Frans\u0131z<br>emtia-i ticariyesine yap\u0131lan ayn\u0131 muameleye tabi tutulacakt\u0131r.<br>Onbirinci K\u0131s\u0131m<br>Bingazi ve Adalar denizindeki<br>Cezayir<br>Madde 121 \u2014 T\u00fcrkiye 12 te\u015fninievvel 1912 tarihli Lozan<br>muahedenamesi mucibince zat-\u0131 \u015fahanenin Bingazi&#8217;de muhafaza<br>buyurduklar\u0131 bilc\u00fcmle hukuk ve imtiyazattan suret-i katiyede<br>feragat eder.<br>Madde 122 \u2014 T\u00fcrkiye elyevm \u0130talya&#8217;n\u0131n taht-\u0131 i\u015fgalinde<br>bulunan Cezayir-i Bahr-i Sefid adalar\u0131 yani: Stampalya, Rodos,<br>Herkit, Kerpe, Ka\u015fot, Piskopis, \u0130ncirli, Kalimnos, Loryos, Patnos,<br>k\u00e2ffe-i hukuk ve tasarrufat\u0131ndan \u0130talya lehine olarak feragat<br>eyler1<br>(1 numaral\u0131 haritaya m\u00fcracaat).<br>Onikinci K\u0131s\u0131m<br>T\u00e2biiyet<br>Madde 123 \u2014 i\u015fbu muhade mucibince T\u00fcrkiye&#8217;den tefrik<br>olunan arazide m\u00fctemekkin tebaa-i Osmaniye kavanin-i mahal<br>liye \u015feraitine tevfikan ve bihakk\u0131n o arazinin kendisine intikal<br>etti\u011fi h\u00fck\u00fcmet tabiiyetini ihtaz edecektir.<br>Madde 124 \u2014 Onsekiz ya\u015f\u0131n\u0131 m\u00fctecaviz olup ta 123 \u00fcnc\u00fc<br>madde mucibince tab\u00fcyet-i Osmaniyeden \u00e7\u0131kacak bihakk\u0131n bir<br>tabiiyet-i cedideyi iktisap eden e\u015fhas i\u015fbu muahedenin mevki-i<br>meriyete vaz&#8217;\u0131ndan itibaren bir sene m\u00fcddet zarf\u0131nda tabiiyet-i<br>Osmaniyeyi ihtiyar edebileceklerdir.<br>Madde 125 \u2014 On sekiz ya\u015f\u0131n\u0131 m\u00fctecaviz olup da i\u015fbu mua<br>hedeye tevfikan T\u00fcrkiye&#8217;den tefrik edilen araziden birinde ve<br>\u0131rkan o arazinin ekseriyetinden farkl\u0131 bulunan e\u015fhas i\u015fbu mua<br>hedenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131ndan itibaren bir sene m\u00fcddet<br>zarf\u0131nda Ermenistan, Azerbaycan, G\u00fcrcistan Yunanistan, Hicaz,<br>Elcezire, Suriye, Bulgaristan veya T\u00fcrkiye tabiiyetlerini ^ihti<br>yar edebileceklerdir. \u015eu kadar ki tercih ve ihtiyar olunan h\u00fck\u00fc<br>metteki ekseriyet-i n\u00fcfus hak-k\u0131 hiyar\u0131n\u0131 istimal eden \u015fahs\u0131n<br>\u0131rk\u0131na mensup olmas\u0131 me\u015fruttur.<br>Madde 126 \u2014 124 ve 125 inci maddeler ahk\u00e2m\u0131 mucibince<br>hak-k\u0131 hiyar\u0131n\u0131 istimal eden e\u015fhas ilk on iki ay zarf\u0131nda ikamet<br>g\u00e2hlar\u0131n\u0131 hak-k\u0131 hiyarlar\u0131n\u0131 lehine istimal etmi\u015f olduklar\u0131 dev<br>letin memalikine nakletme\u011fe mecbur olacaklard\u0131r. Bunlar hak-k\u0131<br>hiyarlar\u0131n\u0131n istimalinden evvel ikametg\u00e2hlar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu di\u011fer<br>1<br>Frans\u0131zca metinde adalar\u0131n adlar\u0131 \u015fu \u015fekilde s\u0131ralanm\u0131\u015ft\u0131r: Stampalia<br>(Astropali), Rhodes (Rhodos), Calki (Kharki), Scarpanto, Casos (Casso), Pisco<br>pis (Tilos), Misiros (Nisyros), Calimnos (Kalymnus), Leros, Patmos, Lipsos<br>(Lihso), Simi (Symi), Cos (Kos), Costellorizzo.<br>devletin arazisinde mutasarr\u0131f olduklar\u0131 emval-i gayr-i menku-<br>leyi muhafazada serbest olacaklar ve her nevi emval-i menku<br>lelerini beraberlerinde g\u00f6t\u00fcrebileceklerdir. Bundan dolay\u0131 kendi<br>lerine bir g\u00fbna ihracat ve ithal\u00e2t resmi tahmil olunmayacakt\u0131r.<br>Madde 127 \u2014 Tarafin-i akidin-i \u00e2liye i\u015fbu muahedede<br>veya Almanya, Avusturya, Bulgaristan veya Macaristan ile m\u00fc-<br>nakid muahedat-\u0131 sulhiyede veya d\u00fcvel-i m\u00fcttefika veya anlar<br>dan birile Rusya aras\u0131nda veya bizzat m\u00fcttefik devletlerin yek<br>di\u011feri aras\u0131nda akdolunup alakadarlara kendileri i\u00e7in kaabil-i<br>iktisap olan bir tabiiyetin ihraz\u0131na m\u00fcsaade bah\u015feden bir mu<br>ahedede musarrah hak-k\u0131 hiyar\u0131n istimali hususunda bir g\u00fbna<br>mevani ika etmeme\u011fi d\u00fcvel-i m\u00fcteakide taahh\u00fct eylerler.<br>Hususile T\u00fcrkiye, 125 inci maddede musarrah hak-k\u0131 hiyar\u0131<br>istimal arzusunda bulunan e\u015fhas\u0131n ihtiyar\u00ee muhacer terini yed-i<br>iktidar\u0131nda bulunan k\u00e2ffe-i vasait ile teshil eyleme\u011fi ve bu hu<br>susta Cemiyet-i Akvam taraf\u0131ndan emir olunabiliecek k\u00e2ffe-i<br>tedabiri icra eyleme\u011fi taahh\u00fct eder.<br>Madde 128 \u2014 T\u00fcrkiye, d\u00fcvel-i m\u00fcttefika veya d\u00fcvel-i ce<br>dide kavanini mucibince ve d\u00fcvel-i mezk\u00fbre sal\u00e2hiyettar deva-<br>irinin mukarrerat\u0131na tevfikan gerek di\u011fer bir tabiiyet ihraz etmek<br>suretile ve gerek bir muahede h\u00fckm\u00fcne binaen tebaa-i Osmaniye<br>taraf\u0131ndan iktisap olunan tabiiyet-i cedideyi tan\u0131ma\u011f\u0131 ve tebaa-i<br>mezk\u00fbreyi tabiiyet-i cedideyi iktisab\u0131ndan dolay\u0131 h\u00fck\u00fbmet-i asli<br>yesine kar\u015f\u0131 olan merbutiyetinden her nokta-i nazardan tecrit<br>etme\u011fi taahh\u00fct eyler.<br>Alelhusus i\u015fbu muahedenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131ndan evvel<br>m\u00fcttefik devletlerden birinin kanununa tevfikan o devletin tabii<br>yetini ihraz etmi\u015f olan e\u015fhas, kanun-i Osmaninin buna mugayir<br>olan k\u00e2ffe-i ahk\u00e2m\u0131 nazar\u0131 itibare al\u0131nmayarak h\u00fck\u00fbmet-i Os<br>maniye taraf\u0131ndan o devletin tebaas\u0131 s\u0131fatiyle tan\u0131nacaklar ve<br>tabiiyet-i Osmaniyeyi zayi etmi\u015f addolunacaklard\u0131r.<br>Tabiiyet-i mezk\u00fbrenin iktisab\u0131ndan dolay\u0131 kanun-\u0131 Osmanide<br>musarrah musadere-i eml\u00e2k veya di\u011fer hi\u00e7 bir ceza tertip olun<br>mayacakt\u0131r.<br>Madde 129 \u2014 Osmanl\u0131 tabiiyetinden gayri bir tabiiyeti haiz<br>olup i\u015fbu muahedenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131 tarihinde Filistin&#8217;in<br>94 \u00fcnc\u00fc madde mucibince tayin olunan hudutlar\u0131 dahilinde<br>ikamet olan museviler bihakk\u0131n Filistin tebaas\u0131 addolunacak<br>lar ve herhangi bir tabiiyetten \u00e7\u0131km\u0131\u015f olacaklard\u0131r.<br>Madde 130 \u2014 \u0130\u015fbu fas\u0131l ahk\u00e2m\u0131n\u0131n tatbikat\u0131nca zat\u00fczzev\u00e7<br>kad\u0131nlar zev\u00e7lerine ve on sekiz ya\u015f\u0131ndan d\u00fbn olan \u00e7ocuklar ebe<br>veynlerine tabi olacaklard\u0131r.<br>Madde 131 \u2014 i\u015fbu fas\u0131l ahk\u00e2m\u0131, 83 \u00fcnc\u00fc maddede musarrah<br>usul-i idare suret-i kat&#8217;iyede tesis olunur olunmaz \u0130zmir \u015fehrile<br>66 nc\u0131 maddede tayin olunan arazi hakk\u0131nda dahi tatbik oluna<br>cakt\u0131r.<br>On\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m<br>Ahk\u00e2m-\u0131 Umumiye<br>Madde 132 \u2014 T\u00fcrkiye bu muahedename ile tayin olunan hu<br>dutlar\u0131 haricinde olup mezk\u00fbr muahedename ahk\u00e2m\u0131nca hi\u00e7 bir<br>daire-i n\u00fcfuza dahil bulunmayan ve Avrupa haricinde bulunan<br>k\u00e2ffe-i arazi \u00fczerinde veya i\u015fbu araziye m\u00fcteallik iddia edebile<br>ce\u011fi bilc\u00fcmle hukuk ve tasarrufat\u0131ndan d\u00fcvel-i m\u00fcttefika lehine<br>olarak feragat eyledi\u011fini beyan eyler.<br>T\u00fcrkiye i\u015fbu h\u00fckm\u00fcn netayicini tanzim etmek \u00fczere ba\u015fl\u0131ca<br>d\u00fcvel-i m\u00fcttefikan\u0131n ledelicap d\u00fcvel-i saire ile m\u00fcttefikan ittihaz<br>etti\u011fi veya edece\u011fi ahk\u00e2m\u0131 kabul ve tasdik eyleme\u011fi taahh\u00fct<br>eyler.<br>Madde 133 \u2014 T\u00fcrkiye kendisile birlikte harp etti\u011fi devletler<br>ile d\u00fcvel-i m\u00fcttefika beyninde m\u00fcnakit muahedat-\u0131 sulhiye ile<br>mukavel\u00e2t-\u0131 m\u00fczeyyelenin tamami-i meriyetini tan\u0131ma\u011f\u0131 ve eski<br>Almanya, Avusturya ve Macaristan ve Bulgaristan arazisi hak<br>k\u0131nda ittihaz edilmi\u015f veya edilecek olan mukarrerat\u0131 ve kendi<br>lerine bu suretle tayin edilen hudut dahilindeki yeni devletleri<br>tasdik etme\u011fi taahh\u00fct eyler.<br>Madde 134 \u2014 T\u00fcrkiye, Almanya, Avusturya, Bulgaristan^<br>Yunanistan, Macaristan, Lehistan, Romanya ve S\u0131rp-H\u0131rvat-<br>Sloven ve \u00c7ekoslovakya devletlerinin 133 \u00fcnc\u00fc maddede musar<br>rah muahedat veya mukavel\u00e2t-\u0131 m\u00fctemmime ile tayin edilen<br>hudutlar\u0131n\u0131 oldu\u011fu gibi kabul ve tasdik etti\u011fini \u015fimdiden beyan<br>eder.<br>Madde 135 \u2014 T\u00fcrkiye d\u00fcvel-i m\u00fcttefikan\u0131n 1 a\u011fustos 1914<br>tarihindeki eski Rusya \u0130mparatorlu\u011funa ait k\u00e2ffe-i arazinin<br>tamam\u0131 veya bir k\u0131sm\u0131 \u00fczerinde teess\u00fcs etmi\u015f veya edecek olan<br>h\u00fck\u00fcmetler ile akdedece\u011fi k\u00e2ffe-i muahedat ve itil\u00e2fat\u0131 tama-<br>miyle tan\u0131ma\u011f\u0131 ve bu devletlerin hudutlar\u0131n\u0131 tay\u0131n olunaca\u011f\u0131<br>ve\u00e7hile habul etme\u011fi taahh\u00fct eder.<br>T\u00fcrkiye mezk\u00fbr devletlerin istikl\u00e2lini daim\u00ee ve gayr-i ka-<br>abil-i terk olmak \u00fczere tan\u0131r ve anlara riayet etme\u011fi taahh\u00fct eder.<br>8 inci k\u0131sm\u0131n (ahk\u00e2m-\u0131 maliye) 259 uncu maddesi ve 9 uncu<br>k\u0131sm\u0131n (ahk\u00e2m-\u0131 iktisadiye) 277 nci maddesi ahk\u00e2m-\u0131 m\u00fcnde-<br>ricesine tevfikan T\u00fcrkiye Rusya&#8217;daki maksimalist h\u00fck\u00fbmetile<br>akdetti\u011fi Brest-Litovsk muahedesile di\u011fer k\u00e2ffe-i muahedat,<br>itil\u00e2fat ve mukavel\u00e2t\u0131n kat&#8217;\u00ee surette mefsuh oldu\u011funu kabul<br>eyler.<br>Madde 136 \u2014 \u0130\u015fbu muahedenamenin mevki-i icraya vaz&#8217;\u0131n\u0131<br>takip eden alt\u0131 ay zarf\u0131nda sair bitaraf devletlerin tayinine davet<br>edecekleri m\u00fctahass\u0131s\u0131n-i fenniyesinin inzimam-\u0131 muavenetile<br>T\u00fcrkiye&#8217;de el-h\u00e2let\u00fc hazihi mevcut olan adl\u00ee kapit\u00fclasyonlara<br>kaim olacak olan \u0131slahat-\u0131 adliye projesini ihzar i\u00e7in Britanya<br>\u0130mperatorlu\u011fu, Fransa, \u0130talya ve Japonya h\u00fck\u00fcmetleri taraf\u0131n<br>dan mansup d\u00f6rt azadan m\u00fcrekkep bir komisyon te\u015fkil olunacak<br>t\u0131r. Bu komisyon h\u00fck\u00fbmet-i Osmaniyenin reyini ald\u0131ktan sonra<br>gerek muhtelit ve gerek m\u00fcttehit bir usul-i adlinin tesisisini<br>tavsiye edebilecektir.<br>Komisyon taraf\u0131ndan ihzar edilen proje al\u00e2kadar olan m\u00fct<br>tefik ve bitaraf devletler h\u00fck\u00fbmat\u0131na tevdi olunacakt\u0131r. Ba\u015fl\u0131ca<br>d\u00fcvel-i m\u00fcttefika bu projeyi tasvip eder etmez usul-i cedideyi<br>\u015fimdiden kabul etme\u011fi taahh\u00fct etmekte olan h\u00fck\u00fbmet-i Osma-<br>niyeye keyfiyeti i\u015fa&#8217;r edeceklerdir. Usul-i cedidenin mevki-i me<br>riyete vaz&#8217;\u0131 m\u00fcddeti hakk\u0131nda ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fcttefika kendi<br>aralar\u0131nda ve ledeliktiza al\u00e2kadar olan di\u011fer m\u00fcttefik ve bitaraf<br>devletler ile itil\u00e2f has\u0131l etmek hakk\u0131n\u0131 muhafaza ederler.<br>Madde 137 \u2014 Yedinci k\u0131sm\u0131n (m\u00fccazat) ahk\u00e2m\u0131 muhafaza<br>edilmek kayd-\u0131 itirazisi taht\u0131nda olarak T\u00fcrkiye sekenesinden<br>hi\u00e7biri 1 a\u011fustos 1914 tarihinden muahedenin mevki-i meriyete<br>vaz&#8217;\u0131na kadar efal-i askeriye veya siyasiyesinden yahut m\u00fcttefik<br>devletler veya bu devletlerin tebeas\u0131na herhangi bir muavenetten<br>dolay\u0131 hi\u00e7bir surette tazip ve iza\u00e7 edilmeyecektir.<br>T\u00fcrkiye ahalisinden biri aleyhine bu bapta ita olunan her-<br>hangi bir h\u00fck\u00fcm ve ve karar tamamen feshedilecek ve hakk\u0131nda<br>isras\u0131na iptidar edilmi\u015f olan takibata nihayet verilecektir.<br>Madde 138 \u2014 \u0130\u015fbu muahedename mucibince T\u00fcrkiye&#8217;den<br>iftirak etmi\u015f olan arazi ahalisinden hi\u00e7biri 1 a\u011fustos 1914 sene-<br>sindenberi vukubulan tav\u0131r ve hareket-i siyasiyesinden veya bu<br>muahede mucibince s\u0131fat-\u0131 tabiiyetinin tanziminden dolay\u0131 iz&#8217;a\u00e7<br>veya tazip edilmeyecektir.<br>Madde 139 \u2014 T\u00fcrkiye di\u011fer bir devletin h\u00e2kimiyet veya<br>himayesine tabi m\u00fcsl\u00fcmanlar \u00fczerinde her ne mahiyette olursa<br>olsun icra-y\u0131 h\u00e2kimiyet ve sal\u00e2hiyet-i kazaiye hususundaki bil<br>c\u00fcmle hukukundan kat&#8217;iyyen feragat eyler.<br>\u00ee\u015fbu muahedename mucibince T\u00fcrkiye&#8217;den iftirak eden ve<br>T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan tan\u0131lan bir \u015fekl-i idareye malik arazi \u00fczerine<br>hi\u00e7 bir Osmanl\u0131 memuru taraf\u0131ndan ne do\u011frudan do\u011fruya ne de<br>dolay\u0131siyle hi\u00e7bir n\u00fcfuz icra edilmeyecektir.<br>D\u00d6RD\u00dcNC\u00dc B\u00c2B<br>Ekalliyetlerin himayesi<br>Madde 140 \u2014 T\u00fcrkiye 141, 145 ve 147 nci maddeler ahk\u00e2<br>m\u0131n\u0131n kavanin-i esasiye gibi tan\u0131n\u0131lmas\u0131n\u0131 ve ne m\u00fclki ve ne<br>asker\u00ee hi\u00e7bir kanun ve nizam\u0131n ve ne bir irade-i seniyenin veya<br>resm\u00ee bir muamelenin ahk\u00e2m-\u0131 mezk\u00fbre ile m\u00fctenak\u0131z veya hi\u00e7<br>bir kanun ve nizam\u0131n bir irade-i seniyenin veya resm\u00ee bir mua<br>melenin ahk\u00e2m-\u0131 mezk\u00fbreye takadd\u00fcm ve tefevvuk etmemesini<br>taahh\u00fct eyler.<br>Madde 141 \u2014 T\u00fcrkiye kendi bilc\u00fcmle ahalisine, tevell\u00fct,<br>milliyet, lisan, \u0131rk veya din nazar-\u0131 itibare almaks\u0131z\u0131n hayat ve<br>h\u00fcrriyetlerince himaye-i tamme ve k\u00e2mile bah\u015fedece\u011fini taahh\u00fct<br>eyler. T\u00fcrkiye ahalisinden k\u00e2ffesinin umum\u00ee ve husus\u00ee her nevi<br>edyan mezahip ve itikat hususlar\u0131nda serbest\u00e7e icra-y\u0131 ayine<br>haklar\u0131 olacakt\u0131r. F\u0131kra-i anifede beyan olunan hakk\u0131n serbesti-i<br>istimaline iras olunacak tecav\u00fczat al\u00e2kadar olan mezhep hangisi<br>olursa olsun ayn\u0131 m\u00fccazat ile cezaland\u0131r\u0131lacakt\u0131r.<br>Madde 142 \u2014 1 te\u015frinisani 1914 tarihindenberi T\u00fcrkiye&#8217;de<br>bir usul-i idare-i tedhi\u015f mevcut bulunmu\u015f olmas\u0131ndan dolay\u0131<br>ihtida hususat-\u0131 hal-i tabiide cereyan etmemi\u015f ve tarih-i mezk\u00fb-<br>dan sonra vaki olan ihtidalar\u0131n hi\u00e7biri tan\u0131nmam\u0131\u015f oldu\u011fundan<br>1 te\u015frinisani 1914 tarihinden evvel gayr-i m\u00fcslim bulunmu\u015f olan<br>her \u015fah\u0131s gayr-i m\u00fcslim kalm\u0131\u015f addolunacakt\u0131r. Me\u011ferki iade-i<br>h\u00fcrriyet ettikten sonra birriza ihtida i\u00e7in muktazi muamel\u00e2t\u0131<br>ifa etmi\u015f ola.<br>H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye harbin devam\u0131 m\u00fcddetince T\u00fcrkiye&#8217;de<br>irtik\u00e2p olunan k\u0131taller esnas\u0131nda efrada kar\u015f\u0131 ika olunan zarar<br>lar\u0131n vasi bir surette tazmini i\u00e7in 1 te\u015frinisani 1914 tarihinden-<br>beri herhangi bir \u0131rk veya dine mensup olursa olsun kaybolmu\u015f<br>veya cebren kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f veya hil\u00e2f-\u0131 usul hapis (kapat\u0131lm\u0131\u015f) veya<br>hut esir edilmi\u015f olan bic\u00fcmle e\u015fhas\u0131n zahire ihracile teslimleri<br>i\u00e7in ifa-y\u0131 muavenet etme\u011fi ve memurlar\u0131n\u0131n muavenetini temin<br>eyleme\u011fi taahh\u00fct eyler.<br>H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye bizzat mutazarr\u0131r olan e\u015fhas\u0131n ve<br>ailelerile akrabalar\u0131n\u0131n \u015fik\u00e2yetlerini istima, tahkikat-\u0131 muktazi-<br>yeyi ifa ve e\u015fhas-\u0131 mezk\u00fbrenin tahliye-i sebillerine kemal-i istik<br>rar ile karar ita etmek \u00fczere Cemiyet-i Akvam Meclisi taraf\u0131n<br>dan nasbolunacak muhtelit komisyonlar\u0131n icraat\u0131n\u0131 teshil et<br>me\u011fe taahh\u00fct eder.<br>H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye mezk\u00fbr komisyonlar\u0131n mukarrerat\u0131na<br>riayet ettirme\u011fi ve hukuku bitamamiha iade olunmu\u015f olan e\u015f<br>has-\u0131 mezk\u00fbrenin emniyet ve h\u00fcrriyetlerini temin eyleme\u011fi taahh\u00fct<br>eyler.<br>Madde 143 \u2014 T\u00fcrkiye \u0131rk\u00ee ekaliyetlere mensup e\u015fhas\u0131n bir<br>riza vaki olacak muhaceret-i m\u00fctekabilelerine m\u00fcteferri olarak<br>d\u00fcvel-i m\u00fcttefikan\u0131n m\u00fcnasip g\u00f6recekleri ahk\u00e2m\u0131 tan\u0131ma\u011f\u0131 ta<br>ahh\u00fct eyler.<br>T\u00fcrkiye m\u00fchaceret-i m\u00fctekabileye dair Yunanistan ile Bul<br>garistan aras\u0131nda N\u00f6yi&#8217;de akddolunan 27 te\u015frinisani 1919 tarihli<br>muahedenamenin 16 nc\u0131 maddesinden istifade etmeme\u011fi taahh\u00fct<br>eyler, i\u015fbu muahedenamenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131ndan itibaren<br>alt\u0131 ay zarf\u0131nda Yunanistan ile T\u00fcrkiye, Yunanistan&#8217;a terk olu<br>nan veyahut Osmanl\u0131 kalan arazide bulunan T\u00fcrk ve Rum \u0131rk<br>lar\u0131na mensup ahalinin bilihtiyar ve m\u00fctekabilen muhaceretleri<br>hakk\u0131nda bir itil\u00e2f-\u0131 mahsus akdedeceklerdir.<br>\u0130\u015fbu itil\u00e2f takarr\u00fcr edemedi\u011fi takdirde Yunanistan ve Dev<br>let-i Aliyenin Cemiyet-i Akvam Meclisine m\u00fcracaata haklar\u0131 ola<br>cak ve Meclis-i mezk\u00fbr itil\u00e2f-\u0131 mezburun \u015feraitini tayin edecektir.<br>Madde 144 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye emval-i metruke hak<br>k\u0131ndaki 1915 tarihli kanun ile ahk\u00e2m-\u0131 m\u00fctemmimenin haks\u0131z<br>oldu\u011funu tasdik ve keenlemyek\u00fbn h\u00fckm\u00fcnde oldu\u011funu ve gerek<br>makabline ve gerek mabadine h\u00fck\u00fcm ve tesiri olamayaca\u011f\u0131n\u0131<br>beyan eyler.<br>H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye 1 a\u011fustos 1914 tarihindenberi T\u00fcrk<br>olmayan tebaa-i Osmaniyeden gerek taktil havfile ve gerek di\u011fer<br>herhangi bir vas\u0131ta-i zecriye ile yurtlar\u0131ndan cebren tardedilen<br>e\u015fhas\u0131n yurtlar\u0131na avdetlerini ve i\u015f g\u00fcclerile tekrar i\u015ftigallerini<br>teshil i\u00e7in tedabir-i m\u00fcmk\u00fcneyi ittihaz etme\u011fi resmen taahh\u00fct<br>eyler. Ve tebaa-i merkumenin veya bunlar\u0131n mensup olduklar\u0131<br>cemaatlar\u0131n uhde-i tasarruflar\u0131nda bulunan emval-i menkule ve<br>gayr-i menkuleden tekrar ele ge\u00e7ebilecek olanlar\u0131n \u2014-kimin elinde<br>bulunur ise bulunsun\u2014 s\u00fcrat-i m\u00fcmk\u00fcne ile iadeleri iktiza etti\u011fini<br>tasdik eyler.<br>Emval her g\u00fbna r\u00fcsum ve tek\u00e2liften vareste olarak ve mu<br>tasarr\u0131f ve zilyetleri i\u00e7in bir g\u00fbna tazminat ita olunmaks\u0131z\u0131n iade<br>olunacak ve fakat bu mutasarr\u0131f ve zilyetlerin failleri aleyhine<br>ikame-i d\u00e2va etmek haklar\u0131 mahfuz kalacakt\u0131r.<br>H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye m\u00fcnasip g\u00f6r\u00fclecek her mahalde Ce-<br>m\u0131yet-i Akvam Meclisi taraf\u0131ndan hakem komisyonlar\u0131 te\u015fkilini<br>kabul eyler. Bu komisyonlardan her biri H\u00fck\u00fbmet-i Osmani-<br>yenin bir m\u00fcmessili ile zarar g\u00f6rm\u00fc\u015f olmak iddias\u0131nda bulunan<br>veyahut efraddan biri taraf\u0131ndan bu iddia dermeyan olunan<br>cemaat\u0131n bir m\u00fcmessilinden ve Cemiyet-i Akvam Meclisi tara<br>f\u0131ndan mansup bir reisten m\u00fcrekkep olacakt\u0131r.<br>Hakem komisyonlar\u0131 i\u015fbu maddede beyan olunan k\u00e2ffe-i<br>metalibi tetkik ve bu metalip hakk\u0131nda m\u00fccmel bir usul-i mu<br>hakeme tatbikile icra-y\u0131 h\u00fckm edecektir.<br>Mezk\u00fbr komisyonlar hususat-\u0131 \u00e2tiyeyi emir edebilmek sal\u00e2<br>hiyetini haiz olacaklard\u0131r :<br>Evvelen: Tekrar in\u015fa ve tamir i\u00e7in l\u00fczum g\u00f6recekleri k\u00e2ffe-i<br>ameliyata mahsus amelenin h\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye taraf\u0131ndan<br>tedariki, bu amele hakem komisyonu taraf\u0131ndan ameliyat mez<br>k\u00fbrenin hangi arazide icras\u0131n\u0131 l\u00fczum g\u00f6recekleri mezk\u00fbr arazide<br>sakin \u0131rklara mensup e\u015fhas aras\u0131ndan al\u0131nacakt\u0131r.<br>Saniyen: Taktil ve tehcire filen i\u015ftirak etmi\u015f veyahut bu<br>taktil, tehcir fiillerinin ika\u0131na sebep olmu\u015f oldu\u011fu badettahkik<br>sabit olan her \u015fahs\u0131n tebidi, \u015fahs-\u0131 mezburun emvali hakk\u0131nda<br>ittihaz olunacak tedabir komisyon taraf\u0131ndan tayin olunacakt\u0131r.<br>S\u00e2lisen: 1 a\u011fustos 1914 tarihindenberi bil\u00e2varis vefat etmi\u015f<br>veya kaybolmu\u015f olan bir cemaat efrad\u0131na ait k\u00e2ffe-i emval ve<br>eml\u00e2kin intikali; emval ve eml\u00e2k-i mezk\u00fbre h\u00fck\u00fcmet1<br>yerine<br>bir cemaata intikal ettirilebilir.<br>R\u00e2bian: 1 a\u011fustos 1914 tarihinden sonra emval-i gayr-i<br>menkule hakk\u0131nda v\u00e2ki olan bilc\u00fcmle bey&#8217;\u00ee muamel\u00e2t ile emval-i<br>mezk\u00fbre \u00fczerindeki hukuk-\u0131 muhdeseye m\u00fctedair k\u00e2ffe-i mu<br>amel\u00e2t\u0131n iptialini; zilyetlerin tazmini h\u00fck\u00fbmet-i Osmaniyeye te<br>rett\u00fcp edecek ve bu tazmin iadenin tehirine behane ittihaz olu-<br>nam\u0131yacakt\u0131r.<br>Maamafih mevzuubahis olan m\u00fclk\u00fcn zilyed-i haz\u0131r\u0131 tara<br>f\u0131ndan baz\u0131 mebali\u011f tesviye olunmu\u015f ise hakem komisyonu al\u00e2<br>kadarlara \u00e2dil\u00e2ne baz\u0131 suver-i tesviye tahmil etmek sal\u00e2hiyetini<br>haiz olacakt\u0131r.<br>H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye komisyonlar\u0131n vazifelerini teshil et<br>me\u011fi ve kaabil-i istinaf olmayan kararlar\u0131n\u0131n temin-i icras\u0131n\u0131<br>m\u00fcmk\u00fcn mertebe teshil eyleme\u011fi taahh\u00fct eyler.<br>Devair-i adliye veya idare-i Osmaniyenin hi\u00e7 bir karar\u0131<br>bunlar\u0131 kar\u015f\u0131 dermeyan olunamayacakt\u0131r.<br>Madde 145 \u2014 Tebaa-i Osmaniyenin k\u00e2ffesi nazar-\u0131 kanunda<br>m\u00fcsavi olacak ve \u0131rk ve lisan veya din fark\u0131 g\u00f6zedilmeksizin ayn\u0131<br>hukuk-\u0131 medeniye ve siyasiyeden istifade edeceklerdir.<br>Din, itikat ve mezhep fark\u0131 tebaa-i Osmaniyeden hi\u00e7 birinin<br>hukuk-\u0131 medeniye ve siyasiyeden istifadesi ve hususile hide-<br>mat-\u0131 ammeye kabul\u00fc ve memuriyetlere ve ihtiramata nailiyeti<br>ve muhtelif mesalik ve sanayiin icras\u0131 hususlar\u0131na sekte iras<br>etmeyecektir.<br>H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye i\u015fbu muahedenin mevki-i meriyete<br>vaz&#8217;\u0131ndan iki sene sonra \u0131rk\u00ee ekaliyetlerin temsil-i nisbisi esas\u0131na<br>m\u00fcsteniden usul-i intihab\u0131n tertip ve tanzimi hakk\u0131nda d\u00fcvel-i<br>m\u00fcttefikaya bir proje ita edecektir.<br>Tebaa-i Osmaniyeden birinin gerek m\u00fcnasebat-\u0131 hususiye<br>veya ticariyede gerek umur-\u0131 mezhebiye ve matbuat ve her t\u00fcrl\u00fc<br>Frans\u0131zca metinde &#8220;gouvernement&#8221; de\u011fil &#8220;Etat&#8221; kelimesi vard\u0131r.<br>ne\u015friyatta ve gerek ictimaat-\u0131 umumiyede herhangi bir lisan\u0131n<br>serbesti-i istimaline kar\u015f\u0131 bir g\u00fbna tahdidat vaz olunmayacakt\u0131r.<br>T\u00fcrk\u00e7eden ba\u015fka bir lisanla m\u00fctekellim tebea-i Osmaniyeye<br>lisanlar\u0131n\u0131 mahakim huzurunda gerek \u015fifahen ve gerek tahriren<br>istimal etmeleri z\u0131mn\u0131nda teshil\u00e2t-\u0131 m\u00fcnasibe irae olunacakt\u0131r,<br>Madde 146 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye musaddak ecnebi dar\u00fcl-<br>fununlarile mek\u00e2tibinden verilen ruus \u015fehadetnamelerinin meriy-<br>yetini tasdik eyleme\u011fi taah\u00fct eyler. Bu \u015fehadetnameler ile<br>ihraz-\u0131 ehliyet ve iktidar edenlerin serbest\u00e7e icra-y\u0131 sanat etme<br>lerine muvafakat eyler.<br>\u00ee\u015fbu h\u00fck\u00fcm T\u00fcrkiye&#8217;de sakin d\u00fcvel-i m\u00fcttefika tebaas\u0131 hak<br>k\u0131nda da tatbik olunacakt\u0131r.<br>Madde 147 \u2014 Irk, din veya lisan itibarile mill\u00ee ekaliyetlere<br>mensup bulunan tebaa-i Osmaniye hakk\u0131nda hukukan ve fiilen<br>di\u011fer tebaa-i Osmaniye misill\u00fb muamele olunacak ve bunlar ayn\u0131<br>teminattan m\u00fcstefit olacaklard\u0131r.<br>Hususile bunlar m\u00fcstakillen ve memurin-i Osmaniyenin bir<br>g\u00fbna m\u00fcdahlesi olmaks\u0131z\u0131n masarifi kendilerine ait olmak \u00fczere<br>her nevi m\u00fcessesat\u0131 hayriye, diniye veya i\u00e7timaiye, ve her t\u00fcrl\u00fc<br>mek\u00e2tib-i iptidaiye, taliye ve \u00e2liye ve di\u011fer m\u00fcessesat-\u0131 tedri-<br>siyeyi ihdas, idare ve murakabe etmek ve mek\u00e2tib-i mezk\u00fbrede<br>kendi lisanlar\u0131n\u0131 serbest\u00e7e istimal eylemek hususunda m\u00fcsavi bir<br>hakka malik olacaklard\u0131r.<br>Madde 148 \u2014 Irk, lisan ve din itibarile mill\u00ee ekalliyetlere<br>mensup tebea-i Osmaniyenin b\u00fcy\u00fck bir nisbette bulundu\u011fu \u015fehir<br>ve m\u0131ntakalarda bu ekaliyetlere devlet, belediye b\u00fct\u00e7elerile ve<br>sair b\u00fct\u00e7elerden maarif ve umur-\u0131 hayriyeye hadim olmak mak-<br>sadiye tahsis olunabilecek mebali\u011fden \u00e2dil\u00e2ne bir hisse temin<br>olunacakt\u0131r.<br>Bahis konusu \u00f6denek ilgili topluluklar\u0131n yetkili temsilcilerine<br>verilecektir.1<br>Madde 149 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Seniye T\u00fcrkiye&#8217;de mevcut \u0131rk\u00ee<br>bilc\u00fcmle ekaliyetlerin her birinin ruhan\u00ee tedrisi, muhtariyet-i<br>idaresini tasdik ve ana riayet etme\u011fi taahh\u00fct eyler. H\u00fck\u00fbmet-i<br>Osmaniye bu maksatla ve i\u015fbu muahedenin ahk\u00e2m-\u0131 muhalifesi<br>mahfuz kalmak kayd-\u0131 ihtirazisi taht\u0131nda sel\u00e2tin taraf\u0131ndan sad\u0131r<br>1<br>Maddenin bu sonuncu f\u0131rkas\u0131 t\u00fcrkce metinde yoktur.<br>olan fermanlar, hat-t\u0131 h\u00fcmayunlar, beratlar ve tezakir-i nuzzar<br>ve tezkere-i samiyeler ile milel-i gayr-i m\u00fcslimeye umur-\u0131 mez-<br>hebiye, tedrisiye ve adliyece bah\u015folunan imtiyazat ve muafiyat\u0131<br>b\u00fct\u00fcn derece-i \u015f\u00fcmul ve ittisal ile halen teyit eyledi\u011fi gibi imti<br>yazat ve muafiyat-\u0131 mezk\u00fbreyi atiyen de muhafaza eyler.<br>H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye taraf\u0131ndan imtiyazat ve muafiyat-\u0131<br>mezk\u00fbrenin ilgas\u0131n\u0131, tahdit veya tadilini mutazamm\u0131n sad\u0131r olan<br>b\u00fct\u00fcn kararnameler, kanunlar, nizamnameler ve tamimler keen-<br>lemyek\u00fbn addolunacakt\u0131r. \u0130\u015fbu muahedename ahk\u00e2m\u0131nca Os<br>manl\u0131 usul-\u0131 idare-i adliyesince icra olunan her g\u00fbna tadil\u00e2t,<br>\u0131rk\u00ee ekaliyetlere \u015famil olmak haysiyetile,<br>i\u015fbu muahede ahk\u00e2m\u0131na faik addedilecektir.<br>Madde 150 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye tebaa-i Osmaniyeden bu<br>lunan h\u0131ristiyan ve musevilerin m\u00fchim nisbette sakin olduklar\u0131<br>\u015fehir ve mahallerde mezk\u00fbr Osmanl\u0131 tebaas\u0131n\u0131n din ve mezhep<br>ve ayin-i ibadetlerine bir tecav\u00fcz te\u015fkil edecek herhangi bir fiil<br>ve harekette bulunma\u011fa icbar edilmeyeceklerini ve anlar\u0131n<br>hafta tatillerinde mahakimde isbat-\u0131 v\u00fccuttan veyahut bir mu-<br>amele-i kanuniye ifas\u0131ndan imtina eyledikleri takdirde hukuk-\u0131<br>kanuniyelerinir\u0131 izaas\u0131na mahk\u00fbm edilmeyeceklerini H\u00fck\u00fbmet-i<br>Osmaniye taahh\u00fct eyler.<br>Maahaza bu madde asayi\u015f-i umuminin muhafazas\u0131 z\u0131mn\u0131nda<br>di\u011fer b\u00fct\u00fcn tebea-i Osmaniyeye tahmil olunan taahh\u00fcdat-\u0131 ka-<br>nuniyeden bu h\u0131ristiyan ve musev\u00ee Osmanl\u0131 tabaas\u0131n\u0131 muaf k\u0131l-<br>miyacakt\u0131r.<br>Madde 151 \u2014 Ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fcttefika bu k\u0131s\u0131mda m\u00fcn<br>deri\u00e7 mevadd\u0131n temin-i icra ve tatbiki i\u00e7in ne gibi tedabire te<br>vess\u00fcl edilmek iktiza etti\u011fini Cemiyet-i Akvam Meclisile m\u00fctte-<br>fikan tetkik ettikten sonra tayin edeceklerdir.<br>BE\u015e\u0130NC\u0130 B\u00c2B<br>Mevad-d\u0131 askeriye, bahriye ve havaiye<br>T\u00fcrkiye b\u00fct\u00fcn milletler teslihat\u0131n\u0131n suret-i umumiyede<br>tahdidi istihzarat\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmak i\u00e7in \u00e2tide mezk\u00fbr mevad-d\u0131<br>askeriye, bahriye ve havaiyeye tamamile riayet etme\u011fi taahh\u00fct<br>eyler.<br>Birinci K\u0131s\u0131m<br>Mevad-d\u0131 askeriye<br>Birinci Fasd<br>Akh\u00e2m-\u0131 umumiye<br>Madde 152 \u2014 T\u00fcrkiye&#8217;nin bulunduraca\u011f\u0131 kuvve-i m\u00fcselleha<br>ancak berve\u00e7h-i \u00e2ti k\u0131taattan ibaret olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<ol><li>Zat-\u0131 \u015fahaneye mahsus hassa k\u0131taat\u0131;<\/li><li>Dahil-i memlekette emn ve asayi\u015fi idame ve akalliyetlerin<br>muhafazas\u0131n\u0131 temin edecek jandarma k\u0131taat\u0131,<\/li><li>\u0130\u011fti\u015fa\u015fat-\u0131 azime vukuu halinde jandarma askerini tak<br>viye edecek ve gerekirse 1<br>hudutlar\u0131n tarassudunu temin edecek<br>k\u0131taat.<br>Madde 153 \u2014 i\u015fbu muahedenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131n\u0131<br>takip edecek alt\u01312<br>ay zarf\u0131nda 152 nci maddede musarrah kuvve-i<br>m\u00fcsellahadan gayri k\u0131taat terhis ve la\u011f\u0131v edilecektir.<br>ikinci Fasd<br>Kuvve-i m\u00fcsellaha-i Osmaniyenin mevcudu, te\u015fkil\u00e2t\u0131 ve kadrosu<br>Madde 154 \u2014 Zat-\u0131 \u015fahaneye mahsus maiyet-i seniye k\u0131taat\u0131<br>bir erk\u00e2n-\u0131 harp ile piyade ve s\u00fcvari c\u00fcz\u00fctamlardan m\u00fcrekkep<br>olacak ve mevcudu zabit ve efrat dahil olmak \u00fczere yediy\u00fcz<br>ki\u015fiyi tecav\u00fcz etmeyecektir. Bu mevcut 155 inci maddede mu<br>ayyen umum\u00ee mevcuda dahil de\u011fildir.<br>Maiyet-i seniye k\u0131taat\u0131n\u0131n suret-i te\u015fekk\u00fcl\u00fc i\u015fbu fasl\u0131n 1<br>numaral\u0131 melfufunda tafsil edilmi\u015ftir.<br>Madde 155 \u2014 152 nci maddenin ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131krala<br>r\u0131nda tadat olunan kuvanm umum yek\u00fbnu erk\u00e2n-\u0131 harplar, za-<br>bitan, mek\u00e2tib-i askeriye heyet-i talimiyesi ve idariyeleri ve<br>depo k\u0131taat\u0131 dahil oldu\u011fu halde 50.000 neferi tecav\u00fcz etmiyecektir.<br>Madde \u2014 156 Jandarma neferat\u0131 T\u00fcrkiye&#8217;nin taksim edi<br>lece\u011fi mentat\u0131ktaki arazide bulunacakt\u0131r. Bu manat\u0131k-\u0131 arziyenin<br>1<br>T\u00fcrk\u00e7e metinde bu kelime atlanm\u0131\u015ft\u0131r. Frans\u0131cza asl\u0131ndaki &#8220;eventu-<br>ellement&#8221; kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak il\u00e2ve edilmi\u015ftir.<br>2<br>T\u00fcrk\u00e7e metinde \u00fc\u00e7 ay yaz\u0131l\u0131 ise de aslolan frans\u0131zca metinde alt\u0131 ay oldu\u011fu<br>i\u00e7in d\u00fczeltildi.<br>F. 37<br>hududu 200 \u00fcnc\u00fc maddede musarrah oldu\u011fu ve\u00e7hile tayin olu<br>nacakt\u0131r. Her m\u0131ntaka-i arziyede piyade ve s\u00fcvari k\u0131taat\u0131ndan<br>m\u00fcrekkep ve mitraly\u00f6zlerle m\u00fccehhez ve hidemat-\u0131 idariye ve<br>s\u0131hhiyeye malik bir jandarma k\u0131t&#8217;as\u0131 te\u015fkil olunacak ve bu k\u0131t&#8217;a<br>vil\u00e2yet, sancak ve kazalarda ve sair yerlerde sabit emn ve asayi\u015f<br>hizmetini ifa i\u00e7in muktazi m\u00fcfrezeleri tedarik edecek ve k\u0131t&#8217;an\u0131n<br>m\u0131ntaka-i arziyenin bir veya m\u00fcteaddit noktalarda seyyar ihti<br>yatlar\u0131 bulunacakt\u0131r.<br>Vazife-i mahsusalar\u0131ndan dolay\u0131 jandarma k\u0131taat\u0131 ne topa<br>ne de eslihaya malik olmayacakt\u0131r.<br>K\u0131taat\u0131n mevcud-\u0131 umumisi 155 inci maddede mezk\u00fbr kuv<br>ve-i umumiyenin mevcud-\u0131 umumisinden 35.000 neferi tecav\u00fcz<br>edemeyecektir.<br>Bir k\u0131t&#8217;an\u0131n azam\u00ee mevcudu b\u00fct\u00fcn k\u0131taat\u0131n umum\u00ee mevcu<br>dunun rub&#8217;unu tecav\u00fcz etmeyecektir.<br>Bir c\u00fcz\u00fctam\u0131n aksam\u0131 200 \u00fcnc\u00fc maddede musarrah m\u00fctte<br>fikin komisyonunun m\u00fcsaadesi olmaks\u0131z\u0131n kendileri i\u00e7in muay<br>yen m\u0131ntaka-i arazinin haricinde istimal edilemeyeceklerdir.<br>Madde 157 \u2014 Takviye k\u0131taat-\u0131 mahsusas\u0131 piyade, s\u00fcvari,<br>cebel top\u00e7usu, istihk\u00e2m c\u00fcz\u00fc tamlar\u0131 ile k\u0131taat-\u0131 fenniye ve umu-<br>miyeyi ihtiva edecek ve bunlar\u0131n mevcud-\u0131 umumisi 155 inci<br>maddede muayyen mecvut da dahil oldu\u011fu halde 15.000 neferi<br>tecav\u00fcz etmeyecektir.<br>Bir c\u00fcz\u00fctam\u0131n takviye k\u0131t&#8217;as\u0131 200 \u00fcnc\u00fc maddede musarrah<br>m\u00fcetlifin komisyonunun m\u00fcsaade-i mahsusas\u0131 olmad\u0131k\u00e7a bu k\u0131ta<br>at-\u0131 mahsusa mevcud-\u0131 umumisinin s\u00fcl\u00fcs\u00fcn\u00fc tevac\u00fcz etmeyecektir.<br>Takviye k\u0131taat-\u0131 mahsusas\u0131n\u0131n te\u015fkil\u00e2t\u0131na dahil bulunan<br>esliha ve hidemat-\u0131 mahsusan\u0131n nisbeti merbut 2 numaral\u0131 tab<br>loda tayin olunmu\u015ftur.<br>Bunlar\u0131n taha\u015f\u015fut mahalleri 200 \u00fcnc\u00fc maddede musarrah<br>oldu\u011fu ve\u00e7hile tayin olunacakt\u0131r.<br>Madde 158 \u2014 156 ve 157 nci maddelerde mevzuubahis te\u015f<br>kil\u00e2tta erk\u00e2n-\u0131 harp ve hidemat-\u0131 saire heyeti de dahil oldu\u011fu<br>halde zab\u0131tan\u0131n nisbeti hizmette bulunan umum\u00ee mevcudun yir<br>mide birini ve k\u00fc\u00e7\u00fck zabitan\u0131n nisbeti on ikide birini tecav\u00fcz<br>etmeyecektir.<br>Madde 159 \u2014 Muhtelif d\u00fcvel-i m\u00fcttefika veya bitaraf dev<br>letler taraf\u0131ndan g\u00f6nderilecek zabitan Osmanl\u0131 h\u00fck\u00fcmetinin<br>idaresi alt\u0131nda jandarman\u0131n te\u015fkil ve talimi emrinde kumandan<br>l\u0131\u011fa muavenette bulunacaklard\u0131r.<br>Bu zabitan\u0131n miktar\u0131 158 inci maddede muayyen zabitan<br>miktar\u0131na dahil de\u011fildir. Fakat bunlar\u0131n mevcudu jandarma<br>zabitan mevcudunun y\u00fczde on be\u015fini tecav\u00fcz etmeyecektir.<br>200 \u00fcnc\u00fc maddede musarrah m\u00fcttefikin komisyonunca vu-<br>kubulacak itil\u00e2fat-\u0131 mahsusa ile bu zabitan\u0131n nisbeti adediyesi<br>ve tabiiyetleri tesbit ve bu madde ile taayy\u00fcn eden muhtelif<br>hidemata bu zabitan\u0131n i\u015ftirakleri \u015feraiti tanzim edilecektir.<br>Madde 160 \u2014 Ayn\u0131 m\u0131ntaka-i arziyede 159 uncu madde<br>mucibince H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniyenin emrine verilen ecnebi zabitan\u0131<br>kaideten ayn\u0131 tabiiyete mensup olacaklard\u0131r.<br>Madde 161 \u2014 178 inci maddede muayyen bo\u011fazlar m\u0131nta-<br>kas\u0131nda ve Adalarda (Limni, \u0130mroz, Somatras, Bozcaada ve<br>Midilli adalar\u0131 m\u00fcstesna oldu\u011fu halde) Osmanl\u0131 ve Yunan jan<br>darma neferat\u0131 bu m\u0131ntakadaki beynelm\u00fcttefikin umum kuva-y\u0131<br>i\u015fgaliye kumandanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n emrine tabi olacaklard\u0131r.<br>Madde 162 \u2014 Her g\u00fbna seferberlik tedabiri veya seferberli\u011fe<br>m\u00fcteallik veya efrad-\u0131 mevcudenin ve i\u015fbu bapta musarrah her<br>nevi kuvan\u0131n vasait-i nakliyesinin takviyesine m\u00fctedair her nevi<br>tedabir memnudur.<br>Erk\u00e2n-\u0131 harbiye ve hidemat-\u0131 m\u00fcteferrika gibi te\u015fkil\u00e2t-\u0131<br>muhtelife hi\u00e7 bir suretle m\u00fctemmim kadrolara malik olamama-<br>bd\u0131rlar.<br>Madde 163 \u2014 153 \u00fcnc\u00fc maddede muayyen m\u00fcddet zarf\u0131nda<br>elyevm mevcut bilumum jandarma kuvas\u0131 156 nci maddede<br>bahsedilen jandarma k\u0131taat\u0131na kalbedileceklerdir.<br>Madde 164 \u2014 \u0130\u015fbu bapta bahsedilmeyen her t\u00fcrl\u00fc te\u015fkil\u00e2t-\u0131<br>askeriye memnudur.<br>M\u00fcsaade edilen hassa k\u0131taat\u0131 m\u00fcstesna olmak \u00fczere elli bin<br>ki\u015finin haricinde kalan fazla te\u015fkil\u00e2t\u0131n ilgas\u0131 tedricen muahede<br>nin imzas\u0131ndan itibaren icra olunacak ve bu ilga keyfiyeti 153<br>\u00fcnc\u00fc maddede mevzu \u015ferait ve\u00e7hile muahedenin mevki-i meri<br>yete vaz&#8217;\u0131ndan azam\u00ee \u00fc\u00e7 ay sonra tamamen hitama ermi\u015f<br>bulunacakt\u0131r.<br>Osmanl\u0131 harbiye nezaretinde m\u00fcstahdem zabitan ve memurin<br>ile erk\u00e2n-\u0131 harbiye-i umumiyenin ve bunlara merbut idar\u00ee te\u015f-<br>kkil\u00e2t\u0131n mevcutlar\u0131 200 \u00fcnc\u00fc maddede tarif edilen m\u00fcttefikin<br>komisyonunun Osmanl\u0131 kuvve-i m\u00fcsellahas\u0131n\u0131 idareye ancak<br>l\u00e2z\u0131m addedece\u011fi bir miktara tenzil edilecek ve i\u015fbu mevcutlar<br>158 inci maddenin tahdit etti\u011fi azam\u00ee kuvvet meyan\u0131nda dahil<br>kalacaklard\u0131r.<br>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Fas\u0131l<br>Ahz-\u0131 asker<br>Madde 165 \u2014 Osmanl\u0131 kuvve-i m\u00fcsellahas\u0131 istikbalde ancak<br>g\u00f6n\u00fcll\u00fc efrattan terekk\u00fcp edecektir.<br>Silk-i asker\u00ee \u0131rk ve mezhep fark\u0131 g\u00f6zedilmeksizin Devlet-i<br>Osmaniyenin bilumum tebaas\u0131na seyyanen k\u00fc\u015fade bulunacakt\u0131r.<br>156 nci maddede tarif edilen jandarma k\u0131taat\u0131na gelince<br>bu k\u0131taat esasen m\u0131ntakav\u00ee bir tarzda terkip edilecek ve her<br>m\u0131ntakan\u0131n k\u0131t&#8217;as\u0131 m\u00fcsl\u00fcman ve h\u0131ristiyan n\u00fcfuslar\u0131na imk\u00e2nen<br>muadil bir nisbette tanzim edilecektir.<br>Ahk\u00e2m-\u0131 \u00e2nife efrat hakk\u0131nda oldu\u011fu gibi zabitana da kaa-<br>bil-i tatbik olacakt\u0131r.<br>Madde 166 \u2014 K\u00fc\u00e7\u00fck zabitler ile efrat i\u00e7in m\u00fcddet-i hizmet<br>m\u00fctevaliyen 12 sene olacakt\u0131r.<br>M\u00fcddet-i hizmetlerinin ink\u0131zas\u0131ndan evvel herhangi bir se<br>beple hizmetten affedilen adamlar\u0131n yerlerine al\u0131nacaklar\u0131n adedi<br>senede 155 inci maddede tayin olunan umum\u00ee mevcudun y\u00fczde<br>be\u015fini tecav\u00fcz etmeyecektir.<br>Madde 167 \u2014 Bilumum zabitan meslekten yeti\u015fmi\u015f olacak<br>lard\u0131r. Elyevm Osmanl\u0131 asker\u00ee ve jandarma zabitli\u011finde bulunup<br>da yeni kuvve-i m\u00fcsellahada ipka edilecek olanlar l\u00e2akal k\u0131rk<br>be\u015f ya\u015f\u0131na kadar ifa-y\u0131 hizmet edeceklerini taahh\u00fct etmelidirler.<br>Elyevm Osmanl\u0131 askeri ve jandarma zabitli\u011finde bulunup<br>da yeni kuvve-i m\u00fcsallahaya ithal edilmeyecek olanlar her g\u00fbna<br>m\u00fckellefiyet-i askeriyeden kat&#8217;iyen terhis edilecekler ve hi\u00e7bir<br>nazar\u00ee veya amel\u00ee talim-i askeriye i\u015ftirak etmeyeceklerdir.<br>Yeniden nasbolunacak zabitan l\u00e2akal m\u00fctevaliyen 25 sene<br>hizmet-i fiiliyede bulunlunma\u011f\u0131 taahh\u00fct etmelidirler.<br>Herhangi bir sebeple m\u00fcddet-i taahh\u00fctlerinin ink\u0131zas\u0131ndan<br>evvel terk-i hizmet eden zab\u0131tan\u0131n yerine al\u0131nacak zab\u0131tan\u0131n mev<br>cudu 158 inci maddede muayyen umum zabitan\u0131 yek\u00fbnunun y\u00fcz<br>de be\u015fini tecav\u00fcz etmeyecektir.<br>1 No. LU TABLO<br>SULTANIN HASSA KITAATININ TE\u015eEKK\u00dcL TARZI<br>Birlikler Azam\u00ee mevcut M\u00fcl\u00e2hazalar<br>Kararg\u00e2h<br>Piy\u00e2de<br>S\u00fcvari<br>Hizmet<br>Y e k \u00fb n . . .<br>100 (<br>425<br>125<br>50<br>700<br>1)<br>Subaylar<br>\u2022 ve<br>Erler<br>(1) Bu mevcuda \u015funlar dahildir :<br>a) Sultan\u0131n Hassa K\u0131taat\u0131 karar<br>g\u00e2h\u0131;<br>b) Generaller, her r\u00fctbeden ve<br>s\u0131n\u0131ftan subaylar ile Sultan\u0131n Hassa<br>K\u0131taat\u0131na ba\u011fl\u0131 asker\u00ee memurlar.<br>2 No. LU TABLO<br>HUSUS\u0130 TAKV\u0130YE B\u0130RL\u0130KLER\u0130N\u0130N TE\u015eEKK\u00dcL\u00dcNE DAH\u0130L<br>MUHTEL\u0130F SINIF VE H\u0130ZMET TE\u015eK\u0130LLER\u0130N\u0130N MEVCUTLARI<br>Birlikler Azam\u00ee mevcut<br>Kararg\u00e2h (Komutanl\u0131k : subaylar ve personel 100<br>Piyade<br>(Komutanl\u0131k : subaylar ve personel<br>8.200<br>Top\u00e7u 2,500 Subaylar<br>S\u00fcvari 700 ve<br>\u0130stihk\u00e2m ve fenn\u00ee k\u0131taat 2,000 Erler<br>Fenn\u00ee ve umum\u00ee hizmetler . . . 1,500<br>Yek\u00fbn 15.000<br>3 No. LU TABLO<br>M\u00dcSAADE ED\u0130LEN AZAM\u0130 S\u0130L\u00c2H VE M\u00dcH\u0130MMAT STOKLARI<br>S\u0130L\u00c2H (t\u00fcfek veya top)<br>1,000 K\u0130\u015e\u0130 (1) \u0130\u00c7\u0130N BA\u015eINA M\u00dcH\u0130MMAT<br>M\u0130KTAR M\u0130KTARLARI<br>Malzeme Sultan\u0131n K\u0131taat Husus\u00ee Sultan\u0131n K\u0131taat Husus\u00ee<br>hassa (Legions) takvi &#8211; hassa takviye<br>k\u0131taat\u0131 ye bir k\u0131taat\u0131 birlikleri<br>likleri<br>T\u00fcfek veya 1,150 1.150 1,150 1,000 1000 1000<br>filintalar (2) tabanca b a\u015f\u0131na 100 mermi<br>Tabancalar Subay ba\u015f\u0131na ve bin-<br>dirilmi\u015f ast-subay ba\u015f\u0131na<br>&#8216; 1 tabanca<br>A\u011f\u0131r veya hafif<br>makinal\u0131 t\u00fcfek 15 10 15 50,000 100000 100,000<br>Da\u011f topu (3) 5 (4) 1,500<br>1 Yedekler (remplacements) dolay\u0131siyle artma dahil.<br>2 Otomatik t\u00fcfek ve filintalar hafif makinal\u0131 olarak hesaplanm\u0131\u015ft\u0131r.<br>3 Hi\u00e7bir sahra topuna veya a\u011f\u0131r topa m\u00fcsaade edilmemektedir.<br>4 D\u00f6rt toplu bir batarya.; buna il\u00e2veten bir yedek top; yek\u00fbnen 15<br>batarya.<br>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Fas\u0131l<br>Asker\u00ee mek\u00e2tip, m\u00fcessesat-\u0131 tedrisiye, \u015firek\u00e2t ve<br>cemiyat<br>Madde 168 &#8211; Muahedenin imzas\u0131ndan itibaren \u00fc\u00e7 ay m\u00fcru<br>runda T\u00fcrkiye&#8217;de ancak m\u00fcsaade olunan c\u00fcz\u00fctamlara muktazi<br>zabitan ve k\u00fc\u00e7\u00fck zabitan\u0131n yeti\u015ftirilmesi i\u00e7in l\u00e2z\u0131m-\u0131 gayr-\u0131 mu-<br>farik olan berve\u00e7h-i \u00e2ti mek\u00e2tip ipka edilecektir :<br>Zabitan mektebi;<br>Her bir m\u0131ntaka-i arziye i\u00e7in birer k\u00fc\u00e7\u00fck zabit mektebi.<br>Bu mekteplerde tedrisat\u0131 takip etmek \u00fczere kabul edilecek<br>\u015fakirdan\u0131n adedi tamamile zabitan ve k\u00fc\u00e7\u00fck zabitan kadrolar\u0131nda<br>mevcut m\u00fcnhal\u00e2t nisbetinde olacakt\u0131r.<br>Madde 169 &#8211; 168 inci maddede beyan olunanalardan maada<br>\u0131n\u00fcessesat-\u0131 tadrisiye ve her g\u00fbna spor cemiyetleri ve saire hi\u00e7<br>bir mes&#8217;ele-i askeriye ile i\u015ftigal etmemelidirler.<br>Be\u015finci Fas\u0131l<br>G\u00fcmr\u00fck\u00e7\u00fcler, zab\u0131ta-i mahalliye, bil\u00e2t ve kasabat<br>zab\u0131tas\u0131, k\u0131r zab\u0131tas\u0131, orman bek\u00e7ileri<br>Madde 170 \u2014 \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc k\u0131sm\u0131n (Mevad-d\u0131 siyasiye) 48 inci<br>maddesi ahk\u00e2m\u0131na halel gelmemek \u015fartile g\u00fcmr\u00fck muhaf\u0131zlar\u0131,<br>mahalli zab\u0131ta memurlar\u0131, \u015fehir ve k\u0131r zab\u0131ta memurini, orman<br>bek\u00e7ileri ve buna m\u00fc\u015fabih sair memurinin adedi i\u015fbu muahede<br>ile muayyen Osmanl\u0131 hudud-i arziyesi dahilinde 1913 senesinde<br>vazaif-i m\u00fcmasile ifa eden \u00e2demler miktar\u0131n\u0131 tecav\u00fcz etmemelidir.<br>tstikbalen bu gibi memurinin adedi ancak istihdam edildik<br>leri mahallerde n\u00fcfus-i ahalinin tezay\u00fcd\u00fc nisbetine tebaan tez<br>yit edilebilecektir. Bu m\u00fcstahdimin veya memurin ile \u015f\u00f6men-<br>d\u00f6ferler hizmetinde bulunanlar herhangi bir asker\u00ee talime i\u015ftirak<br>i\u00e7in cemedilemeyeceklerdir.<br>Taksimat-\u0131 m\u00fclkiyenin her birinde \u015fehir ve k\u0131r zab\u0131talar\u0131,<br>orman bek\u00e7ileri jandarma umuruna m\u00fcteallik olan 165 inci mad<br>dede tarif edilen esas dairesinde nasb ve tayin olunacak ve evamir<br>ve te\u015fkil\u00e2ta tabi tutulacaklard\u0131r.<br>T\u00fcrkiye&#8217;nin memurin-i m\u00fclkiyesinden bulunmalar\u0131 itibarile<br>Osmanl\u0131 kuvve-i m\u00fcsellahas\u0131ndan hari\u00e7 kalacak olan Osmanl\u0131<br>zab\u0131ta memurlar\u0131 meyan\u0131na m\u00fcttefik veya bitaraf d\u00fcvel-i muh<br>telife taraf\u0131ndan verilecek ecnebi zabitan veya memurin h\u00fc<br>k\u00fbmet-i Osmaniye idaresinde Ofm\u0131nl\u0131 zab\u0131tas\u0131n\u0131 tensika ve ku<br>mandaya ve talim ve terbiyeye muavenet edeceklerdir. Bu ec<br>nebi zabitan veya memurinin miktar\u0131 Osmanl\u0131 memurin-i zab\u0131<br>tas\u0131n\u0131n miktar\u0131n\u0131n y\u00fczde on be\u015fini tecav\u00fcz etmeyecektir.<br>Alt\u0131nc\u0131 Fas\u0131l<br>Teslihat, M\u00fchimmat, Levaz\u0131mat<br>Madde 171 \u2014 Bu muahedenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131ndan<br>\u00fc\u00e7 ay sonra Osmanl\u0131 kuvve-i m\u00fcsellahasm\u0131n muhtelif k\u0131taat\u0131nda<br>kullan\u0131lmakta veya ihtiyaten saklan\u0131lmakta olan teslihat\u0131n mik<br>tar\u0131 bu baba melfuf 3 numaral\u0131 cetvelde muharrer miktar\u0131 te<br>cav\u00fcz etmemelidir.<br>Madde 172 &#8211; T\u00fcrkiyenin malik olaca\u011f\u0131 m\u00fchimmat-\u0131 har<br>biyenin miktar\u0131 bu baba melfuf 3 numaral\u0131 cetvelde muharrer<br>miktar\u0131 tecav\u00fcz etmemelidir.<br>Madde 173 \u2014 Bu muahedenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131ndan<br>itibaren alt\u0131 1<br>ay m\u00fchlet zarf\u0131nda Osmanl\u0131 kuvve-i m\u00fcsellahas\u0131<br>i\u00e7in m\u00fcsaade edilen miktardan fazla bilc\u00fcmle esliha, cephane ve<br>muhtelif\u00fclcins malzeme-i harbiye 200 \u00fcnc\u00fc maddenin tarif etti\u011fi<br>asker\u00ee murakabe komisyonuna mehal-i muayyenede teslim edi<br>lecektir.<br>D\u00fcvel-i m\u00fcttefika bu teslim olunan esliha, cephane ve malze<br>menin ne yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bil\u00e2hara tayin edeceklerdir.<br>Madde 174 \u2014 Esliha, m\u00fchimmat, malzeme-i harbiye, \u00e2let-i<br>tayeran ve her nevi aksam\u0131 ancak 200 \u00fcnc\u00fc maddede bahsolunan<br>m\u00fcttefikin komisyonunun m\u00fcsaadesinin haiz fabrika ve m\u00fces<br>seselerde yap\u0131labilecektir.<br>\u00ee\u015fbu muahedenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131ndan itibaren alt\u0131 2<br>ay zarf\u0131nda her nevi esliha, m\u00fchimmat yahut her nevi mevad-<br>d\u0131 harbiye imaline, ihzar\u0131na, ithar\u0131na, tetkikine yarayan di\u011fer<br>bilc\u00fcmle m\u00fcessesat ilga olunacak veyahut tamamen hususat-\u0131<br>ticariyede istimal olunmak \u00fczere tebdil ve ta\u011fyir olunacakt\u0131r.<br>M\u00fcsaade olunan m\u00fchimmat mevcudunun h\u0131fz\u0131na mahsus<br>1<br>ve 2<br>. T\u00fcrk\u00e7e metinde \u00fc\u00e7 ay yaz\u0131l\u0131d\u0131r. Frans\u0131zca metne g\u00f6re d\u00fczeltilmi\u015ftir.<br>mebaniden maada bilc\u00fcmle ebniye-i m\u00fcmasile ayn\u0131 muameleye<br>tabi tutulacakt\u0131r.<br>Bu m\u00fcessesat ve mebanide imaline m\u00fcsaade olunan mik<br>tardan fazla m\u00fchimmat ve esliha imali i\u00e7in kullan\u0131labilecek her<br>t\u00fcrl\u00fc edevat-\u0131 imaliye ve vasait-i harbiye 200 \u00fcnc\u00fc maddede be<br>yan olunan kontrol komisyonunun ittihaz edece\u011fi kararlara tev<br>fikan istimalden iskat edilecek ve tamamen ticar\u00ee bir \u015fekle ifra\u011f<br>olunacakt\u0131r.<br>Madde 175 \u2014 T\u00fcrkiye&#8217;ye esliha ve cephane, malzeme-i<br>harbiye, alet-i tayeran ve aksam\u0131 ve bu gibi her cins \u015feylerin<br>ithali 200 \u00fcnc\u00fc maddede beyan olunan komisyonun m\u00fcsaade-i<br>mahsusas\u0131na iktiran etmedik\u00e7e kat&#8217;iyyen memnudur. (Sil\u00e2h ve<br>m\u00fchimmat ve malzeme-i harbiye ile sair her nevi bu gibi mal<br>zeme imal\u00e2t\u0131 da kat&#8217;iyyen memnudur)1<br>Memalik-i ecnebiyeye mahsus her nevi esliha m\u00fchimmat<br>ve mevad-d\u0131 harbiyenin imal ve ihrac\u0131 da kat&#8217;iyyen memnudur.<br>Madde 176 \u2014 Alev makinalar\u0131n\u0131n semli ve buna m\u00fcmasil<br>muhnik gazlar\u0131n ve mayiat ve mevad ve m\u00fcstahzarat-\u0131 m\u00fcmasi-<br>lenin istimali memnu oldu\u011fundan bunlar\u0131n T\u00fcrkiye&#8217;de imali veya<br>oraya ithali \u015fiddetle memnudur.<br>Bilhassa m\u00fcstahs\u00fcat-\u0131 mezk\u00fbrenin imal, muhafaza ve is<br>timaline hadim her nevi malzeme dahi memnudur.<br>Z\u0131rhl\u0131 otomobillerle &#8220;tank&#8221; nam\u0131ndaki h\u00fccum otobillerinin<br>ve makas\u0131d-\u0131 harbiyeye hadim bu gibi al\u00e2t ve edevat\u0131n T\u00fcrkiye&#8217;<br>de imali ve oraya ithali memnudur.<br>Yedinci Fas\u0131l<br>Tahkimat<br>Madde 177\u2014 178 inci maddede bahsedilen Bo\u011fazlar ve ada<br>lar m\u0131nt\u0131kas\u0131nda bilc\u00fcmle istihk\u00e2mat te\u00e7hizat\u0131ndan tecrit ve mez<br>k\u00fbr maddede zikredildi\u011fi ve\u00e7hile hedmolunacakt\u0131r.<br>Bu m\u0131nt\u0131ka haricinde mevcut mevaki-i m\u00fcstehkeme 89<br>uncu maddede m\u00fcnderi\u00e7 kayd-\u0131 \u00eehtirazi taht\u0131nda olarak hal-i<br>haz\u0131rlar\u0131nda muhafaza olunabileceklerdir. Fakat \u00fc\u00e7 ay m\u00fchlet<br>zarf\u0131nda te\u00e7hizatlar\u0131ndan tecrit olunacaklard\u0131r.<br>1<br>Bu c\u00fcmle frans\u0131zca, ingilizce ve italyanca metinde yoktur.<br>Sekizinci Fas\u0131l<br>Bo\u011fazlar\u0131n \u0130dare-i Serbestisi<br>Madde 178 \u2014 Bo\u011fazlardaki serbestiyi temin i\u00e7in d\u00fcvel-i<br>m\u00fcteakide ahk\u00e2m-\u0131 \u00e2tiyeyi kararla\u015ft\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r :<br>Evvel\u00e2 \u2014 Muahedenin mevk-i meriyete vaz&#8217;\u0131ndan itibaren<br>3 ay m\u00fchlet zarf\u0131nda 179 uncu maddede beyan edildi\u011fi ve\u00e7hile<br>Marmara&#8217;daki sevahil ile adalar\u0131n ve Bo\u011fazlar sevahilinin Limni,<br>\u0130mroz, Semendirek, Bozca ve Midilli adalar\u0131n\u0131n dahil bulundu\u011fu<br>bir m\u0131ntaka-i mahdudede bilc\u00fcmle m\u00fcessesat-\u0131 askeriye, istihk\u00e2-<br>mat ve bataryalar te\u00e7hizatlar\u0131ndan tecrit ve hedm olunacaklard\u0131r.<br>Mezk\u00fbr m\u0131ntakada ve adalarda m\u00fcessesat\u0131n ihyas\u0131 ve m\u00fces-<br>sesat\u0131 m\u00fcmasilenin in\u015fas\u0131, seyyar bataryalar\u0131n oralara s\u00fcratle<br>\u015fevkine hadim yollar ve \u015f\u00f6mend\u00f6ferler in\u015fas\u0131 \u015ferait-i \u00e2tiye taht\u0131nda<br>memnudur; Fransa, \u0130ngiltere ve \u0130talya h\u00fck\u00fcmetleri el-halet\u00fc<br>hazihi mevcut ve bu missill\u00fb makas\u0131da hadim olabilecek yollar<br>ve demir yollar\u0131 istimalden iskat i\u00e7in l\u00e2z\u0131m gelen istihzaratta bu<br>lunmak hakk\u0131n\u0131 haiz olacaklard\u0131r.<br>Limni, \u0130mroz, Semendirek, Bozca ve Midilli 1<br>adalar\u0131nda<br>yeni yollar ve \u015f\u00f6mend\u00f6ferler in\u015fas\u0131 ancak b\u00e2l\u00e2da ismi ge\u00e7en \u00fc\u00e7<br>devlet-i muazzaman\u0131n m\u00fcsaadesile m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<br>Saniyen \u2014 (Evvel\u00e2) i\u015faretli bendin birinci f\u0131kras\u0131nda mu<br>harrer tedabiri T\u00fcrkiye ile Yunanistan kendilerine ait olan m\u0131n-<br>takalarda bizzat masarif ihtiyar\u0131 ile ve 203 \u00fcnc\u00fc maddede mevzu<br>kontrol alt\u0131nda ittihaz edeceklerdir.<br>S\u00e2lisen \u2014 (Evvel\u00e2) i\u015faretli bendin birinci f\u0131kras\u0131nda m\u00fcn<br>deri\u00e7 menat\u0131k ve adalar2<br>makas\u0131d-\u0131 askeriyede ancak marezzikir<br>\u00fc\u00e7 devlet-i muazzama taraf\u0131ndan m\u00fc\u015ftereken istimal olunabi<br>leceklerdir. Bu madde arazi ve cezair-i mezk\u00fbrede bulunup 161<br>inci madde ahk\u00e2m\u0131 mucibince m\u00fcttefikin kuva-y\u0131 i\u015fgaliyesi<br>kumandanl\u0131\u011f\u0131na tabi olacak olan Yunan ve Osmanl\u0131 neferat\u0131n\u0131n<br>istihdam\u0131n\u0131 ve 152 inci maddede musarrah maiyet-i seniye hassa<br>muhafaza k\u0131taat\u0131n\u0131n v\u00fccudunu dahi \u015famildir.<br>R\u00e2bian \u2014 D\u00fcvel-i mezk\u00fbre Bo\u011fazlar\u0131n serbestisini do\u011frudan<br>do\u011fruya yahut bilvas\u0131ta ihl\u00e2le m\u00fcstait herhangi bir hareketi<br>veya tedarik\u00e2t\u0131 men i\u00e7in l\u00e2z\u0131m addettikleri kuva-y\u0131 askeriye ve-<br>1<br>Frans\u0131zca metinde Midilli Adas\u0131 yaz\u0131l\u0131 de\u011fildir.<br>2<br>Frans\u0131zca metinde Limni, \u0130mroz, Semendirek, Bozca ve Midilli adalar\u0131<br>tekrar yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br>ya havaiyeyi bu arazide ve adalarda bulundurmak sal\u00e2hiyetini<br>haiz olacaklard\u0131r.<br>Bu nezaret bahren d\u00fcvel-i muazzama-i mezk\u00fbreden her<br>birinin tayin edece\u011fi birer istasyonu ile icra olunacakt\u0131r.<br>i\u015fbu bentte beyan olunan kuva-y\u0131 i\u015fgaliye icap etti\u011fi zaman<br>karada 1907 tarihli d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Lahey mukavelenamesine merbut<br>nizamnamede musarrah \u015ferait dairesinde veyahut bu mukave<br>lenamenin yerine kaim olaca ve D\u00fcvel-i mezk\u00fbrenin her birinin<br>i\u015ftirak edece\u011fi di\u011fer bir mukavele mucibince tek\u00e2lif-i harbiye su-<br>retile vaz-\u0131 yed (istimval) hakk\u0131n\u0131 haiz olacaklard\u0131r. Maahaza<br>tek\u00e2lif-i harbiye-i mezk\u00fbre ancak derhal tediyat yap\u0131larak icra<br>olunacakt\u0131r.<br>Madde 179 \u2014 178 inci maddede bahsi ge\u00e7en m\u0131ntaka ber<br>ve\u00e7h-i \u00e2ti tahdit olunur : (1 numaral\u0131 haritaya bak\u0131lmal\u0131)<br>Evvel\u00e2-Avrupa&#8217;da :<br>Saros k\u00f6rfezinde Kara\u00e7al\u0131 mevkiinden ba\u015flayarak \u015fimal-i<br>\u015farkiye do\u011fru; takriben \u015fimal-i \u015farkiye m\u00fcteveccih bir hat Be\u011f-<br>likdere havzas\u0131n\u0131n cenup hududu Kuruda\u011f\u0131n zirvesine kadar<br>takip eder;<br>Oradan bir hat mezk\u00fbr da\u011f tepelerini takip eder;<br>Sonra bir hat-t\u0131 m\u00fcstakim \u015fimalen &#8220;Emirli&#8221; den ve cenu-<br>ben &#8220;Dereler&#8221; den ge\u00e7erek sonra \u015fimal-i \u015farkiye do\u011fru inhina<br>peyda eder ve Tekfurda\u011f-Malkara yolunu &#8220;Aynarc\u0131k&#8221; m 3 kilo<br>metre garbinde kateder ve oradan Ortak\u00f6y\u00fcn 6 kilometre cenu<br>b-i \u015farkisinden ge\u00e7er;<br>Sonra bir hat \u015fimal-i \u015farkide inhina peyda ederek Hayra-<br>bol-u Tekfurda\u011f (Tekirda\u011f) yolunu Tekfurda\u011f\u0131n\u0131n 18 kilometre<br>\u015fimal-i garbisinde kat eder;<br>Oradan &#8220;Muradl\u0131'&#8221;\u0131\u0131\u0131\u0131\u0131 tahminen bir kilometre cenubunda<br>Muradl\u0131-Tekfurda\u011f yoluna :<br>Bir hat-t\u0131 m\u00fcstakim;<br>Oradan \u015fark ve \u015fimal-i \u015farkiye ve Yenik\u00f6y&#8217;e do\u011fru .<br>\u00c7atalca-\u00c7orlu \u015f\u00f6mend\u00f6ferinin asgar\u00ee iki kilometre \u015fimalin<br>den ge\u00e7ecek surette m\u00fctegayyir bir hat-t\u0131 m\u00fcstakim;<br>Oradan \u015fimal ve \u015fimal-i \u015farkiye do\u011fru ve 27 nci maddede<br>tarif edilen T\u00fcrkiye hududunda Istranca&#8217;n\u0131n garbinde bir noktaya<br>kadar :<br>Yenik\u00f6y&#8217;\u00fc m\u0131ntaka dahilinde b\u0131rakan bir hat-t\u0131 m\u00fcstakim<br>ge\u00e7er;<br>Oradan ve Bahr-i Siyaha kadar :<br>27 nci maddede 1<br>tayin edilen Avrupa-yi Osman\u00ee hududu.<br>Saniyen -\u2014 Asya&#8217;da :<br>Edremit k\u00f6rfezinde d\u00fcvel-i m\u00fcttefika taraf\u0131nan Dahlina<br>buruna ile Kemeriskele aras\u0131nda tayin olunacak bir noktadan ve<br>\u015fark-\u0131 \u015fimal-i \u015farkiye do\u011fru: Kemeriskelesi ile Kemeri&#8217;n ve bu<br>iki mahalli biribirine rabt eden yolun cenubundan ge\u00e7en bir<br>hat;<br>Badehu Osmanlar-Or\u015fanlar dekovil hatt\u0131n\u0131n De\u011firmendere&#8217;yi<br>bir hat-t\u0131 m\u00fcstakim;<br>Orada Manyas g\u00f6l\u00fcne kadar \u015fimal-i \u015farkiye do\u011fru :<br>De\u011firmendere ve Karadere suyunun sahil-i yeminini takip eden<br>bir hat;<br>Oradan \u015farka do\u011fru Manyas g\u00f6l\u00fcn\u00fcn sahil-i cenubisi;<br>Sonra Band\u0131rma-Sus\u0131g\u0131rl\u0131 \u015fimendifer hatt\u0131n\u0131n Karadere<br>mecras\u0131n\u0131 kat etti\u011fi noktaya kadar :<br>bu \u0131rma\u011f\u0131n (Sus\u0131\u011f\u0131rl\u0131) mansab\u0131na do\u011fru cereyan\u0131;<br>Oradan \u015farka Karao\u011flan&#8217;a do\u011fru Atranos \u00e7ay\u0131n\u0131n mansa-<br>b\u0131ndan 3 kilometre mesafedeki bir noktaya kadar :<br>bir hatt\u0131 m\u00fcstakim;<br>Oradan mezk\u00fbr \u0131rma\u011f\u0131n cereyan\u0131n\u0131 takip ederek mansap<br>cihetine \u015fimal-i \u015fark\u00eeye do\u011fru;<br>Sonra Apolyont G\u00f6l\u00fc&#8217;n\u00fcn sahil-i cenubisi.<br>Sonra oradan Mudanya-Bursa \u015fimendifer hatt\u0131n\u0131n Bursa-<br>n\u0131n be\u015f kilometre \u015fimal-\u00ee garbisinde Nil\u00fcfer \u00e7ay\u0131n\u0131 kat etti\u011fi nok<br>taya kadar :<br>Bir hat-t\u0131 m\u00fcstakim;<br>oradan \u015fimal-\u00ee \u015farkiye do\u011fru Bursa&#8217;n\u0131n takriben alt\u0131 kilo<br>metre \u015fimalinde nehirlerin tel\u00e2ki mahalline kadar :<br>Nil\u00fcfer \u00e7ay\u0131n\u0131n mansab\u0131na do\u011fru cereyan\u0131;<br>Oradan \u015farka ve \u015fimal-i \u015fark\u00eeye do\u011fru ve \u0130znik g\u00f6l\u00fcn\u00fcn m\u00fcn-<br>tehay-\u0131 cenup noktas\u0131na kadar :<br>bir hatt\u0131 m\u00fcstakim;<br>1<br>Frans\u0131zca metinde 27 inci madde f\u0131kra I, bend 2 yaz\u0131l\u0131d\u0131r.<br>Oradan \u0130znik&#8217;in iki kilometre \u015fimalinde bir noktaya kadar :<br>Bu g\u00f6l\u00fcn cenup ve \u015farka sevahili;<br>Oradan \u015fimal-i \u015fark\u00eeye do\u011fru Sapanca g\u00f6l\u00fcn\u00fcn m\u00fcnteha-y\u0131<br>garbine kadar :<br>\u00c7\u0131r\u00e7\u0131r\u00e7e\u015fme-S\u0131rada\u011f-Elmal\u0131da\u011f-Kalpakda\u011f-Ay\u0131tepe-Hekimtepe s\u0131rtlar hatt\u0131n\u0131 takip<br>Oradan \u015fimale do\u011fru ve Arma\u015fa&#8217;n\u0131n 8 kilometre cenub-i<br>garbisinde \u0130zmit-Arma\u015fa yolu \u00fczerinden bir noktaya kadar :<br>M\u00fcmk\u00fcn mertebe \u015eocal\u0131dere havzas\u0131n\u0131n \u015fark hududunu<br>takip edecek bir hat; Oradan Akabedr&#8217;in Kara Deniz&#8217;de inansa-<br>bm\u0131n 2 kilometre \u015fark\u0131ndaki bir noktaya kadar :<br>Bir hat-t\u0131 m\u00fcstakim.<br>Madde 180 \u2014 Muahede-i haziran\u0131n mevki-i meriyete vaz&#8217;<br>\u0131ndan itibaren 16 g\u00fcn zarf\u0131nda tayin olunacak bir komisyon 178<br>inci maddenin irae etti\u011fi m\u0131ntaka hudutlar\u0131n\u0131 mahallinde tayin<br>edecektir. Bu hudutlar\u0131n 27 nci maddenin 1-2 f\u0131kras\u0131nda zikir olunan<br>serhatlere temas eden k\u0131sm\u0131 m\u00fcstesnad\u0131r. Bu komisyon Fransa,<br>\u0130ngiltere ve \u0130talya memurin-i askeriyesi taraf\u0131ndan m\u00fctekabilen<br>tayin olunacak \u00fc\u00e7 azadan terekk\u00fcp edecek ve iktiza-y\u0131 ahvale<br>g\u00f6re bunlara Yunan hakimiyetine ge\u00e7ecek m\u0131ntaka k\u0131sm\u0131 i\u00e7in<br>Yunan H\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan bir \u00e2za ve yahut Devlet-i Aliye<br>hakimiyetinde kalan k\u0131s\u0131m i\u00e7in Devlet-i Aliye taraf\u0131ndan bir \u00e2za<br>iltihak edecektir. Komisyonun ekseriyet-i \u00e2ra ile verece\u011fi karar<br>lar al\u00e2kadar taraflar i\u00e7in mecburiy\u00fclicra olacakt\u0131r.<br>Bu komisyonun masarifi bu m\u0131ntakan\u0131n masarif-i i\u015fgali-<br>yesinden mahsup edilecektir.<br>\u0130kinci K\u0131s\u0131m<br>Mevad-d\u0131 bahriye<br>Madde 181 \u2014 Bu muahedenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131 tari<br>hinden itibaren, 30 te\u015frinievvel 1918 tarihli m\u00fctarekename mu<br>cibince Osmanl\u0131 limanlar\u0131nda tevkif (intern\u00e9) edilmi\u015f olan bil<br>c\u00fcmle sefain-i harbiye ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fcttefikaya kat&#8217;\u00ee olarak<br>teslim edilmi\u015f addolunacakt\u0131r. Maamafih T\u00fcrkiye sahilleri bo<br>yunca hidemat-\u0131 inzibatiye ve saydiye i\u00e7in adetleri:<br>7 ganbot (Sloops)<br>6 torpido<br>yu tecav\u00fcz etmeyecek surette sefain bulundurmak hakk\u0131n\u0131 haiz<br>olacakt\u0131r. Bu sefain 102 inci madde mucibince Osmanl\u0131 bahri<br>yesini te\u015fkil edecek ve Bahriye Beynelmilel Kontrol Komisyonu<br>taraf\u0131ndan \u00e2tideki sefain meyan\u0131ndan intihap olunacakt\u0131r.<br>Ganbotlar :<br>Ayd\u0131n Reis<br>Burak Reis<br>Sak\u0131z<br>Preveze<br>H\u0131z\u0131r Reis<br>Kemal Reis<br>\u0130s\u00e2 Reis<br>Torpidolar :<br>Sivrihisar.<br>Sultanhisar.<br>D\u0131ra\u00e7.<br>Musul.<br>Akhisar.<br>Yunus.<br>G\u00fcmr\u00fcklerin tefti\u015fi i\u00e7in tesis edilecek olan idare umur-i<br>memuresinin h\u00fcsn-i suretle cereyan\u0131 i\u00e7in tezyidini zarur\u00ee g\u00f6r<br>d\u00fc\u011f\u00fc halde daha m\u00fchim bir kuvvet istihsali hususunda 178 inci<br>maddede i\u015faret edildi\u011fi ve\u00e7hile d\u00fcvel-i sel\u00e2se-i m\u00fcttefikaya m\u00fc<br>racaat hakk\u0131n\u0131 haiz olacakt\u0131r.<br>Ganbotlar 77 milimetre \u00e7ap\u0131ndan d\u00fbn iki top ile iki mitral-<br>y\u00f6zden ibaret hafif teslihata malik olabilirler. Torpidolar(yahut<br>devriye sefaini) 77 milimetre \u00e7ap\u0131ndan d\u00fbn yaln\u0131z bir toptan<br>ibaret hafif teslihat\u0131 havi olabilirler. Bu gemilerde bulunan bil<br>c\u00fcmle torpiller ile torpil kovanlar\u0131 kald\u0131r\u0131lacaklard\u0131r.<br>Madde 182 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye i\u00e7in 181 inci maddede<br>zikredilen sefainin yerine ikame edilecek olanlardan maada di\u011fer<br>safain-i harbiye in\u015fa yahut i\u015ftiras\u0131 memnudur<br>Torpitolar\u0131n yerine devriye sefaini ikame olunacakt\u0131r.<br>Bu sefainin yerine tahsis edilecek olan gemiler :<br>600 tonluk gambot;<br>100 tonluk devriye sefaini.<br>Yaln\u0131z bir sefinenin ziya\u0131 m\u00fcstesna olmak \u00fczere gambot<br>ve torpidolar\u0131n denize tenzilleri tarihinden itibaren ancak yirmi<br>senenin hitam\u0131nda yerine di\u011feri konabilecektir.<br>Madde 183 \u2014 \u00c2tide zikir ve tadat olunan Osmanl\u0131 nakliye<br>sefain-i m\u00fcsellahas\u0131 ve filo sefain-i muavinesi sil\u00e2hlar\u0131ndan tec<br>rit olunarak sefain-i ticariyeden ve ad itibar olunacakt\u0131r :<br>Re\u015fit pa\u015fa (eski Por Antonyo);<br>Tirim\u00fcjg\u00e2n (eski Penbroke Kasl);<br>Giresun (eski Varvik Kasl);<br>Millet (eski Si Gal);<br>Akdeniz;<br>60, 61, 63 ve 70 numaral\u0131 y\u00fck vapurlar\u0131 (Ferry-boats du<br>Bosphore)<br>Madde 184 \u2014 Umur-i ticariye i\u00e7in in\u015fas\u0131 itmam edilecek<br>olan sath-\u0131 bahir sefaini m\u00fcstesna olmak \u00fczere T\u00fcrkiye&#8217;de elyevm<br>in\u015fa edilmekte bulunan k\u00e2ffe-i sefaini harbiye ve minelc\u00fcmle<br>tahtelbahirler tahrip edileceklerdir.<br>Gemilerin tahrip ameliyat\u0131 i\u015fbu muahedenin mevki-i meri<br>yete vaz&#8217;\u0131 tarihinden itibaren iptidar edecektir.<br>Madde 185 \u2014 Tahtelbahir veya sath-\u0131 bahir sefainin ve di\u011fer<br>bilumum sefain-i harbiyenin tahribinden zuhur edecek bilc\u00fcmle<br>e\u015fya, makina ve malzeme ancak b\u00fcsb\u00fct\u00fcn s\u0131na\u00ee ve ticar\u00ee i\u015flerde<br>istimal edilecektir. Bunlar ne furuht ve ne de ecnebiye terk<br>edilemeyeceklerdir.<br>Madde 186 \u2014 Ticarette kullan\u0131lmak i\u00e7in bile olsa T\u00fcrkiye&#8217;<br>de tahtelbahir in\u015fa veya i\u015ftiras\u0131 memnudur.<br>Madde 187 \u2014 181 inci maddede t\u00e2dil edilen sefain-i bah-<br>riye-i Osmaniye 201 inci maddeye nazaran beynelmilel bahriye<br>kontrol komisyonu taraf\u0131ndan tayin edilen miktardan maada<br>ne kendi dahillerinde ne de ihtiyat olarak esliha ve malzeme-i<br>harbiyeyi havi olamayacakt\u0131r.<br>Bal\u00e2daki makadirin tayinini takip eden ay zarf\u0131nda 30 te\u015f<br>rinievvel 1918 tarihli m\u00fctarekenin tarih-i imzas\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;ye<br>ait bulunmu\u015f olan bilc\u00fcmle esliha, cephane ve e\u015fya-y\u0131 harbiye-i<br>bahriye, torpil ve may\u0131nlar da dahil oldu\u011fu halde d\u00fcvel-i muaz-<br>zama-i m\u00fcttefikaya tamamile teslim edilmi\u015f olacakt\u0131r.<br>Bal\u00e2da bahsolunan e\u015fyan\u0131n memalik-i Osmaniye dahilinde<br>imali ve memalik-i Osmaniyeden ihrac\u0131 men edilecektir. Di\u011fer<br>b\u00fct\u00fcn mevad-di m\u00fcdahhare, mevcut esliha-i ihtiyatiye veyahut<br>her malzeme-i harbiye, bahriye memnudur.<br>Madde 188 \u2014 Bahriye beynelmilel kontrol komisyonu 189<br>uncu madde ahk\u00e2m\u0131na tevfikan Osmanl\u0131 bahriyesine kabul edile<br>cek r\u00fctbei muhtelifeden zabitan ve efrat adedini ve te\u015fkil\u00e2t\u0131n\u0131<br>tesbit edecektir.<br>Bu hey&#8217;et 181 inci madde mucibince T\u00fcrkiye&#8217;ye b\u0131rak\u0131lacak<br>sefainin te\u00e7hizine mahsus hey&#8217;etle, hidemat-i saydiye ve inzi<br>batiye hey&#8217;eti, tarassudat-\u0131 havaiye postalar\u0131 hey&#8217;etini ihtiva<br>edecektir.<br>Bu adedin tesbitini takip edecek olan iki ay zarf\u0131nda eski<br>Osmanl\u0131 bahriye-i harbiyesine mensup olan e\u015fhas ile bal\u00e2da<br>bahsedilen adetten fazla kalacak olanlar ve di\u011fer b\u00fct\u00fcn e\u015fhas<br>terhis edilecektir.<br>Yukar\u0131da zikrolunan e\u015fhas ve hey&#8217;etten maada umur-\u0131 bahri<br>ye i\u00e7in T\u00fcrkiye&#8217;de hi\u00e7. bir te\u015fkil\u00e2t-\u0131 bahriye veya askeriye veya<br>bir ihtiyat kuvveti te\u015fkil edilemeyecektir.<br>Madde 189 \u2014 Osmanl\u0131 bahriye mensubini, hizmet-i bahriyede<br>zabitan i\u00e7in bil\u00e2fas\u0131la 25, gedikli er ile efrat i\u00e7in kezalik bil\u00e2fas\u0131la<br>12 sene imtidat etmek \u015fartile ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc suretile tedarik edilecek<br>tir.<br>M\u00fcddet-i muayyenenin hitam\u0131ndan evvel herhangi sebepten<br>dolay\u0131 terk-i hizmet edecek e\u015fhas\u0131n yerine kaim olacak olan mik-<br>tar-\u0131 senevi, Bahriye Beynelmilel Kontrol Komisyonu taraf\u0131ndan<br>tayin edilmi\u015f olan e\u015fhas miktar-\u0131 umumisinin y\u00fczde be\u015fini teca<br>v\u00fcz edemeyecektir.<br>Eski Osmanl\u0131 bahriye-i harbiyesinden terhis edilen efrat<br>berr\u00ee ve bahr\u00ee hi\u00e7 bir g\u00fbna talim ve terbiye g\u00f6rmeyecektir.<br>Eski Osmanl\u0131 bahriye-i harbiyesine mensup olup terhis edil<br>meyecek olan zabitan, esbab-\u0131 harbiyeden dolay\u0131 daha evvel ay<br>r\u0131lma\u011fa mecbur olmad\u0131klar\u0131 takdirde k\u0131rk be\u015f ya\u015f\u0131na kadar<br>hizmet etme\u011fi tahha\u00fct eyleceklerdir.<br>Ticaret-i bahriyede m\u00fcstahdem zabitan ve efrat hi\u00e7 bir g\u00fbna<br>talim-i asker\u00ee g\u00f6rmeyeceklerdir.<br>Madde 190 \u2014 178 inci maddede beyan olunan mmtakada<br>telsiz telgraf merkezleri i\u015fbu muahedenin meriyete duhul\u00fc ta<br>rihinde d\u00fcvel-i m\u00fcttefika-i muazzamaya teslim edileceklerdir.<br>H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye ve Yunanistan mezk\u00fbr m\u0131ntakada hi\u00e7<br>bir telsiz telgraf merkezi tesis edemeyeceklerdir.<br>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m<br>Berr\u00ee ve bahr\u00ee sefain-i havaiyeye m\u00fcteallik mevad<br>Madde 191 \u2014 T\u00fcrkiye kuvay-i askeriyesinde berr\u00ee ve bahr\u00ee<br>hi\u00e7 bir tayaran \u00e2leti bulunmayacak ve hi\u00e7 bir kabil-i sevk balon<br>muhafaza edilmeyecektir.<br>Madde 192 \u2014 Muahede-i haziran\u0131n mevki-i meriyete vaz&#8217;<br>mdan itibaren iki ay zarf\u0131nda elyevm T\u00fcrkiye berr\u00ee ve bahr\u00ee<br>ordular\u0131nda bulunan bilumum tayyareciler terhis edileceklerdir.<br>Madde 193 \u2014 T\u00fcrkiye memalikinin kuvay-\u0131 m\u00fcttefikadan<br>tamamen tahliyesine de\u011fin m\u00fcttefikin tayyareleri b\u00fct\u00fcn T\u00fcrkiye<br>arazisi \u00fczerinde serbest\u00e7e tayaran ve m\u00fcrur etmek ve yere inmek<br>te serbest olacakt\u0131r.<br>Madde 194 \u2014 Bu muahedenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131ndan-<br>itibaren alt\u0131 ay zarf\u0131nda hangi cinsten olursa olsun b\u00fct\u00fcn tayaran<br>aletlerinin ve bunlar\u0131n aksam\u0131n\u0131n, tayaran motorlar\u0131n\u0131n ve bun<br>lara ait par\u00e7alar\u0131n T\u00fcrkiye&#8217;de imali, ihrac\u0131 ve ithali tamamen<br>memnudur.<br>Madde 195 \u2014 Bu muahedenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131ndan<br>itibaren bilumum berr\u00ee ve bahr\u00ee al\u00e2t ve malzeme-i tayaran ma<br>sarifi T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan tesviye edilmek \u00fczere d\u00fcvel-i m\u00fcttefi-<br>ka-i muazzamaya teslim edileceklerdir.<br>Bu teslimat alt\u0131 1<br>ay zarf\u0131nda ikmal edilmi\u015f olacak ve mahal-<br>1-i teslimleri M\u00fcttefikin Hava\u00ee Kontrol Komisyonu taraf\u0131ndan<br>tavi\u0131\u0131 olunacakt\u0131r.<br>D\u00fcvel-i m\u00fcttefika-i mezk\u00fbre h\u00fck\u00fcmetleri bu malzemenin ne<br>olaca\u011f\u0131n\u0131 bil\u00e2hara kararla\u015ft\u0131racaklard\u0131r.<br>t\u015fbu malzeme bilhassa umur-i harbiyede kullan\u0131lan yahut ev<br>velce kullan\u0131lm\u0131\u015f olan bilumum mevadd\u0131 ihtiva edecek ve ezc\u00fcmle:<br>ttmam edilmi\u015f, imal edilmekte bulunmu\u015f, tamir veya terkip<br>halinde bulunan kara ve deniz tayyareleri tayarana salih olan,<br>imal edilmekte veya tamir ve yahut terkip halinde bulunan kaa-<br>bil-i sevk ve idare balonlar, m\u00fcvellid\u00fclma imaline mahsus \u00e2l\u00e2t;<br>Kaabil-i sevk balonlar hangarlar\u0131 ve her nevi tayyarelerin<br>depolan;<br>Kaabil-i sevk balonlar, teslim edilecekleri m\u00fcddete kadar<br>T\u00fcrkiye hesab\u0131na olarak m\u00fcvellid\u00fclma ile \u015fi\u015firilmi\u015f halde bulun-<br>1<br>T\u00fcrk\u00e7e metinde \u00fc\u00e7 ay yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br>F. 38<br>durulacakt\u0131r, i\u015fbu balonlar\u0131n teslimine de\u011fin m\u00fcvellid\u00fclma is<br>tihsaline mahsus \u00e2l\u00e2t ile balonlar\u0131n depolar\u0131 d\u00fcvel-i m\u00fc\u015far\u00fcniley<br>him emrine \u00e2m\u00e2de olarak T\u00fcrkiye&#8217;de b\u0131rak\u0131labilecektir;<br>Tayyare motorlar\u0131;<br>Tayyare mahfazalar\u0131;<br>Teslihat (top, mitraly\u00f6z, makinal\u0131 t\u00fcfek, bomba atan, tor<br>pil atan ni\u015fan edevat\u0131);<br>M\u00fchimmat (mermi, ob\u00fcs, dolu g\u00fclle)<br>G\u00fcverte edevat\u0131;<br>Tayaranda m\u00fcstamel telsiz telgraf, foto\u011fraf, sinema edevat\u0131;<br>Yukar\u0131da ki kategorilerden herbirine ait yedek par\u00e7alar 1<br>T\u00fcrkiye&#8217;de mevcut olan herhangi neviden olursa olsun ta<br>yaran edevat ve te\u00e7hizat\u0131 malzeme-i harbiye ad ve itibar edilecek<br>ve bu namla ihra\u00e7, iare, fera\u011f, istimal, tahrip edilemeyecektir.<br>Yaln\u0131z 202 nci maddede mevzu-i bahis Tayyare Kontrol<br>Komisyonu bunlar hakk\u0131nda h\u00fckm\u00fcn\u00fc verinceye kadar hareket<br>ten sak\u0131t bulundurulacaklard\u0131r.<br>Bu komisyon bu hususta yeg\u00e2ne mercidir.<br>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m<br>M\u00fcttefikin kontrol ve tensikat komisyonlar\u0131<br>Madde 196 \u2014 i\u015fbu k\u0131sm\u0131n ahk\u00e2m-\u0131 mahsusas\u0131 m\u00fcstesna<br>olmak \u015fartile muahede-i haziran\u0131n muhtevi bulundu\u011fu asker\u00ee,<br>bahr\u00ee, hava\u00ee mevad ve ahk\u00e2m ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fcttefika taraf\u0131n<br>dan tayin olunan kontrol komisyonlar\u0131n\u0131n nezareti taht\u0131nda<br>T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan icra edilecek ve bu husustaki masarif T\u00fcrkiye&#8217;<br>ye ait olacakt\u0131r.<br>Mevzu-i bahis komisyonlar asker\u00ee, bahr\u00ee, hava\u00ee mevad ve<br>ahk\u00e2m\u0131n icras\u0131 hususunda ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fcttefikay\u0131 T\u00fcrkiye<br>nezdinde temsil edeceklerdir.<br>Bu komisyonlar ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fcttefikan\u0131n ittihaza sa<br>l\u00e2hiyettar olduklar\u0131 veyahut ahk\u00e2m-\u0131 mebhusenin icras\u0131n\u0131 temin<br>i\u00e7in ittihaz\u0131na l\u00fczum g\u00f6r\u00fclebilecek olan kararlar\u0131 T\u00fcrkiye me<br>murinine tebli\u011f edeceklerdir.<br>Madde 197 \u2014 M\u00fcttefikin kontrol ve te\u015fkil\u00e2t komisyonlar\u0131<br>merkezlerini istanbul&#8217;da tesis edebilecekler ve icap etti\u011fi za-<br>1<br>Bu f\u0131kra t\u00fcrk\u00e7e metinde yoktur.<br>man T\u00fcrkiye arazisinin herhangi bir noktas\u0131na gidebilmek yahut<br>oraya t\u00e2li komisyonlar veya bir veyahut m\u00fcteaddit aza izam et<br>mek sal\u00e2hiyetini hazi olacaklard\u0131r.<br>Madde 198 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye kontrol ve te\u015fkil\u00e2t<br>komisyonlar\u0131n\u0131n vazifelerinin ifas\u0131 i\u00e7in l\u00fbzum g\u00f6sterecekleri her<br>t\u00fcrl\u00fc mal\u00fbmat\u0131 ve dosyalar\u0131 mezk\u00fbr komisyonlara verme\u011fe mec<br>bur olacak ve ahk\u00e2m-\u0131 askeriye ve bahriye ve havaiyenin tamamen<br>icras\u0131 i\u00e7in bu komisyonlar\u0131n gerek memurin ve m\u00fcstahdimin ve<br>gerek malzeme misilli muhta\u00e7 olacaklar\u0131 her t\u00fcrl\u00fc vasaiti masa<br>rifi kendisine ait olmak \u00fczere ita edecektir.<br>H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye her komisyon nezdine, bu komisyonun<br>H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniyeye ifa edece\u011fi tebligat\u0131 ahz ve telekkiye<br>memur olmak \u00fczere bir m\u00fcmessil tavin edecek ve bu m\u00fcmessil<br>talep edilen bilc\u00fcmle mal\u00fbmat veva vesaiki ita veya tedarik ey<br>leyecektir.<br>Madde 199 \u2014 M\u00fcttefikin kontrol komisyonlar\u0131n\u0131n idare ve<br>masarifat\u0131 ve vazifelerinin istilzam evledi\u011fi masarifat T\u00fcrkiye<br>taraf\u0131ndan tesviye olunacakt\u0131r.<br>Madde 200 \u2014 M\u00fcttefikin asker\u00ee kontrol ve tensikat komis<br>yonu berve\u00e7h-i \u00e2ti vazaifle m\u00fckellef olacakt\u0131r :<br>Bir taraftan kuva-y\u0131 Osmaniyenin m\u00fcsaade edilen miktara<br>tenziline ve birinci fasl\u0131n alt\u0131nc\u0131 bab\u0131nda bahs edilen esliha ve<br>malzeme-i harbiyenin teslimine dair olan mevad ve ahk\u00e2m-\u0131 as<br>keriyenin icras\u0131na ve mezk\u00fbr fasl\u0131n yedinci ve sekizinci baplar\u0131n<br>da mevzu-i bahis mevaki-i m\u00fcstahkemenin teslihattan tecridine<br>ve di\u011fer taraftan yeni Osmanl\u0131 ordusunun tensik ve kontrol edil<br>mesine dikkat ve nezaret eyleyecektir.<br>1- Bu komisyon m\u00fcttefikin kontrol komisyonu s\u0131fatiyle<br>bilhassa berve\u00e7h-i \u00e2ti vazaifin ifasile m\u00fckellef olacakt\u0131r :<br>a- G\u00fcmr\u00fck\u00e7\u00fcler, mahalli, \u015fehir ve k\u0131r memurin-i zab\u0131tas\u0131,<br>orman bek\u00e7ileri ve buna m\u00fc\u015fabih memurinden T\u00fcrkiyenin 170<br>mc\u0131 madde mucibince muhafaza edece\u011fi miktarlar\u0131n tesbiti;<br>b- H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye&#8217;den cephane ve m\u00fchimmat depo<br>lar\u0131n\u0131n bulunduklar\u0131 mahaller ile istihk\u00e2mat; mevaki-i m\u00fcstah<br>keme, k\u0131la&#8217;, esliha, fabrika, dar\u0131ss\u0131naalar\u0131 cephane ve malzeme-i<br>harbiye fabrikalar\u0131 ve bunlar\u0131n imal\u00e2t\u0131 hakku\u0131da l\u00fczumu olan<br>malumat\u0131n istihsali;<br>c- Cephane, esliha, malzeme-i harbiye, imal\u00e2t-\u0131 harbiyeye<br>mahsus \u00e2l\u00e2t\u0131n teslimi, teslim ve tesell\u00fcm\u00fcn nerede vaki olaca\u011f\u0131<br>n\u0131n tayini ve bunlar\u0131n i\u015fbu muahedede musarrah oldu\u011fu ve\u00e7hile<br>istimal olunamayacak bir hale ifra\u011f\u0131 veya tahvil-i e\u015fk\u00e2li;<br>2- Bu komisyon m\u00fcttefikin asker\u00ee te\u015fkil\u00e2t komisyonu s\u0131-<br>fatile berve\u00e7h-i \u00e2ti vazaifi haiz olacakt\u0131r :<br>a &#8211; H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye ile m\u00fc\u015ftereken i\u015fbu k\u0131sm\u0131n 1<br>il\u00e2 4 fas\u0131llar\u0131n\u0131n birinci bab\u0131nda mevzu-i bahis esasat dairesinde<br>Osmanl\u0131 kuvve-i m\u00fcsellahas\u0131n\u0131n te\u015fkili ve 156 nci maddede musar<br>rah arazi m\u0131ntakalar\u0131n tahdidi ve muhtelif arazi aras\u0131nda jandar<br>ma efradile takviye k\u0131taat\u0131n\u0131n tevzii.<br>b- 156 ve 157 nci maddelerde tasrih edildi\u011fi ve\u00e7hile jandarma<br>ve takviye k\u0131taat\u0131n\u0131n suret-i istihdam\u0131 \u015feraitinin tefti\u015fi ve b\u00e2l\u00e2da<br>mezk\u00fbr maddeler ahk\u00e2m\u0131na tevfikan tayin edilmi\u015f olan kuvan\u0131n<br>tevziine muvakkaten tadilat icras\u0131na dair H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye<br>taraf\u0131ndan vuku&#8217;bulacak talepler \u00fczerine mukarrerat ittihaz<br>etmek.<br>c- 159 uncu madde mucibince H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye jandarma<br>hidemat\u0131na kabul edilecek m\u00fcetlifin veya bitaraf zabitan\u0131n milliyet<br>itibarile nisbetlerini tayin ve bunlar\u0131n madde-i mezk\u00fbre muci<br>bince kendileri taraf\u0131ndan tasrih edilmi\u015f olan muhtelif memuri<br>yetlere suret-i i\u015ftiraklerini tesbit etmek.<br>Madde 201 \u2014 M\u00fcttefikin bahr\u00ee kontrol komisyonu bilhassa<br>in\u015faat destg\u00e2hlar\u0131n\u0131 ziyaret, sefainin tahribini tefti\u015f, eslihas\u0131n\u0131n<br>malzeme-i harbiye-i bahriyesini ve cephanesini tesell\u00fcm, tahrip<br>ve hedim ameliyat\u0131na nezaret edecektir.<br>H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye mevad-d\u0131 bahriyenin infaz\u0131n\u0131 temine<br>medar olacak bilc\u00fcmle mal\u00fbmat ve dosyalar\u0131 m\u00fcttefikin bahr\u00ee<br>kontrol komisyonuna ihzara mecbur olacak hususile sefain-i<br>harbiye pl\u00e2nlar\u0131n\u0131, eslihas\u0131n\u0131n terkibat\u0131n\u0131, toplar\u0131n cinsini cepha<br>ne, torpil, mevad-d\u0131 m\u00fc\u015ftaile, telsiz telgraf cihazlar\u0131 ve hul\u00e2sat an<br>bilumum malzeme-i harbiye-i bahriyeyi ve vesaik-i kanuniye,<br>idariye ve nizamiyeyi komisyona verecektir.<br>Madde 202 \u2014 M\u00fcttefikin hava\u00ee kontrol komisyonu, elyevm<br>H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniyenin elinde bulunan malzeme-i havaiyeyi<br>kayd ve tahrir etmek sefain-i havaiye detsg\u00e2hlar\u0131n\u0131 tefti\u015f etmek,<br>balon, tayyare, motor, esliha fabrikalar\u0131, cephane, mevad-d\u0131<br>m\u00fc\u015ftaile ve siefain-i havaiyede istmal olunabilecek bu kabil mevad-<br>d\u0131 tefti\u015f etmek bilc\u00fcmle sefain-i havaiye limanlar\u0131n\u0131, hangarlar\u0131n\u0131,<br>yere inme mahallerini ziyaret etmek ve Osmanl\u0131 arazisinde bu<br>lunan malzeme-i havaiye park ve depolar\u0131n\u0131n mevkiini ziyaret<br>etmek icap ederse malzemenin nakil ve tesell\u00fcm\u00fcn\u00fc temin et<br>mek vazaifini haziz olacakt\u0131r.<br>H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye m\u00fcttefikin hava\u00ee komisyonuna mevad<br>ve ahk\u00e2m-\u0131 havaiyenin icras\u0131n\u0131 temine hadim addetti\u011fi mal\u00fbmat<br>ve vesaik-i kanuniye ve idariye ve saireyi ve hususile T\u00fcrkiye&#8217;de<br>hava\u00ee kuvvetlere mensup bilc\u00fcmle e\u015fhas\u0131n ve mevcut malzeme<br>ile derdest-i imal olan ve sipari\u015f edilmi\u015f bulunan malzemenin mik<br>tar\u0131n\u0131 ve umur-\u0131 havaiye i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan m\u00fcessesat ve bunlar\u0131n mahal<br>lenle hangarlar ve yere inme mahallerini m\u00fcbeyyin bir cetvel<br>verecektir.<br>Madde 203 \u2014 M\u00fcttefikin asker\u00ee, bahr\u00ee ve hava\u00ee kontrol<br>komisyonlar\u0131 178 inci maddenin 1 ve 2 i\u015faretli bentlerinde icras\u0131<br>mevzu-i bahis olan icraat\u0131n beraberce tefti\u015fini tem in etmek \u00fczere<br>bir tak\u0131m m\u00fcmessiller tayin edeceklerdir.<br>Madde 204 \u2014 89 uncu maddede beyan olunan arazinin va-<br>ziyet-i siyasiyesi suret-i kat&#8217;iyede tanzim olununcaya kadar m\u00fct<br>tefikin kontrol ve te\u015fkil\u00e2t komisyonlar\u0131n\u0131n verecekleri kararlar<br>bu komisyonlar taraf\u0131ndan ancak vaziyet-i mezk\u00fbrenin tanzi<br>minden dolay\u0131 l\u00fczum g\u00f6recekleri tadilat nazar-\u0131 itibare al\u0131nmak<br>kayd-\u0131 ihtirazisile ittihaz olunacakt\u0131r.<br>Madde 205 \u2014 Hava\u00ee ve bahr\u00ee m\u00fcttefikin kontrol komisyon<br>lar\u0131n\u0131n memuriyetlerine 201 ve 202 nci maddelerin tamami-i<br>icras\u0131ndan sonra hatime verilecektir.<br>200 \u00fcnc\u00fc maddenin 1 numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda musarrah kontrol<br>vazaifini icraya memur m\u00fcttefikin asker\u00ee komisyonunun kontrol<br>k\u0131sm\u0131na dahi ayn\u0131 suretle hitam verilecektir.<br>Ancak mezk\u00fbr komisyonun yeni Osmanl\u0131 kuvve-i m\u00fcsella-<br>has\u0131n\u0131n te\u015fkil\u00e2t\u0131na memur k\u0131sm\u0131 200 \u00fcnc\u00fc maddenin 2 nci f\u0131kra<br>s\u0131nda t\u00e2rifat\u0131 ve\u00e7hile i\u015fbu muahedenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131n<br>dan itibaren be\u015f sene m\u00fcddetle devam edecektir.<br>Ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fcttefika mezk\u00fbr komisyonun bu k\u0131sm\u0131n\u0131n<br>ilga veya temdidi hususunda ita-v\u0131 karar hakk\u0131n\u0131 muhafaza eder<br>ler.<br>Be\u015finci K\u0131s\u0131m<br>Ahk\u00e2m-\u0131 umumiye<br>Madde 206 \u2014 30 te\u015frinievvel 1918 tarihli m\u00fctarekenamenin<br>ahk\u00e2m-\u0131 \u00e2tiyesi yani 7, 10, 12, 13, 24 \u00fcnc\u00fc maddeleri i\u015fbu muahede<br>ahk\u00e2m\u0131na mugayir olmad\u0131k\u00e7a mer&#8217;\u0131 kalacakt\u0131r.<br>Madde 207 \u2014 T\u00fcrkiye i\u015fbu muahedenin mevki-i meriyete<br>vaz\u0131ndan itibaren hi\u00e7 bir ecnebi memlekete asker\u00ee, bahr\u00ee ve hava\u00ee<br>hi\u00e7 bir heyet izam etmeme\u011fi ve b\u00f6yle bir heyetin azimetine m\u00fc<br>saade eylememe\u011fi taahh\u00fct eyler. Bundan maada bir devlet-i<br>ecnebiyenin ordusunda, donanmas\u0131nda veya kuva-y\u0131 havaiye-<br>sinde hizmet veya tezyid-i mal\u00fbmat i\u00e7in ana intisab etmek veyahut<br>suret-i umumiyede bir memleket-i ecnebi; ede asker\u00ee, bahr\u00ee veya<br>hava\u00ee kuvvetlerin talim ve terbiyesine muavenet etmek \u00fczere<br>Osmanl\u0131 tebaas\u0131n\u0131n memleketini terk etmesini men i\u00e7in tedabir-i<br>m\u00fcnasibe ittihaz\u0131n\u0131 taahh\u00fct eyler.<br>D\u00fcvel-i m\u00fcttefika bu muahedenin mevkii mer&#8217;iyete vaz&#8217;\u0131<br>tarihinden itibaren kendi ordular\u0131na, donanmalar\u0131na, kuvay-\u0131<br>havaiyelerine hi\u00e7 bir Osmanl\u0131 tebaas\u0131 ithal etmeme\u011fi, terbiye-i<br>askeriyesini tezyid i\u00e7in Osmanl\u0131 tebaas\u0131n\u0131 kabul etmeme\u011fi yahut<br>alelumum Osmanl\u0131 tab&#8217;as\u0131ndan birini asker\u00ee, bahr\u00ee veya hava\u00ee<br>muallim, s\u0131fatile istihdam etmeme\u011fi taahh\u00fct ederler.<br>Maahaza bu tedbir Fransa h\u00fck\u00fcmetinden frans\u0131z kavanin<br>ve nizamat\u0131na tevfikan lejyon etranjer (ecnebi alay\u0131) yazmak<br>hakk\u0131n\u0131 nez edemez.<br>ALTINCI B\u00c2B<br>\u00dcsera-y\u0131 harbiye ve mezarl\u0131klar<br>Birinci K\u0131s\u0131m<br>\u00dcsera-y\u0131 harbiye<br>Madde 208 \u2014 Hen\u00fcz memleketlerine g\u00f6nderilmemi\u015f olan<br>Osmanl\u0131 \u00fcsera-y\u0131 harbiyesi ile mevkuf tutulmu\u015f olan Osmanl\u0131<br>sivillerin, bu muahedenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131ndan itibaren,<br>m\u00fcmk\u00fcn mertebe s\u00fcratle memleketlerine iadelerine devam olu<br>nacakt\u0131r.<br>Madde 209 \u2014 \u00dcsera-y\u0131 harbiye ile mevkuf sivillerin teslim<br>edilmelerini m\u00fcteakip memurin-i Osmaniye marifetile bunlar<br>derakap memleketlerine izam olunacaklard\u0131r.<br>Bu \u00fcseradan harpten evvelki itil\u00e2f kuvvetleri taraf\u0131ndan<br>i\u015fgal edilmi\u015f arazide k\u00e2in olanlar ayn\u0131 ve\u00e7hile memleketlerine<br>g\u00f6nderileceklerdir. Fakat bu izam keyfiyeti itil\u00e2f i\u015fgal ordusu<br>memurininin muvafakatile ve onlar\u0131n tefti\u015fleri alt\u0131nda vukubu-<br>lacakt\u0131r.<br>Madde 210 \u2014 30 te\u015frinievvel 1918 tarihinden itibaren<br>\u00fcseran\u0131n bilc\u00fcmle masarif-i iadesi H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye taraf\u0131n<br>dan tesviye olunacakt\u0131r.<br>Madde 211 \u2014 \u00dcsera ve sivillerden zabt ve rabt hususuna<br>muhalif harekette bulunup da du\u00e7ar-\u0131 m\u00fccazat olmu\u015f bulunan<br>lar bu cezay\u0131 ikmal etmi\u015f veya etmemi\u015f bulunsunlar bu cihetler<br>nazar-\u0131 itibare al\u0131nmaks\u0131z\u0131n memleketlerine iade edileceklerdir.<br>Bu h\u00fck\u00fcm \u00fcsera-y\u0131 harbiye ve sivillerden 15 haziran 1<br>1920<br>tarihinden sonra irtik\u00e2p eyledikleri efalden dolay\u0131 tecziye edil<br>mi\u015f olanlar hakk\u0131nda tatbik olunmayacakt\u0131r. Bilumum \u00fcsera-y\u0131<br>harbiye ve sivil mevkuf in tarih-i iadelerine kadar alelhusus say<br>ve zabt ve rabt nokta-i nazar\u0131ndan meriy\u00fclicra bulunan kava-<br>nine tabi bulunacaklard\u0131r.<br>Madde 212 \u2014 Bir tak\u0131m \u00fcsera-y\u0131 harbiye ve sivillerden<br>zabt ve rabta muhalif efal ve harek\u00e2ttan ba\u015fka bir tak\u0131m ceraim<br>i\u00e7in m\u00fcstahik-i veya mahk\u00fbm-i m\u00fccazat olanlar mevkuf kala<br>bileceklerdir 2<br>.<br>Madde 213 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye memleketlerine iade<br>olunan bil\u00e2tefrik bilc\u00fcmle e\u015fhas\u0131 kendi arazisine kabul eyleme\u011fi<br>taahh\u00fct eyler.<br>\u00dcsera-y\u0131 harbiye veya Osmanl\u0131 tebaas\u0131ndan memleketlerine<br>avdet etmek arzusunda bulunmayanlar iadeden hari\u00e7 b\u0131rak\u0131<br>labileceklerdir. Fakat itilaf h\u00fck\u00fcmetleri bunlar\u0131 iade yahut bi<br>taraf bir memlekete sevk veyahut kendi memleketlerinde ikamet<br>etmek i\u00e7in bunlara m\u00fcsaade eylemek hakk\u0131n\u0131 muhafaza ederler.<br>H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye bu e\u015fhasa veya ailelerine kar\u015f\u0131 hi\u00e7 bir<br>istisna\u00ee muamele yapmama\u011f\u0131, ve bu sebepten dolay\u0131 bunlar hak<br>k\u0131nda herhangi s uretle olursa olsun bir tazyik ve eza ve cefa yap<br>mama\u011f\u0131 taahh\u00fct eder.<br>Madde 214 \u2014 D\u00fcvel-i m\u00fcetlife kendi ellerinde bulunan \u00fcse<br>ra ve tebaa-i Osmaniyenin vatanlar\u0131na iadelerini, H\u00fck\u00fbmet-i Os-<br>1<br>T\u00fcrk\u00e7e metinde &#8220;1 k\u00e2nunus\u00e2ni&#8221; yaz\u0131l\u0131d\u0131r.<br>2<br>T\u00fcrk\u00e7e metinde &#8220;kalacaklard\u0131r&#8221; yaz\u0131l\u0131d\u0131r.<br>maniye taraf\u0131ndan Memalik-i Osmaniye&#8217;de kendi arzular\u0131 hil\u00e2<br>f\u0131nda olarak mevkuf tutulan bilc\u00fcmle kendi esir veya tebaalar\u0131n\u0131n,<br>H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye&#8217;ce derhal serbest b\u0131rak\u0131lmalar\u0131na talik et<br>mek hakk\u0131n\u0131 muhafaza ederler.<br>Madde 215 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye husasat-\u0131 \u00e2tiyeyi taah<br>h\u00fct eder :<br>1- Gaiplerin ve kendi arzularile Osmanl\u0131 topra\u011f\u0131nda kalmak<br>isteyen d\u00fcvel-i m\u00fctelife tebaas\u0131n\u0131n taharrisi ve tahkik-i h\u00fcviyet<br>lerine memur olacak m\u00fctelifin komisyonlar\u0131na her teshil\u00e2t\u0131 irae,<br>ve icap eden vasait-i nakliyeyi tedarik ve ita eyleme\u011fi, ordug\u00e2h<br>ta hapishanelere, hastanelere ve sair tekmil mevakie girmelerini<br>ve bunlar\u0131 tenvir edecek ve icra-y\u0131 taharriyat eylemelerine medar<br>olacak resm\u00ee ve gayr-\u0131 resm\u00ee bilc\u00fcmle vesaiki kendilerine ita et<br>me\u011fi kabul ve taahh\u00fct eder.<br>2- D\u00fcvel-i m\u00fcttefika tebaas\u0131ndan birinin mevcudiyetini<br>ketm eden ve v\u00e2k\u0131f olduktan sonra bunu ihbar hususunda tec-<br>viz-i kusur eden memurin ve efrad-\u0131 Osmaniye haklar\u0131nda tayin-i<br>m\u00fccazat hususunu taahh\u00fct eder.<br>3- \u0130\u015fbu muahedenamenin m\u00fccazata m\u00fcteallik yedinci k\u0131s<br>m\u0131nda musarrah m\u00fccazat\u0131 istilzam eden ve esna-y\u0131 harpte T\u00fcrk-<br>\u2022ler taraf\u0131ndan m\u00fcttefikin \u00fcsera-y\u0131 harbiye ve tebaas\u0131na kar\u015f\u0131<br>irtik\u00e2p olunan ef&#8217;al ve harek\u00e2t-\u0131 cinaiyenin tebeyy\u00fcn\u00fcn\u00fc teshil<br>eyleme\u011fi taahh\u00fct eder.<br>Madde 216 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye d\u00fcvel-i m\u00fcttefika te-<br>baasile zabitan ve asakir-i berriye ve bahriyesine ait olup memu<br>rin-i Osmaniye&#8217; taraflar\u0131ndan tevkif edilmi\u015f olan k\u00e2ffe-i e\u015fya,<br>te\u00e7hizat, esliha, para, tahvilat, vesaik ve her nevi e\u015fya-y\u0131 zati-<br>yeyi bu muahedenamenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131 tarihinden iti<br>baren bil\u00e2ifate-i vakit iade etme\u011fi taahh\u00fct eder.<br>Madde 127 \u2014 D\u00fcvel-i \u00e2kide-i \u00e2liye kendi memleketlerinde<br>bulunan \u00fcseray-\u0131 harbiyenin ia\u015fesine sarf edilmi\u015f olan mebali\u011fin<br>m\u00fctekabileten tediyesinden sarf-\u0131 nazar ettiklerini beyan ederler.<br>\u0130kinci K\u0131s\u0131m<br>Metfenler<br>Madde 218 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye bu muahede ile muayyen<br>hududu dahilinde vaki arazisinin \u0130ngiltere, Fransa, \u0130talya h\u00fc-<br>kametlerinin asakir-i berriye ve bahriyelerinden meydan-\u0131 harp<br>ta vefat edenler ve ceriha, hastal\u0131k, kaza gibi esbaptan dolay\u0131<br>terk-i hayat eyleyenlerin mezarlar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu aksam\u0131 ile bu<br>askerlere mahsus kabristanlar in\u015fas\u0131 i\u00e7in muktazi arazinin ve bu<br>kabristanlar ile \u00e2bidelere giden yollar\u0131n hak-k\u0131 temell\u00fck\u00fc tamamen<br>d\u00fcvel-i m\u00fc\u015far\u00fcnileyhime terk edecektir.<br>Yunan h\u00fck\u00fcmeti dahi taht-\u0131 h\u00e2kimiyetine mevzu Bo\u011faz<br>larla adalar m\u0131ntakas\u0131 hakk\u0131nda ayn\u0131 taahh\u00fcd\u00fc ifa eyleme\u011fi<br>taahh\u00fct eyler.<br>Madde 219 \u2014 ingiltere, Fransa ve italya h\u00fck\u00fcmetleri 218<br>inci madde mucibince hak-k\u0131 tasarrufu kendilerine ita olunan ara<br>zinin bu muahedenin mevki-i meriyete vaz\u0131ndan itibaren alt\u0131 ay<br>m\u00fcddet zarf\u0131nda kendilerine devir ve fera\u011f edilmesi l\u00e2z\u0131m geldi<br>\u011fini h\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye ile Yunan h\u00fck\u00fcmetine bildireceklerdir.<br>ingiltere, Fransa, italya h\u00fck\u00fcmetlerinden her biri emvat\u0131n<br>defnolundu\u011fu veya defnolunabilece\u011fi menat\u0131k\u0131 tetkike ve m\u00fc<br>teaddit mezarl\u0131klarla hin-i hacette in\u015fa edilecek kabristanlar<br>mahallerini teklife yeg\u00e2ne sal\u00e2hiyettar olacak komistonu tayin<br>etmek hakk\u0131n\u0131 haiz olacaklard\u0131r.<br>H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye ile h\u00fck\u00fbmet-i Yunaniye bu komis<br>yonlara birer aza tayin edebilecekler ve ifa-y\u0131 vazifelerini teshi-<br>len bunlara her t\u00fcrl\u00fc muaveneti ibzal eyleyeceklerdir.<br>Arazi-i mezk\u00fbrede ezc\u00fcmle Gelibolu \u015fibih ceziresi dahilinde va<br>ki olup 3 numaral\u0131 haritada tayin ve irae olunan arazi dahi dahil<br>dir. Bu arazinin hudutlar\u0131 f\u0131kra-i sab\u0131kada musarrah oldu\u011fu ve\u00e7<br>hile H\u00fck\u00fbmet-i Yunaniye&#8217;ye bildirilecektir.<br>Menfeattar h\u00fck\u00fcmet mezarl\u0131k i\u00e7in tahsis edilen bu nevi ara<br>ziyi herhangi bir maksat i\u00e7in istimal etmeme\u011fi ve ettirmeme\u011fi<br>taahh\u00fct eder.<br>Arazi-i mezk\u00fbrenin sahili asker\u00ee, bahr\u00ee ve ticari bir maksad<br>i\u00e7in istimal edilemeyecektir.<br>Madde 220 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye 219 uncu madde muci<br>bince tayin edilen arazinin hak-k\u0131 tasarrufunun tamamen ve<br>m\u00fcnhas\u0131ran ingiltere, Fransa ve italya h\u00fck\u00fcmetlerine devir ve<br>fera\u011f\u0131na muktazi tedabir-i kanuniye ve idariye bu tayini takip<br>edecek olan alt\u0131 ay zarf\u0131nda Osmanl\u0131 ve Yunan h\u00fck\u00fcmetleri ta<br>raf\u0131ndan ittihaz olunacakt\u0131r. Arazinin istiml\u00e2ki icap etti\u011fi takdir-<br>de bu istiml\u00e2k muamelesi icab-\u0131 hale g\u00f6re kendi masraflar\u0131na<br>olarak Osmanl\u0131 ve Yunan h\u00fck\u00fcmetleri taraf\u0131ndan icra k\u0131l\u0131nacak<br>t\u0131r.<br>Madde 221 \u2014 218 inci maddede musarrah arazi dahilinde<br>k\u00e2in mezarl\u0131klarla \u00e2bidelerin in\u015fas\u0131n\u0131, muhafazas\u0131n\u0131, idaresini<br>ve nezaretini m\u00fcnasip g\u00f6recekleri herhangi bir komisyon veya<br>heyete tevdi etmek ingiltere, Fransa ve italya h\u00fck\u00fcmetlerine<br>ait olacakt\u0131r.<br>Bu komisyon veya heyet h\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye ve Yunaniye<br>taraflar\u0131ndan resmen tan\u0131nacak ve bu komisyonlar emvat\u0131 defne<br>ve mezarl\u0131klar\u0131n bir noktada cemini, in\u015fas\u0131n\u0131 temin eylemek i\u00e7in<br>l\u00fczum g\u00f6recekleri ecsad\u0131 nakle iptidar etmek hakk\u0131n\u0131 haiz olacak<br>lard\u0131r. Neferat\u0131n bakiye-i izam\u0131 herhangi bir bahane ile olursa-<br>olsun al\u00e2kadar olan h\u00fck\u00fcmete mensup veya heyetin m\u00fcsaadesi<br>olmaks\u0131z\u0131n defn edilmeyecektir.<br>Madde 222 \u2014 Bu fas\u0131lda mevzu-i bahis olan arazi h\u00fck\u00fcmet<br>veya memurin-i Osmaniye veyahut icab\u0131na g\u00f6re h\u00fck\u00fcmet ve<br>memurin-i Yunaniye taraflar\u0131ndan hi\u00e7 bir resme veya vergiye<br>t\u00e2bi tutulmayacakt\u0131r, ingiltere, Fransa, italya m\u00fcmesilleri ile<br>kabristanlar\u0131 ve \u00e2bidat\u0131 ziyaret etmek arzusunda bulunacak olan<br>zevat her zaman bu araziye serbest\u00e7e dahil olacaklard\u0131r. H\u00fck\u00fb<br>met-i Osmaniye ve Yunaniye bu kabristana m\u00fcntehi yollar\u0131n<br>muhafazas\u0131 vazifesini daim\u00ee bir surette deruhde ederler. H\u00fck\u00fb<br>met-i Osmaniye ve Yunaniye arazinin irvas\u0131 i\u00e7in bu kabristan<br>lar\u0131n idare ve muhafazas\u0131na tahsis edilen heyet-i m\u00fcstahdiminin<br>ihtiyacat\u0131na muktazi k\u00e2fi miktarda suyun tedariki z\u0131mn\u0131nda in<br>giltere, Fransa ve italya h\u00fck\u00fcmetlerine bilc\u00fcmle teshilat-\u0131 l\u00e2-<br>z\u0131meyi irae eyleme\u011fi taahh\u00fct ederler.<br>Madde 223 \u2014 Bu fas\u0131l ahk\u00e2m\u0131 arazi-i metruke \u00fczerinde<br>Osmanl\u0131 ve Yunan h\u00e2kimiyetine icab-\u0131 hale g\u00f6re naktse iras et<br>meyecektir. H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye ve Yunaniye h\u00fck\u00fbmet-i m\u00fctte-<br>fikaya ita olunan hakka tecav\u00fcz veya mezarl\u0131klar ve abidelere<br>hakaret eylemekle m\u00fcttehem e\u015fhas\u0131n temin-i tecziyesi i\u00e7in k\u00e2ffe-i<br>tedabir-i muktaziyeye tevess\u00fcl etme\u011fi taahh\u00fct ederler.<br>Madde 224 \u2014 H\u00fck\u00fcmet-i m\u00fcttefika ile h\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye<br>bu fasl\u0131n di\u011fer ahk\u00e2m\u0131na halel gelmemek \u015fartile Cemiyet-i Akvam<br>Ahidnamesi mucibince kendilerine mandas\u0131 verilen arazi de dahil<br>olmak \u00fczere kendi memleketlerinde metfun berr\u00ee ve bahr\u00ee asakir<br>kabirlerine h\u00fcrmet ve bu kabirleri muhafaza ettireceklerdir.<br>Madde 225 \u2014 Hal-i esarette iken vefat etmi\u015f olan muhtelif<br>muhas\u0131m h\u00fck\u00fcmet tebaas\u0131na mensup \u00fcsera-y\u0131 harbiye ile sivil<br>\u00fczeran\u0131n mezarl\u0131klar\u0131 224 \u00fcnc\u00fc maddede musarrah \u015feriat daire<br>sinde m\u00fcnasip ve\u00e7hile muhafaza edilecektir. Vefat edenler hak<br>lar\u0131nda tayin-i h\u00fcviyetlerine hadim mal\u00fbmat\u0131 havi m\u00fckemmel<br>bir liste ve h\u00fcviyetleri tayin edilmeksizin defn olunan e\u015fhas\u0131n<br>miktar\u0131 ve kabirlerinin mevkii ve haklar\u0131nda mal\u00fbmat itas\u0131n\u0131<br>m\u00fctekabilen taahh\u00fct ederler 1<br>.<br>Bir taraftan d\u00fcvel-i m\u00fcttefika ve di\u011fer taraftan h\u00fck\u00fbmet-i<br>Osmaniye :<br>Evvel\u00e2 \u2014 H\u00fcviyetlerine muktazi bilc\u00fcmle mal\u00fbmat-\u0131 m\u00fcfide<br>it asile beraber vefat edenlerin m\u00fckemmel defterini :<br>Saniyen \u2014 H\u00fcviyetleri tahakkuk edilmeksizin defn edilmi\u015f<br>olan bilc\u00fcmle emvat kabirlerinin miktarile emvat\u0131n bulunduk<br>lar\u0131 mahaller hakk\u0131nda bilc\u00fcmle tarifat itas\u0131;<br>YED\u0130NC\u0130 B\u00c2B<br>M\u00fccazat<br>Madde 226 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye d\u00fcvel-i m\u00fcttefikan\u0131n<br>kavanin ve adat-\u0131 harbiyeye mugayir ef&#8217;al ve harek\u00e2t\u0131 irtik\u00e2p<br>etmekle m\u00fcttehem e\u015fhas\u0131 mahakim-i askeriyelerinde muhakeme<br>etmek hususundaki serbesti-i hareketlerini tasdik eyler. Kanun<br>lar\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi cezalar su\u00e7lu olduklar\u0131 tan\u0131nan \u015fah\u0131slara tatbik<br>edilecektir 2<br>. i\u015fbu madde ahk\u00e2m\u0131 mahakim-i Osmaniye&#8217;de veya<br>m\u00fcttefikin mahakiminde derdest-i icra bulunan bilc\u00fcmle muha-<br>kemat veya takibata dahi te\u015fmil edilecektir.<br>H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye d\u00fcvel-i m\u00fcttefikaya veyahut bun<br>lardan talep vukubulacak olan devlete kavanin ve ad\u00e2t-\u0131 harbi<br>yeye mugayir bir fiil ve hareket ika etmi\u015f olmakla m\u00fcttehem bil<br>c\u00fcmle e\u015fhas isimlerinin veya h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan haiz olduklar\u0131<br>r\u00fctbe, memuriyet veya hizmetlerinin tasrihile beraber teslim ede<br>cektir.<br>Madde 227 \u2014 D\u00fcvel-i m\u00fcttefikadan birinin tebaas\u0131 aleyhine<br>ika olunacak ef&#8217;al ve harek\u00e2t faillerinin muhakemesi bu devletin<br>mahakim-i askeriyesinde r\u00fcyet olunacakt\u0131r.<br>1<br>Bu son c\u00fcmle frans\u0131zca metinde yoktur.<br>2<br>Bu c\u00fcmle t\u00fcrk\u00e7e metinde yoktur, frans\u0131zca metinden al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<br>D\u00fcvel-i m\u00fcttefikadan bir \u00e7o\u011funun tebaas\u0131 aleyhine ika olunan<br>efal ve harek\u00e2t faillerinin muhakemesi al\u00e2kadar devletlerin<br>mahakim-i askeriyelerine mensup azadan m\u00fcte\u015fekkil mahakim-i<br>askeriyede r\u00fcyet edilecektir.<br>Herhalde m\u00fcttehem, vekilini bizzat tayin evlemek hakk\u0131n\u0131<br>haiz olacakt\u0131r.<br>Madde 228 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye isnat olunan ef&#8217;al-i c\u00fcr-<br>miyenin tamamile anla\u015f\u0131lmas\u0131 m\u00fctteheminin zahire ihrac\u0131 ve mesu<br>liyetlerin alavechiss\u0131hha tebyini i\u00e7in iraesini muktazi g\u00f6rece\u011fi<br>herhangi nevi bilc\u00fcmle vesaik ve mal\u00fbmat\u0131 tedarik ve ita ey<br>leme\u011fi taahh\u00fct eder.<br>Madde 229 \u2014 226 ve 228 inci maddeler ahk\u00e2m\u0131 kavanin<br>ve ad\u00e2t-\u0131 harbiyeye mugayir ef&#8217;al ve harek\u00e2t\u0131 irtik\u00e2p etmi\u015f olma-<br>\u011fla m\u00fcttehem bulunan ve sab\u0131k Osmanl\u0131 imparatorlu\u011funa ait<br>olup kendilerine terk edilmi\u015f veya terk edilecek olan h\u00fck\u00fcmet<br>lerin arazisinde veya mezk\u00fbr h\u00fck\u00fcmetlerin elinde bulunan e\u015fhas<br>hakk\u0131nda da tatbik edilecektir.<br>Bu e\u015fhas h\u00fck\u00fbmat-\u0131 mezk\u00fbreden birinin tabiyetini iktisap<br>eylemi\u015f ise bu h\u00fck\u00fcmet al\u00e2kadar h\u00fck\u00fcmetin talebi \u00fczerine ve<br>an\u0131nla m\u00fcttefikan veya bilc\u00fcmle h\u00fck\u00fbmat-\u0131 m\u00fcttefikan\u0131n taleb-i<br>m\u00fc\u015ftereki \u00fczerine e\u015fhas-\u0131 mezk\u00fbrenin takip ve tecziyesini temine<br>muktazi tedabir-i l\u00e2zimeyi ittihaz etme\u011fi taahh\u00fct eyler.<br>Madde 230 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye 1 a\u011fustos 1914 tarihin<br>de arazi-i Osmaniyeden bulunan herhangi bir arazide hal-i harp<br>esnas\u0131nda ika edilen k\u0131tallerden mes&#8217;ul olmak \u00fczere d\u00fcvel-i m\u00fct-<br>tefikaca talep olunacak e\u015fhas\u0131 d\u00fcvel-i mezk\u00fbreye teslim eyleme\u011fi<br>taahh\u00fct eder.<br>D\u00fcvel-i m\u00fcettefika bu suretle m\u00fcttehem e\u015fhas\u0131 muhakeme<br>edeeck olan mahkemeyi tayin etmek hakk\u0131n\u0131 muhafaza ederler,<br>ve h\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye de i\u015fbu mahkemeyi tan\u0131ma\u011f\u0131 taahh\u00fct<br>eder.<br>Cemiyet-i Akvam taraf\u0131ndan mezk\u00fbr k\u0131taller faillerini muha<br>keme etmek \u00fczere vakt-i m\u00fcnasipte sal\u00e2hiyettar bir mahkeme<br>te\u015fkil olundu\u011fu takdirde d\u00fcvel-i m\u00fcttefika bu m\u00fcttehemleri mez<br>k\u00fbr mahkemeye havale etmek hakk\u0131n\u0131 muhafaza ve h\u00fck\u00fbmet-i<br>Osmaniye de i\u015fbu mahkemeyi tan\u0131ma\u011f\u0131 taahh\u00fct eder.<br>228 inci madde ahk\u00e2m\u0131 i\u015fbu maddede musarrah ahvale kaabil-i<br>tatbiktir.<br>SEK\u0130Z\u0130NC\u0130 B\u00c2B<br>Mevad-d\u0131 maliye<br>Madde 231 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye Almanya ve Avusturya-<br>n\u0131n d\u00fcvel-i m\u00fcttefikaya kar\u015f\u0131 a\u00e7m\u0131\u015f olduklar\u0131 harb-i m\u00fctecaviza-<br>neye i\u015ftirak etmekle d\u00fcvel-i m\u00fc\u015far\u00fcnileyhime tamamen tazmini<br>iktiza edecek her nevi zararlar iras etmi\u015f ve fedak\u00e2rl\u0131klar ihti<br>yar ettirmi\u015f oldu\u011funu tasdik eyler.<br>Di\u011fer taraftan d\u00fcvel-i m\u00fcttefika h\u00fck\u00fbmet-i Osmaniyenin<br>menabi ve servetinin bu tazminat\u0131n tamamen ifas\u0131na gayr-i k\u00e2fi<br>oldu\u011funu tasdik ederler.<br>Bu \u015feraite binaen ve i\u015fbu muahedename neticesi olarak yeni<br>den bir tak\u0131m arazisnin ink\u0131sama u\u011framas\u0131 hasebile T\u00fcrkiye&#8217;ye<br>sab\u0131k Osmanl\u0131 tmperatorlu\u011fu varidat\u0131ndan ancak bir k\u0131sm\u0131 b\u0131<br>rak\u0131lm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131na nazaran d\u00fcvel-i m\u00fcttefika yaln\u0131z i\u015fbu muahe<br>denin bu k\u0131sm\u0131 ile dokuzuncu (mevad-d\u0131 iktisadiye) k\u0131sm\u0131n\u0131n ih<br>tiva etti\u011fi mevad ve ahk\u00e2m mahfuz kalmak \u015fartile h\u00fck\u00fbmet-i<br>Osmaniyeye kar\u015f\u0131 tazminata m\u00fcteallik b\u00fct\u00fcn m\u00fcddeiyattan sar-f\u0131<br>nazar etmi\u015flerdir.<br>D\u00fcvel-i m\u00fcttefika T\u00fcrkiye&#8217;ve baz\u0131 mertebe ifa-y\u0131 muavenet<br>arzusunda bulunduklar\u0131 cihetle bilhassa al\u00e2kadar bulunan d\u00fcvel-i<br>m\u00fcttefikadan yani Fransa, Britanya \u0130mparatorlu\u011fu ve \u0130talya<br>devletlerinden her birinin vekillerinden ve isti\u015far\u00ee reyi haiz bir<br>Osmanl\u0131 komiserinden m\u00fcrekkep bir maliye komisyonunun ih<br>das\u0131 hususunda h\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye ile peyda-y\u0131 itil\u00e2f ederler.<br>\u0130\u015fbu komisyonun sal\u00e2hiyet ve vazaifi (attributions) \u00e2tideki mad<br>delerde irae edilmi\u015ftir.<br>Madde 232 \u2014 Maliye komisyonu H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniyenin<br>menabi-i servetini muhafaza ve tezyit i\u00e7in en m\u00fcnasip g\u00f6rece\u011fi<br>her t\u00fcrl\u00fc tedabiri ittihaz edecektir.<br>Maliye naz\u0131r\u0131 taraf\u0131ndan her sene Osmanl\u0131 Parlementosuna<br>takdim edilecek b\u00fct\u00e7e evvel beevvel maliye komisyonuna arz ve<br>parlementoya i\u015fbu komisyon taraf\u0131ndan tasvip edilen \u015fekilde<br>takdim edilecektir. Parlemento taraf\u0131ndan yap\u0131lan tadilat maliye<br>komisyonunun tasvibine iktiran etmedik\u00e7e icra edilmeyecektir.<br>Maliye komisyonu T\u00fcrkiye&#8217;nin b\u00fct\u00e7elerile kavanin ve niza-<br>mat-\u0131 maliyesinin tatbik ve icras\u0131na nezaret edecektir. Bu neza<br>ret do\u011frudan do\u011fruya maliye komisyonunun taht-\u0131 emrinde bu-<br>lunacak ve azas\u0131 ancak bu komisyonun tasvibile tayin edilecek<br>olan Osmanl\u0131 heyet-i tefti\u015fiyesi vasatatile icra olunacakt\u0131r.<br>H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye bu m\u00fcfetti\u015flere ifa-y\u0131 vazife edebilme<br>leri i\u00e7in muktazi her t\u00fcrl\u00fc teshil\u00e2t\u0131n iraesini ve h\u00fck\u00fcmetin hide<br>mat-\u0131 maliyesine iktidar ve ehliyetleri k\u00e2fi olmayan memurin<br>hakk\u0131nda maliye komisyonunca telkin olunacak tedabirin itti<br>haz\u0131n\u0131 taahh\u00fct eyler.<br>Madde 233 \u2022\u2014 Bundan maada maliye komisyonu D\u00fcyun-i<br>Umumiye Meclisi ve Bank-\u0131 Osman\u00ee ile bilittifak T\u00fcrkiyede te-<br>dav\u00fcl-i nukut hususunu tanzim etmek ve muvaf\u0131k ve muhik<br>g\u00f6r\u00fclecek her nevi vasait ile bunu isl\u00e2h eylemekle m\u00fckellef ola<br>cakt\u0131r.<br>Madde 234 \u2022\u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye maliye komisyonunun<br>inziman-\u0131 muvaffakati olmad\u0131k\u00e7a dahil\u00ee veya haric\u00ee hi\u00e7 bir istik<br>raz akdetmeme\u011fi taahh\u00fct eyler.<br>Madde 235 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye esna-y\u0131 harpte ve i\u015fbu<br>muahedenamenin mevki-i tatbike vaz&#8217;\u0131na kadar memurin-i<br>Osmaniyenin herhangi bir icraat veya ihm\u00e2l ve tek\u00e2s\u00fcl\u00fc y\u00fcz\u00fcn<br>den 236 nci maddede musarrah d\u00fcvel-i m\u00fcttefika sivil tebaas\u0131n\u0131n<br>\u015fah\u0131slarile emvallerince du\u00e7ar olduklar\u0131 bilc\u00fcmle zarar ve ziyan<br>lar\u0131 i\u015fbu muahedename ahk\u00e2m\u0131na tevfikan nakten tazmin etme\u011fi<br>taahh\u00fct eyler.<br>H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye, Avrupa ve Tuna komisyonuna kar\u015f\u0131,<br>bu komisyonun harp esnas\u0131nda du\u00e7ar oldu\u011fu zararlardan dolay\u0131<br>maliye komisyonunca tayin olunacak iadat, tamirat ve tazmi<br>nat\u0131 ifaya mecbur tutulacakt\u0131r.<br>Madde 236 \u2014 T\u00fcrkiyenin Osmanl\u0131 d\u00fcyun-i umumiye hiz<br>metinin ifas\u0131na teminat olarak tahsis veya tevdi edilmi\u015f olan vari<br>dat m\u00fcstesna olmak \u00fczere (bir numaral\u0131 merbuta m\u00fcracaat)<br>b\u00fct\u00fcn menabi-i serveti maliye komisyonunun emrine vaz oluna<br>cak ve komisyon da bu menabi-i serveti ihtiyaca g\u00f6re berve\u00e7h-i<br>\u00e2ti surette istimal edecektir :<br>1- Birinci derecede maliye komisyonunun maa\u015fat ve ma.sa-<br>rif-i cariyesi ile i\u015fbu muahedenamenin mevki-i icraya vaz&#8217;\u0131n\u0131<br>m\u00fctakip Osmanl\u0131 kalan arazide kalacak olan m\u00fcttefikin kuva-y\u0131<br>i\u015fgaliyesinin alelade masarifi tediye olunduktan sonra Osmanl\u0131<br>kalan arazide 30 te\u015frini evvel 1918 taribindenberi m\u00fcttefikin<br>kuva-y\u0131 i\u015fgaliyesinin masarifi ve bu masarif-i i\u015fgaliyeyi ihtiyar<br>etmi\u015f olan devletten gayr\u0131 bir devlet lehine olarak T\u00fcrkiye&#8217;den<br>fek-ki irtibat etmi\u015f olan arazideki m\u00fcttefikin kuva-y\u0131 i\u015fgaliye<br>sinin masarifi.<br>\u0130\u015fbu masarifin miktarile bu masarifin tesviyesine muktazi<br>tekasit-i seneviyenin miktar\u0131 maliye komisyonu taraf\u0131ndan ta<br>yin edilecek ve bu komisyon takasit-i mezk\u00fbreyi i\u015fbu k\u0131s\u0131m<br>mucibince&#8217; T\u00fcrkiye&#8217;yi kendisine tahmil edilecek olan d\u00fcyun-i<br>umumiye-i Osmaniyeye ait faizlerin tediyesine muktazi mebali\u011fin<br>muhtemel olan herhangi bir noksan\u0131n\u0131n ikmalini temine ikdar<br>edebilecek surette tayin eyleyecektir.<br>2- \u00eekinci derecede H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniyenin 235 inci madde<br>mucibince T\u00fcrkiyenin vaziyet-i maliyesi ve idaresinin masaraif-i<br>esasiyesini temin eylemek mecburiyeti nazar-\u0131 dikkate al\u0131nmak<br>\u015fartiyle 9 uncu k\u0131sm\u0131n (mevad-d\u0131 iktisadiye) 317 nc\u0131 maddesinde<br>tarif olundu\u011fu ve\u00e7hile 1 a\u011fustos 1914 tarihinde kendi tebaalarile<br>Osmanl\u0131 tabiiyetini haiz olmayanlar\u0131n esna-y\u0131 harpte memurin-i<br>Osmaniyenin her t\u00fcrl\u00fc ihmal ve tek\u00e2s\u00fcl\u00ee harek\u00e2t\u0131ndan dolay\u0131<br>gerek \u015fahsan gerek male\u0131\u0131 du\u00e7ar olduklar\u0131 zarar ve ziyanlardan<br>na\u015fi d\u00fcvel-i m\u00fcttefikan\u0131n m\u00fctalebat\u0131 dolay\u0131sile tediyesine mecbur<br>olaca\u011f\u0131 tazminat ve \u015fahs\u00ee zararlara m\u00fcteallik m\u00fctalebat\u0131n mik<br>tarlar\u0131n\u0131 maliye komisyonu tayin ve esbab-\u0131 tediyesini ihzar eyle<br>yecektir. Emval ve eml\u00e2ke m\u00fctedair m\u00fctalebat 9 uncu k\u0131sm\u0131n<br>(mevad-d\u0131 iktisadiye) 287 nci maddesi mucibince tetkik, tayin<br>ve tesviye edilecektir. Maliye komisyonu salif\u00fczzikir 287 nci<br>madde mucibince d\u00fcvel-i m\u00fcttefika emrine muhavvel mebali\u011fin<br>adem-i kifayeti halinde gerek \u015fahsa gerek emvale ait m\u00fctalebat\u0131n<br>tesviyesine tahsis olunacak taksit-i senev\u00ee ile bu taksit-i senevinin<br>bali\u011f oldu\u011fu mebla\u011f\u0131 tayin eyleyecektir.<br>Madde 237 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye taraf\u0131ndan esna-y\u0131<br>harpte vukubulan taahh\u00fcdata (d\u00fcyun-i dahiliye dahil oldu\u011fu<br>halde) kar\u015f\u0131l\u0131k olarak T\u00fcrkiye&#8217;nin varidat\u0131 \u00fczerinde esna-y\u0131 harp<br>te al\u0131nan merhunata m\u00fcteallik muamele fesh edilmi\u015ftir.<br>Madde 238 \u2014 T\u00fcrkiye 28 haziran 1919 tarihinde Versay&#8217;-<br>da Almanya ile akd edilen sulh muahedenamesinin 261 inci mad-<br>desile Avusturya ve Bulgaristan ve Macaristan ile m\u00fcnakit sulh<br>muahedenamelerinin mevad-d\u0131 m\u00fctekabilesi mucibince Almanya,<br>Avusturya, Bulgaristan ve Macaristanvn T\u00fcrkiyeye kar\u015f\u0131 olan<br>bilumum matlubat\u0131n\u0131n d\u00fcvel-i m\u00fcttefikaya devrini tasdik eyler,<br>D\u00fcvel-i m\u00fcttefika bu suretle kendilerine devr olunan matlubattan<br>dolay\u0131 T\u00fcrkiyeden bir g\u00fbna tediyat talebinde bulunmama\u011f\u0131<br>kararla\u015ft\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r.<br>Madde 239 \u2014 Maliye komisyonunun muvafakati olmaks\u0131<br>z\u0131n h\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye taraf\u0131ndan gerek tebaa-i Osmaniyeye ve<br>gerek e\u015fhas-\u0131 saireye yeniden hi\u00e7 bir imtiyaz ita edilemeyecek<br>tir.<br>Madde 240 \u2014 T\u00fcrkiye&#8217;den kendi menfeatlerine olarak bir<br>arazi fek olunan h\u00fck\u00fcmetler bu arazide k\u00e2in olup devlet-i Osmaniye<br>veya hazine-i hassa nam\u0131na mukayyet bulunan bilc\u00fcmle emval<br>ve emlake meccanen tasarruf eyleyeceklerdir.<br>Madde 241 \u2014 Gerek 1913 senesi Balkan muharebat\u0131 netice<br>sinde ve gerekse i\u015fbu muahedename ile menfeatlerine olarak<br>T\u00fcrkiye&#8217;den arazi fek olunan devletler 1 te\u015frinisani 1914de mevcut<br>Osmanl\u0131 d\u00fcyun-i umumiyesinin taahh\u00fcdat-\u0131 seneviyesine i\u015ftirak<br>edeceklerdir.<br>Menfaatlerine olarak T\u00fcrkiye&#8217;den arazi fek edilmi\u015f veya edil<br>mekte olan Balkan \u015fibihceziresi devletleri ile Asya&#8217;da yeniden<br>te\u015fkil olunan devletler b\u00e2l\u00e2da zikir olunan taahh\u00fcdat-\u0131 seneviye-<br>den hisselerine isabet eden k\u0131sm\u0131n tediyesi i\u00e7in teminat-\u0131 k\u00e2fiye<br>ita edeceklerdir.<br>Madde 242 \u2014 \u0130\u015fbu k\u0131sm\u0131n tatbikince Osmanl\u0131 d\u00fcyun-i<br>umumiyesi \u015fimdiye kadar Muharrem Kararnamesi&#8217;ne t\u00e2bi olan<br>d\u00fcyun ile i\u015fbu fasla merbut 1 numaral\u0131 cetvelde muharrer istik-<br>razat\u0131 muhtevi olmak \u00fczere ad ve tel\u00e2kki edilecektir.<br>1 te\u015frinisani 1914 tarihinden mukaddem m\u00fcnakit istikraza-<br>t\u0131n T\u00fcrkiye ile Balkan h\u00fck\u00fbmat\u0131 ve Asya&#8217;da yeniden te\u015fekk\u00fcl<br>eden devletler aras\u0131nda Osmanl\u0131 d\u00fcyununun taksiminde nazar-\u0131<br>itibare al\u0131nacakt\u0131r. \u0130\u015fbu taksim suret-i \u00e2tiyede icra edilecektir :<br>1- 17 te\u015frinievvel 1912 tarihinden mukaddemki (Balkan<br>harbi) istikrazata ait tekasit-i seneviye Arnavutluk da dahil<br>oldu\u011fu halde T\u00fcrkiye ile T\u00fcrkiye&#8217;den arazi alm\u0131\u015f olan veya almak<br>ta bulunan Balkan devletleri aras\u0131nda taksim olunacakt\u0131r.<br>2- \u0130\u015fbu birinci taksitten sonra T\u00fcrkiyeye kalup 17 te\u015frini<br>evvel 1912 ve 1 te\u015frinisani 1914 tarihlerinde T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan<br>m\u00fcnakit istikrazata ait tekasit-i seneviyeye il\u00e2ve olunan tekasit-i<br>seneviye T\u00fcrkiye ile i\u015fbu muahedename mucibince menfeatlerine<br>olarak T\u00fcrkiye&#8217;den arazi fek olunan h\u00fck\u00fcmet aras\u0131nda taksim<br>olunacakt\u0131r.<br>Madde 243 \u2014 Her h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan tediye olunacak<br>taksit-i senevi miktar\u0131n\u0131 tayin i\u00e7in \u00e2tideki esas-\u0131 umumiye isti-<br>nad edilecektir :<br>Hisse-i musibe miktar\u0131 d\u00fcyunun tediyesine muktazi meba<br>li\u011fin yek\u00fbn-i umumisile olan nisbeti T\u00fcrkiye&#8217;nin 1907 de muhdes<br>g\u00fcmr\u00fck r\u00fcsum-\u0131 munzamasi has\u0131lat\u0131 dahil olmak \u00fczere 1909-1910<br>1910-1911, 1911-1912 yani sene-i maliye-i sel\u00e2se varidat-\u0131 umumi-<br>yesi had-di vasatisinin arazi-i m\u00fcdevvere varidat-\u0131 umumiyesi<br>had-di vasatisi nisbetine m\u00fcsavi olacakt\u0131r.<br>Madde 244 \u2014 Maliye komisyonu, i\u015fbu muahedenin mevki-i<br>tatbike vaz\u0131n\u0131 m\u00fcteakip m\u00fcddet-i kalile-i m\u00fcmkine zarf\u0131nda 243<br>\u00fcnc\u00fc maddede mevzu esas mucibince mezk\u00fbr maddede muayyen<br>tekasit-i seneviye miktar\u0131n\u0131 tayin edecek ve bu baptaki mukarre-<br>rat\u0131n\u0131 tarafin-i \u00e2kidin-i \u00e2liyeye tebli\u011f edecektir.<br>Maliye komisyonu Bulgaristan ile m\u00fcnakit 27 te\u015frinisani<br>1919 tarihli muahede-i sulhiyesinin 134 \u00fcnc\u00fc maddesinde muay<br>yen vazaifi ifa edecektir.<br>Madde 245 \u2014 Salif\u00fczzikir tarzda hesap olunan tekasit-i<br>seneviye T\u00fcrkiye&#8217;den arazi fekkini icap ettiren muahedename-<br>lerin tarih-i tatbikinden bilitibar i\u015fbu muahedename ile fek olunan<br>arazi i\u00e7in dahi 1 mart 1920 tarihinden itibaren tediye edilecektir.<br>Takasit-i seneviye-i mezk\u00fbre &#8220;252&#8221; nci maddede g\u00f6sterilen is-<br>tisnaiyet hari\u00e7 olmak \u00fczere d\u00fcyunun tasfiye-i katiyesine kadar<br>devam edecektir. Maamafih tekasit-i seneviye miktarlar\u0131 d\u00fc<br>yunu te\u015fkil eden istikrazat\u0131n itfasile m\u00fctenasiben peyderpey te<br>nakus edecektir.<br>Madde 246 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye Muharrem Kararnamesi<br>ve ana lahik di\u011fer kararnameler mucibince haiz oldu\u011fu k\u00e2ffe-i<br>hukuku Maliye Komisyonu&#8217;na devreyler.. D\u00fcyun-i Umumiye-i<br>Osmaniye Meclisi \u0130ngiliz, Frans\u0131z, \u0130talyan murahhaslarile Bank-\u0131<br>Osman\u00ee m\u00fcmessilinden m\u00fcrekkep olarak kemafissab\u0131k ifa-y\u0131<br>vazife edecektir. Muharrem kafarnamesile tahsis oluna bilc\u00fcmle<br>varidat ile 1 te\u015frinisani 1914 tarihinden mukaddemki sair bilc\u00fcmle<br>\u0131stikrazat mukavelenameleri mucibince idaresi meclise mevdu<br>sair bilumum varidat\u0131 tahsil ve idare eyleyecektir.<br>D\u00fcvel-i m\u00fcttefika D\u00fcyun-i Umumiye Meclis-i idaresine<br>\u00e2tideki program\u0131n mehma-imk\u00e2n temin-i icras\u0131 i\u00e7in Maliye Komis<br>yonu taraf\u0131ndan tayin edilecek \u015ferait dairesinde Osmanl\u0131 Maliye<br>Nezaretine idareten ifa-y\u0131 muavenete mezuniyet ita eyler :<br>D\u00fcyun-i Umumiye-i Osmaniye \u00eedare-i haz\u0131ras\u0131 taraf\u0131ndan<br>baz\u0131 varidat\u0131n do\u011frudan do\u011fruya cibayeti usul\u00fc maliye komisyonu<br>taraf\u0131ndan tayin edilecek \u015ferait dahilinde Osmanl\u0131 kalacak olan<br>bilc\u00fcmle vil\u00e2yetlere m\u00fcmk\u00fcn mertebe vasi surette te\u015fmil ve tat<br>bik edilecektir.<br>Maliye Komisyonunun tasvibile her ne vakit bilvas\u0131ta vari<br>dat ve tek\u00e2lif-i cedide ihdas olunduk\u00e7a mezk\u00fbr komisyon bu va<br>ridat ve tek\u00e2lifin idaresini Osmanl\u0131 H\u00fck\u00fcmeti hesab\u0131na D\u00fcyun-i<br>Umumiye Meclis-i idaresine tevdi imk\u00e2n\u0131n\u0131 tetkik edecektir.<br>G\u00fcmr\u00fck idaresi, Maliye Komisyonu taraf\u0131ndan tayin ve azil<br>ve idare-i mezk\u00fbreye kar\u015f\u0131 mesul olacak bir m\u00fcd\u00fcr-i umuminin<br>taht-\u0131 idaresine vaz olunacakt\u0131r.<br>G\u00fcmr\u00fck r\u00fcsumu tarifesi ancak Maliye Komisyonunun mu-<br>vafakatile t\u00e2dil olunabilecektir.<br>Fransa, B\u00fcy\u00fck Britanya ve italya h\u00fck\u00fcmetleri D\u00fcyun-i<br>Umumiye Meclis-i idaresinin idamesi mi veyahut bunun yerine<br>meclis-i idare-i haz\u0131ra vazaifinin hitam\u0131nda Maliye Komisyonu<br>nun ikamesi mi l\u00e2z\u0131m geldi\u011fi hakk\u0131nda h\u00e2millerin reyine badel-<br>m\u00fcracaa ekseriyet-i \u00e2r\u00e2 ile karar verecektir. H\u00fck\u00fbmat-\u0131 m\u00fc\u015far\u00fcni-<br>leyhiman\u0131n bu baptaki kararlar\u0131 bu m\u00fcddetin hitam\u0131na muadil<br>l\u00e2akal alt\u0131 ay evvel ittihaz olunacakt\u0131r.<br>Madde 247 \u2014 Komisyon mevcut mukavelename veya ka<br>rarnameler mucibince elyevm tahvilat hamillerine tahsis edilen<br>teminat yerine T\u00fcrkiye&#8217;nin varidat-\u0131 umumiyesi \u00fczerine teminat-\u0131<br>k\u00e2fiye veya rehin ikamesini bil\u00e2hare teklife mezundur. H\u00fck\u00fb<br>mat-\u0131 m\u00fcttefika Maliye Komisyonunun o zaman vukubulacak<br>bilumum teklifat\u0131n\u0131 tetkik eyleme\u011fi taahh\u00fct eder.<br>Madde 248 \u2014 Her nerede bulunursa bulunsun D\u00fcyun-i<br>Umumiye-i Osmaniyeye ait bilumum emval-i menkule ve gayr-\u0131<br>menkule tamamile bu m\u00fcessesenin emrine m\u00fcheyya bulunacak<br>t\u0131r.<br>D\u00fcyun-\u0131 Umumiye Meclis-i idaresi emvalin nakde tahvilin<br>den m\u00fctehass\u0131l bilc\u00fcmle has\u0131lat\u0131n\u0131 gerek d\u00fcyun-i muvahhide ge-<br>rekse \u015fark demir yollar\u0131 tahvilat\u0131n\u0131n 1<br>fevkalade amortisman\u0131n<br>dan istimal etmek hakk\u0131n\u0131 haiz olacakt\u0131r.<br>Madde 249 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye Trablus tazminat\u0131 ve<br>ihtiyat ak\u00e7esi \u00fczerindeki hukukunu Maliye Komisyonuna devr<br>etme\u011fi taah\u00fct eder.<br>Madde 250 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye kendisinde kalacak<br>olan arazide- bu arazinin m\u00fcttefikin kuvvetleri taraf\u0131ndan i\u015fgali<br>m\u00fcstesna olmak \u00fczere- \u015fimdiye kadar D\u00fcyun-i Umumiye hide-<br>mat\u0131na tahsis olunup tediyesi l\u00e2z\u0131m gelen ve hen\u00fcz tediye edil<br>memi\u015f olan varidata muadil bir mebla\u011f\u0131 D\u00fcyun-i Umumiye \u0130da<br>resine tediye edecektir. Mebla\u011f\u0131 mezbur T\u00fcrkiye&#8217;nin vaz&#8217;iyeti<br>maliyesi m\u00fcsait oldu\u011fu zaman Mali ve Komisvonunun reyine tah<br>sis olunacakt\u0131r.<br>Madde 251 \u2014 D\u00fcyun-i Umumiye Meclisi \u0130daresi i\u015fbu Mec<br>lisin harp zaman\u0131nda icra olunan bilumum muamelat\u0131n\u0131 yeniden<br>tetkik edecektir. Meclis-i \u0130dare taraf\u0131ndan vukubulup Muharrem<br>kararnamesi veyahut suver-i saire ile kablelharp tayin olunan<br>sal\u00e2hiyat ve taahh\u00fcdata tevafuk etmeyen bilc\u00fcmle sarfiyat bunun<br>tediyesi Maliye Komisyonunu\u0131\u0131ca m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funa h\u00fckmolun-<br>du\u011fu vakit H\u00fck\u00fbmet-i Osmanive taraf\u0131nda Meclis-i \u0130dareye tes<br>viye k\u0131l\u0131nacakt\u0131r. Meclis-i \u0130dare esna-y\u0131 harpte ittihaz edilen<br>tedabiri yeniden tetkik etmek ve D\u00fcyun-i Umumiye Meclisinin<br>sal\u00e2hiyetine m\u00fcnafi addedece\u011fi bilc\u00fcmle taahh\u00fcdat\u0131 iptal eylemek<br>hakk\u0131n\u0131 haiz olacak\u0131r.<br>Madde 252 \u2014 \u0130\u015fbu muahedename ahk\u00e2m\u0131nca D\u00fcyun-i<br>Umumiye-i Osmaniyeye tediyesi muktazi mebali\u011ften uhdelerine<br>bir hisse-i seneviye tahmil olunan herbiri D\u00fcyun-i Umumiye Mec<br>lis-i \u0130daresini alt\u0131 ay evvel haberdar etmek \u015fartile mezk\u00fbr taksit-i<br>seneviye ve al\u00e2kadar devlet ile D\u00fcyun-\u0131 Umumiye Meclis-i<br>\u0130daresi aras\u0131nda takarr\u00fcr edecek faiz miktar\u0131 \u00fczerinden sermayeye<br>tahvil etmek suretile has\u0131l olacak mebla\u011f\u0131 tediye ederek taahh\u00fc-<br>dat\u0131ndan kurtulabilecektir. D\u00fcyun-i Umumiye Meclis-i \u0130daresi<br>i\u015fbu istirdad-\u0131 taahh\u00fcd\u00fc (Rachat) talep etmek hakk\u0131n\u0131 haiz olm\u0131ya-<br>cakt\u0131r.<br>1<br>Frans\u0131zca metinde soit de la Dette unifiee, soit des lots turcs &#8220;<br>yazd\u0131d\u0131r.<br>Madde 253 \u2014 Almanya ile olan sulh muahedenamesinin<br>&#8220;259&#8221; uncu maddesinin &#8220;1, 2, 4, 7&#8221; nci f\u0131kralar\u0131 ve Avusturya ile<br>olan sulh muahedenamesinin &#8220;210&#8221; uncu maddesinin birinci f\u0131k<br>ras\u0131 mucibince Almanya ve Avusturya taraf\u0131ndan devri iktiza<br>eden &#8220;alt\u0131n&#8221; mebali\u011f maliye komisyonunun emrine vaz olunacak<br>t\u0131r.<br>Madde 254 \u2014 Almanya ila olan sulh muahedenamesinin<br>&#8220;259&#8221; uncu maddesnin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131kras\u0131 mucibince Almanya ta<br>raf\u0131ndan verilecek mebali\u011f derhal D\u00fcyun-i Umumiye Meclis-i<br>\u0130daresinin emrine vaz olunacakt\u0131r.<br>Madde 255 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye ole Umur-i S\u0131hhiye-i<br>Osmaniye \u0130daresi ve sab\u0131k Meclis-i \u00c2li-i S\u0131hhiye&#8217;ye ait n\u0131\u0131k\u0131\u0131t ile<br>Meclis-i \u00c2li-i S\u0131hh\u00eenin H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniyeye kar\u015f\u0131 olan m\u00fcddea-<br>s\u0131 ve Karadeniz ve Bo\u011fazi\u00e7i tahlisiye vapurlar\u0131 idaresine ait nukut<br>hakk\u0131nda d\u00fcvel-i m\u00fcttefika taraf\u0131ndan ve indelicap d\u00fcvel-i saire<br>ile m\u00fcttefikan ittihaz olunacak mukarrerat\u0131 kabul etme\u011fi taahh\u00fct<br>eyler.<br>D\u00fcvel-i m\u00fcttefika bu hususta kendilerini temsil etmek sal\u00e2<br>hiyetini Maliye Komisyonuna ita ederler.<br>Madde 256 \u2014 Harpten sonra Almanya&#8217;dan T\u00fcrkiye&#8217;ye ih<br>ra\u00e7 olunacak emtian\u0131n tediyesine H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye taraf\u0131n<br>dan muayyen bir kambiyo fiatile mevki-i tedav\u00fcle ihra\u00e7 edilen<br>evrak-\u0131 naktiyenin kabul edilmesine dair olarak Almanya h\u00fck\u00fc<br>meti taraf\u0131ndan esna-y\u0131 harpte vukubulmu\u015f olan taahh\u00fctten<br>H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye d\u00fcvel-i m\u00fcttefika ile bilittifak Almanya<br>h\u00fck\u00fcmetini tebriye eder.<br>Madde 257\u2014\u0130\u015fbu k\u0131s\u0131m mucibince d\u00fcvel-i m\u00fcttefikan\u0131n H\u00fck\u00fb<br>met-i Osmaniye&#8217;ye kar\u015f\u0131 olan metalibi tatmin ve harpten evvel<br>ki D\u00fcyun-i Umumiye-i Osmaniye tasfiye edilir edilmez Maliye<br>Komisyonunun vazaifi hitam bulmu\u015f olacakt\u0131r. O takdirde H\u00fc<br>k\u00fbmet-i Osmaniye, Cemiyet-i Akvam azas\u0131ndan bulunan devlet<br>lerin H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniyeye yeniden T\u00fcrkiye&#8217;nin menfaatine<br>olarak idareten ifa-y\u0131 muavenet etmeleri l\u00e2z\u0131m gelip gelmeyece<br>\u011fini ve l\u00e2z\u0131m geldi\u011fi takdirde i\u015fbu muavenet ve muzaheretin<br>iktisap edebilece\u011fi \u015fekli Cemiyet-i Akvam Meclisi ile birlikte tet<br>kik edecektir.<br>Madde 258 \u2014<br>1- T\u00fcrkiye evvel\u00e2 gayr-\u0131 safi 1600 ton ve daha fazla hacm-\u0131<br>istiabisinde olup d\u00fcvel-i m\u00fcttefika h\u00fck\u00fcmetlerine teslim edilecek<br>olan bilumum buharl\u0131 Osmanl\u0131 sefainini ve saniyen 1 A\u011fustos<br>1914 tarihinden sonra Osmanl\u0131 sanca\u011f\u0131 alt\u0131na nakledilmi\u015f olup<br>Almanya ile m\u00fcnakit sulh muahedenamesinin 233 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc madde<br>si mucibince Tamirat Komisyonuna teslim edilecek olan bilc\u00fcmle<br>Alman sefainini sevir ve sefere salih bir halde olarak d\u00fcvel-i<br>m\u00fcttefika h\u00fck\u00fcmetlerinin irae edece\u011fi herhangi limanlar\u0131nda<br>teslim edecektir.<br>2- Birinci f\u0131krada musarrah sefain \u015funlard\u0131r 1<br>:<br>a) Harp esnas\u0131nda bitaraf bir sanca\u011fa nakil keyfiyeti d\u00fcvel-i<br>m\u00fcttefika nazar\u0131nda h\u00fck\u00fcms\u00fcz olma\u011fla 29 te\u015frinievvel 1914 ta<br>rihinde Osmanl\u0131 sanca\u011f\u0131n\u0131 h\u00e2mil bulunmu\u015f olan veya halen Osman<br>l\u0131 sanca\u011f\u0131n\u0131 h\u00e2mil bulunan bilumum sefain-i ticariye;<br>b)- Tebaa-i Osmaniyeden bir \u015fah\u0131s veya bir \u015firkete ait. veyahut<br>tebaa-i osmaniyenin taht-\u0131 idare ve murakabesinde bulunup<br>d\u00fcvel-i m\u00fcttefikadan gayri bir memlekete mensup bir \u015firkete<br>ait bilumum sefain;<br>3- H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye her ne nevi ve mahiyette olursa<br>olsun k\u00e2ffe-i imtiyazat, merhunat, teminat ve tek\u00e2l\u00fcften \u00e2z\u00e2de<br>olarak sefine \u00fczerindeki hak ve tasarrufun tamami-i intikalini<br>temin z\u0131mn\u0131nda d\u00fcvel-i m\u00fcttefika ve icab-\u0131 hale g\u00f6re f\u0131kra-i \u00e2nife-<br>de mezk\u00fbr Tamirat Komisyonu taraf\u0131ndan l\u00fczum g\u00f6sterilecek<br>bilumum evrak ve vesaiki birinci f\u0131krada zikrolunan sefainle<br>ayn\u0131 zamanda teslim edecektir.<br>ita ve l\u00e2z\u0131m gelecek bulumum tazminat ve tavizat (rachats)<br>H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniyeye ait olacakt\u0131r. H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye D\u00fcvel-i<br>M\u00fcttefikay\u0131 ve icab-\u0131 hale g\u00f6re birinci f\u0131krada zikir olunan Ta<br>mirat Komisyonunu her ne sebepten m\u00fctevellit olursa olsun<br>herhangi bir istirdat ve d\u00e2vaya kar\u015f\u0131 bilc\u00fcmle ahvalde temin et<br>mek mecburiyetinde bulundu\u011fundan teslim edilecek sefine hakk\u0131n<br>da her ne mahiyette olursa olsun vaki olabilecek bilumum metalip<br>ve m\u00fcddeiyat\u0131 deruhde eyleyecektir.<br>1<br>Frans\u0131zca metinde bu ikinci f\u0131kra ve bentleri yoktur. Onun yerine<br>&#8221; 2 &#8221; numara ile kaydedilen h\u00fck\u00fcm 3 \u00fcnc\u00fc f\u0131kra yerini tutmaktad\u0131r.<br>E K : 1<br>HARPTEN \u00d6NCEK\u0130 OSMANLI D\u00dcYUN-I UMUM\u0130YESl (5 KASIM 1914)<br>Alt\u0131n T\u00fcrk Liras\u0131<br>istikraz Mukavele Faiz Amortis- ttibariMen\u015fe 5 Kas\u0131ml914 Y\u0131ll\u0131k \u00d6deme Amor- \u00eehra\u00e7<br>Tarihi man Fonu Sermayesi te Mevcut (Komisyon tisman Bankas\u0131<br>Sermaye dahil) devresi<br>I 2 3 4 5 6 1<br>7 8 9<br>o<br>o<br>o\/<br>\/o Alt. T. L. Alt. T. L. Alt. T. L<br>Duyun-i Muvahhide 1903 4 .4.644 42.275.772 36.799.840 1.887.375 \u2014 \u2014<br>tkramiyeli T\u00fcrk Tahvil\u00e2t\u0131 1870 4 .4.644 15.632.548 10.666.975 0.270.000 \u2014 \u2014<br>Osmaniye 18-30 Nisan 1890 1 1 4.999.500 2.952.400 249.975 1931 Osmanl\u0131 Bankas\u0131<br>1896 %5 29 \u015eubat-12 Mart<br>1893<br>5 .50 3.272.720 2.814.020 180.450 1946 Osmanl\u0131 Bankas\u0131<br>1903 % 4 3 Ekim 18.88 4 .50 2.640.000 2.439.228 119.097 1958 Doy\u00e7e Bank<br>Bal\u0131k -Av\u0131 21 \u015eubat-6 Mart<br>1903<br>(Deutsche Bank)<br>Ba\u011fdat 1. ci seri 20 \u015eubat-5 Mart<br>1903<br>4 .087.538 2.376.000 2.342.252 97.120 2001 Doy\u00e7e Bank<br>1904 % 4 4-17 Eyl\u00fcl 1903 4 .50 2.750.000 2.594.064 124.059 1960 Osmanl\u0131 Bankas\u0131<br>1901-5 %4 21 Kas\u0131m-4 Aral\u0131k<br>1901<br>6-19 Kas\u0131m 1903<br>25 Nisan-8 May\u0131s<br>1905<br>4<br>.50 5.306.664 4.976.422 239.397 1961 Osmanl\u0131 Bankas\u0131<br>Asker\u00ee Te\u00e7hizat 4-17 Nisan 1905 4 .50 2.640.000 2.441.340 119.097 1961 Doy\u00e7e Bank<br>Ba\u011fdat 2. ci seri 20 May\u0131s-2 Hazira\u0131\u01314 .087.538 4.752.000 4.718.120 200.500 2006 Doy\u00e7e Bank<br>1908<br>Ba\u011fdat 3. c\u00fc seri 20 May\u0131s &#8211;<br>2 Haziran 1908<br>4 .087.538 5.236.000 5.221.700 220.550 2010 Doy\u00e7e Bank<br>1908 % 4 6-19 Eyl\u00fcl 1908 4 .50 \u2014 4.711.124 4.538.908 212.000 1965 Osmanl\u0131 Bankas\u0131<br>1914 % 5 13-26 Nisan 1914 5 .50 22.000.000 22.000.000 1.213.025 \u2014 Osmanl\u0131 Bankas\u0131<br>Doklar, tersaneler ve 1913 5,5 1.5 1.485.000 1.485.000 88.500 1943 T\u00fcrkiye Mill\u00ee Bankas\u0131<br>deniz in\u015faat\u0131<br>T\u00f6mbeki M\u00fcmtaz<br>istikraz\u0131<br>K\u0131rk milyon Frank<br>(\u015eark \u015eimend\u00f6ferleri)<br>G\u00fcmr\u00fckler 1902<br>25 Nisan &#8211;<br>8 May\u0131s 1893<br>1-13 Mart 1894<br>17-29 May\u0131s 1886 4<br>28 Eyl\u00fbl-11 Ekim<br>1902<br>1909 % 4 30 Eyl\u00fcl- 4<br>13 Ekim 1909<br>\u0130stanbul Belediyesi 1909 3-16 Kas\u0131m 1909 5<br>\u0130stanbul Belediyesi 1913 1913<br>Hudeyde &#8211; San&#8217;a<br>Soma-Band\u0131rma 1910<br>G\u00fcmr\u00fckler % 4 1911<br>Ba\u011fdat Belediyesi<br>Osmanl\u0131 Bankas\u0131&#8217;n\u0131n<br>hazine bonolar\u0131 1912<br>Periye ve Ortaklar\u0131n\u0131n<br>hazine bonolar\u0131<br>Hazine bonolar\u0131 1911<br>% 5 (Harp gemileri mubayaas\u0131)<br>T\u00fct\u00fcn rejisi avans\u0131<br>Konva Ovas\u0131 sulamas\u0131<br>5<br>24 \u015eubat &#8211; 9 Mart 4<br>1911<br>20 Kas\u0131m- 4<br>3 Aral\u0131k 1910<br>27 Ekim- 4<br>9 Kas\u0131m 1910<br>1912 6<br>1912 6<br>1913<br>1911<br>.1 1.000.000 664.510<br>.35 1.760.000 1.567.192<br>.50 8.600.020 7.923.234<br>1 7.000.004 6.550.098<br>.50 1.100.000 1.073.490<br>.50 1.100.000 1.094.500<br>.098.738 1.000.010 1.000.010<br>.16.715 1.712.304 1.700.644<br>7.040.000 6.699.8801<br>14.285<br>.20<br>.20<br>.20<br>33.000 26.070<br>50.250 1934 Osmanl\u0131 Bankas\u0131<br>76.751 1957 Doy\u00e7e Bank ve gurubu<br>(Milletleraras\u0131 Banka<br>dahil)<br>387.976 1958 Osmanl\u0131 Bankas\u0131<br>350.864 1950 Osmanl\u0131 Bankas\u0131<br>60.651<br>60.500<br>40.988<br>71.532<br>352.440<br>6.000<br>33.333 2.724.893 1.063.664 1.000.003<br>.20 4.400.0(10 \u2022- 4.400.000 1.100.000<br>1.778.587 1.778.587 125.058<br>1.700.000<br>818.970<br>890.039<br>818.970<br>110.000<br>50.006<br>1958 T\u00fcrkiye Mill\u00ee Bankas\u0131<br>\u2014 Periye Bankas\u0131 ve<br>Ortaklar\u0131<br>2006 Frans\u0131z Bankas\u0131<br>(Banque Fran\u00e7aise)<br>1992 Osmanl\u0131 Bankas\u0131<br>1952 Doy\u00e7e Bank<br>\u2014 T\u00fcrkiye Mill\u00ee Bankas\u0131<br>1915 Osmanl\u0131 Bankas\u0131<br>1918 Periye Bankas\u0131 ve<br>Ortaklan<br>T\u00fcrkiye Mill\u00ee Bankas\u0131<br>1932 Doy\u00e7e Bank (Anadolu<br>Demiryollar\u0131)<br>1<br>5 Kas\u0131m 1914 tarihinde mevcut sermaye rakkamlar\u0131mn yerine bu andla\u015fman\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihte, bu tarihte geriye kalan<br>amorti edilecek sermaye rakkamlar\u0131 konacakt\u0131r.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<ul><li>Bu bonolar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinden 833.147 T\u00fcrk liras\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f bulunmaktad\u0131r.<br>Madde 259 \u2014 T\u00fcrkiye i\u015fbu muahedenamenin 9 uncu k\u0131s<br>m\u0131n\u0131n (Mevad-di iktisadiye) 277 nci maddesine halel t\u00e2ri olmak<br>s\u0131z\u0131n Brest-Litovsk ve B\u00fckre\u015f Muahedenamelerile muahedat-\u0131<br>m\u00fctemmimede m\u00fcnderi\u00e7j bilumum ahk\u00e2mdan istifade etmekten<br>feragat eder. T\u00fcrkiye salif\u00fczzikir muahedat mukteziyat\u0131ndan<br>olarak ahz eylemi\u015f oldu\u011fu bilc\u00fcmle vasait-i naktiyeyi, nukudu,<br>kaabil-i havale tahvilat ve esham ve senedat (instruments n6-<br>gociables) veya mahsulat\u0131 gerek Romanya&#8217;ya ve gerek ba\u015fl\u0131ca<br>d\u00fcvel-i m\u00fcttefikaya devir etme\u011fi taahh\u00fct eder.<br>Madde 260 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye ve al\u00e2kadar devletler<br>i\u015fbu muahedenamennin inkizas\u0131ndan itibaren alt\u0131 ay tecav\u00fcz<br>etmeyecek bir m\u00fcddet zarf\u0131nda i\u015fbu k\u0131s\u0131mda m\u00fcnderi\u00e7 ahk\u00e2m\u0131n<br>mevki-i tatbike vaz&#8217;ma muktazi tedabir-i kanuniyeyi isdar ey<br>leyeceklerdir.<br>MERBUT I1<br>\u0130\u015fbu tablonun erkam\u0131 tashihat-\u0131 \u00e2tiye m\u00fcstesna olarak irae<br>edilmi\u015ftir.<br>(\u0130\u015fbu tablo M\u0131s\u0131r vergisi ve K\u0131br\u0131s fazla-i varidatile temin<br>edilmi\u015f olan istikrazlardan gayr\u0131 di\u011fer bilumum istikrazat\u0131 ihtiva<br>ve res\u00fclmal-i asl\u00ee-\u00ee itibar\u00eelerini 162, 120, 631 liradan ibaret olmak<br>\u00fczere irae eylemektedir.)<br>Tablonun birinci sahifesinin zirindeki (1) numaral\u0131 ha\u015fiyenin<br>terc\u00fcmesi :<br>(1) 5 te\u015frinisani 1914 tarihindeki res\u00fclmal miktarlar\u0131 yerine<br>muahedenaminin mevki-i tatbike vaz&#8217;\u0131 tarihinde, tarih-i mez<br>k\u00fbrdaki res\u00fclmal miktarlar\u0131 ikame edilecektir.<br>Bir numaral\u0131 merbutun izahnamesi<br>5, 6, 7, nci s\u00fctunlar\u0131n erkam\u0131 alt\u0131n Osmanl\u0131 liras\u0131 olarak irae<br>edilmi\u015ftir.<br>Harpten evvelki alt\u0131n tedav\u00fcl\u00fc yerine elyevm T\u00fcrkiye&#8217;de<br>evrak (-\u0131 nakdiye) tedav\u00fcl etmektedir.<br>1<br>Merbut I T\u00fcrk\u00e7e metinde yoktur. Frans\u0131zca metinden terceme edi<br>lerek buraya al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r (sahife 614 ve 615 e bak\u0131ls\u0131n).<br>\u0130stikrazat mukavelenameleri ahk\u00e2m\u0131 mucibince (eyl\u00fcl 1903<br>tarihli zeyl kararnamenin birinci maddesine ve m\u00fcstakrazat<br>mukavelenamelerine m\u00fcracaat) istikrazat\u0131n ihra\u00e7 edildi\u011fi ve<br>Avrupa&#8217;da faiz ve amortismanlar\u0131n\u0131n tediyesi l\u00e2z\u0131m gelece\u011fi ak\u00e7eye<br>nisbetle ka\u011f\u0131t Osmanl\u0131 liras\u0131 hal-i haz\u0131r kambiyo rayicile harpten<br>evvelki alt\u0131n Osmanl\u0131 liras\u0131n\u0131n rayicim irae etmekten uzakt\u0131r.<br>t\u015fbu s\u00fctunlarda alt\u0131n osmanl\u0131 liras\u0131 g\u00f6sterilmi\u015f olmas\u0131 kupon<br>ve itfa ak\u00e7elerine muktazi mebali\u011fin alt\u0131n olarak imza edilmesi<br>l\u00fczumunu ifade etmeyip ancak Osmanl\u0131 liras\u0131 olarak g\u00f6sterilen<br>erkam\u0131n h\u00e2millerin m\u00fcstehak bulunduklar\u0131 ak\u00e7a ile tediye oluna-<br>bilmeleri i\u00e7in l\u00fczumu olan bir kambiyo rayicile .hesap edilmesi<br>l\u00e2z\u0131m gelece\u011fini ifade eder.<br>MERBUT II<\/li><li>1 &#8211;<br>Komisyon usullerini ve tarz-\u0131 mesaisini vaz ve tayin ede<br>cektir.<br>Riyaset Frans\u0131z, \u0130ngiliz ve \u0130talyan delegelerine her sene<br>m\u00fctesaviyen tevdi olunacakt\u0131r.<br>Her delege gaybubetinde yerine kaim olmak \u00fczere bir vekil<br>tayin etmek hakk\u0131n\u0131 haiz olacakt\u0131r.<br>Mukarrerat ekseriyet-i \u00e2r\u00e2 ile ittihaz olunacakt\u0131r. \u0130ta-y\u0131 rey<br>den istink\u00e2f m\u00fczakere edilen meseleye muhalif bir rey olarak<br>tel\u00e2kki olunacakt\u0131r.<br>Komisyon muamelat\u0131 i\u00e7in l\u00fczum g\u00f6r\u00fclebilecek memurin ve<br>m\u00fcstahdimini nasbedip muvaf\u0131k g\u00f6rece\u011fi maa\u015f ve \u015ferait-i istih<br>dam\u0131 tayin edecektir.<br>Komisyonun masarif ve sarfiyat\u0131 236 nci maddenin birinci<br>f\u0131kras\u0131 ahk\u00e2m\u0131 mucibince T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan tesviye olunacakt\u0131r.<br>Komisyon azasile memurin maa\u015fat\u0131 makul bir derecede tayin<br>olunarak aras\u0131ra komisyonda temsil olunan h\u00fck\u00fbmat\u0131n muvafa-<br>katile tetkik olunacakt\u0131r.<br>Komisyon azas\u0131 d\u00fcvel-i m\u00fctehabe taraf\u0131ndan alelusul T\u00fcr<br>kiyeye izan edilen memurin-i siyasiyenin haiz oldu\u011fu ayn\u0131 imti-<br>yazat\u0131 haiz olacakt\u0131r.<br>T\u00fcrkiye Komisyonun azas\u0131 ile memurin ve m\u00fcstahdiminine<br>her \u00e2n ve her mahalde T\u00fcrkiyede&#8217;ki bilumum umur-i nafiay\u0131<br>veya m\u00fcessesat\u0131 muayene ve tefti\u015f etmek ve komisyonun taleb<br>edebilece\u011fi bilc\u00fcmle evrak ve vesaiki ve malumat\u0131 ita eylemek<br>i\u00e7in mezuniyet-i k\u00e2mile itas\u0131n\u0131 taahh\u00fct eder.<br>Komisyon H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye ile bilittifak taahh\u00fcdat\u0131n\u0131<br>ifa hususunda h\u00fck\u00fbmet-i m\u00fc\u015fan\u00fcdileyha taraf\u0131ndan ihmal<br>vukuunda tahsil olunan bilumum r\u00fcsumun kontrol\u00fcn\u00fc, idaresini<br>ve tahsilini m\u00fcstakillen deruhde etme\u011fe mezundur.<br>. 4 &#8211;<br>Maliye Komisyonunun her bir azas\u0131 vazaifinden m\u00fctevellit<br>ihm\u00e2l ve tek\u00e2s\u00fcl ve ef&#8217;alinden dolay\u0131 ancak an\u0131 tayin etmi\u015f olan<br>h\u00fck\u00fcmete kar\u015f\u0131 mes&#8217;ul olacakt\u0131r. H\u00fck\u00fbmat-\u0131 m\u00fcttefikadan hi\u00e7 biri<br>di\u011fer hi\u00e7 bir h\u00fck\u00fcmet hesab\u0131na mesuliyet deruhde etmez.<\/li><li>5 &#8211;<br>Maliye Komisyonunun muamelat\u0131n\u0131, tarz\u0131 mesaisini ve T\u00fcr<br>kiye&#8217;nin tensikat-\u0131 maliyesi hakk\u0131ndaki teklifa t m\u0131 m\u00fcbeyyin<br>olarak her sene bir rapor ile senelik hesabat\u0131 ne\u015fredecektir.<\/li><li>6 &#8211;<br>Komisyon gerek i\u015fbu muahedename mucibince ve gerek H\u00fc<br>k\u00fbmet-i Osmaniye ile badelitil\u00e2f kendisine tevdi edilebilecek<br>olan di\u011fer bilumum vazaifi kezalik deruhde edecektir.<br>DOKUZUNCU BAB<br>Mevad-d\u0131 iktisadiye<br>Birinci K\u0131s\u0131m<br>M\u00fcnasebat-\u0131 ticariye<br>Madde 261 \u2014 Uhud ve mukavelat ve taam\u00fclattan m\u00fcte<br>vellit imtiyazat-\u0131 ecnebiye usul\u00fc 1 a\u011fustos 1914 tarihinden mukad<br>dem anlardan ya do\u011frudan do\u011fruya veya bilvas\u0131ta istifade eden<br>devletler menfeatine olarak yeniden tesis edilecek ve i\u015fbu menafi<br>1 a\u011fustos 1914 tarihinde bunlardan istifade etmeyen D\u00fcvel-i M\u00fct-<br>tefikaya dahi te\u015fmil olunacakt\u0131r.<br>Madde 262 -\u2014\u2022 1 a\u011fustos 1914 tarihinden mukaddem Dev-<br>let-i Osmaniyenin eski memalikinde posta idareleri bulunan d\u00fc<br>vel-i m\u00fcttefika posta idarelerini yeniden a\u00e7mak hakk\u0131n\u0131 haiz ola<br>caklard\u0131r.<br>Madde 263 \u2014 25 nisan 1907 tarihli muahedenameftin g\u00fcm<br>r\u00fck ithalat r\u00fcsumuna taalluk eden ahk\u00e2m\u0131 bilc\u00fcmle D\u00fcvel-i M\u00fct<br>tefika olmak \u00fczere tekrar mevki-i meriyete vaz olunacakt\u0131r.<br>\u015eu kadar ki i\u015fbu muahedenamenin (umur-i maliyeye m\u00fcteal<br>lik olan) sekizinci k\u0131sm\u0131n\u0131n 231 inci maddesi ahk\u00e2m\u0131na tevfikan<br>te\u015fkil edilecek olan Maliye Komisyonu i\u015fbu ithalat r\u00fcsumunun<br>tadiline veya istihlak r\u00fcsumunun vaz&#8217;\u0131na her zaman m\u00fcsaade<br>edebilecek ise de i\u015fbu tadilat\u0131n veya vaz olunacak m\u00fckellefiyet-i<br>cedidenin e\u015fyan\u0131n mevrit ve sahibi tefrik edilmeksizin bilc\u00fcmle<br>e\u015fya hakk\u0131nda dahi siyyanen tatbik edilmesi \u015fartt\u0131r.<br>\u0130\u015fbu madde mucibince Maliye Komisyonu taraf\u0131ndan vaki<br>olan m\u00fcsaade \u00fczerine mevcut r\u00fcsumun tadili veya r\u00fcsum-i cedide<br>vaz&#8217;\u0131 keyfiyeti bilc\u00fcmle D\u00fcvel-i M\u00fcttefikay\u0131 tebli\u011f edildi\u011fi tarih<br>ten itibaren alt\u0131 ay sonra mevki-i tatbika vazolunabilecektir.<br>D\u00fcvel-i M\u00fcttefikadan herhangisi taraf\u0131ndan bu bapta serdedile-<br>cek m\u00fclahazat mezk\u00fbr m\u00fcddet zarf\u0131nda Komisyon taraf\u0131ndan tet<br>kik olunacakt\u0131r.<br>Madde 264 \u2014 1 a\u011fustos 1914 tarihinden evvelki imtiyaz<br>mukavelenamelerinden m\u00fctevellit hukuk ve muafiyat mahfuz<br>kalmak ve 263 \u00fcnc\u00fc maddede beyan olunan m\u00fcsavat \u015feraiti dai<br>resinde hareket olunmak \u015fartile T\u00fcrkiyenin m\u00fcvazene-i iktisadi-<br>yesini ve h\u00fcsn-i idaresini temin eylemek maksadiyle D\u00fcvel-i M\u00fct<br>tefika tabiyetinde bulunan e\u015fhas ve emval \u00fczerine her g\u00fbna r\u00fcsum<br>ve tek\u00e2lif vaz etmek hususunda Maliye Komisyonu Maliyeye<br>m\u00fcsaade etmek hakk\u0131n\u0131 haiz olacakt\u0131r. Tebaa-i Osmaniye dahi<br>aynen i\u015fbu r\u00fcsum ve tek\u00e2life tabi olacakt\u0131r.<br>Ayn\u0131 maksadla ve ayn\u0131 \u015ferait taht\u0131nda olmak \u00fczere Maliye<br>Komisyonu D\u00fcvel-i M\u00fcttefika tebaas\u0131na kar\u015f\u0131 ithalat ve ihracat<br>i\u00e7in memnuiyet vaz&#8217;\u0131na m\u00fcsaade etmek hakk\u0131n\u0131 dahi haizdir.<br>i\u015fbu r\u00fcsum ve tek\u00e2lif ve memnuiyetler bilc\u00fcmle D\u00fcvel-i<br>M\u00fcttefikaya icra edilecek tebligat tarihinden itibaren alt\u0131 ay<br>sonra tatbik olunabilecektir. D\u00fcvel-i M\u00fcttefikadan herhangisi<br>taraf\u0131ndan bu bapta serd edilecek m\u00fclahazat mezk\u00fbr m\u00fcddet<br>zarf\u0131nda Komisyon canibinden tetkik olunacakt\u0131r.<br>Madde 265 \u2014 D\u00fcvel-i M\u00fcttefika sefainine ait olup H\u00fck\u00fb<br>met-i Osmaniye taraf\u0131ndan kablelharp muteber addedilmi\u015f olan<br>veya badema d\u00fcvel-i bahriyenin ba\u015fl\u0131calar\u0131 taraf\u0131ndan muteber<br>addedilebilecek olan sefine ve vapurlara m\u00fcteallik her nevi \u015fe-<br>hadetnameler ile vesikalar Devlet-i Osmaniye taraf\u0131ndan dahi<br>muteber ve Osmanl\u0131 sefainine ve vapurlar\u0131na verilmi\u015f olan \u015feha-<br>detnamelere muadil addolunacakt\u0131r.<br>Sevahile malik olsun olmas\u0131n yeni te\u015fekk\u00fcl eden devletler<br>h\u00fck\u00fcmetleri taraf\u0131ndan kendi gemilerine veya vapurlar\u0131na ita<br>olunan \u015fehadetnameler ve vesikalar dahi, i\u015fbu vesaik ba\u015fl\u0131ca bah<br>r\u00ee devletler taraf\u0131ndan suret-i umumiyede m\u00fcraat edilen team\u00fc-<br>lata muvaf\u0131k olarak ita edilmi\u015f olmak \u015fartile, ayn\u0131 suretle mer&#8217;\u00ee<br>addolunacakt\u0131r.<br>H\u00fck\u00fbmat-\u0131 akidin deniz sahiline malik olmayan D\u00fcvel-i M\u00fct<br>tefika veya bilumum h\u00fck\u00fbmat-\u0131 cedidenin kendi arazileri dahilin<br>de muayyen ve m\u00fcnferit bir mevkie tescil ettirdikleri sefain ban<br>d\u0131ralar\u0131n\u0131 tan\u0131may\u0131 kabul eylemi\u015flerdir. \u0130\u015fbu mevaki sefain-i<br>mezk\u00fbre i\u00e7in tescil liman\u0131 makam\u0131nda tutulacakt\u0131r.<br>Madde 266 \u2014 Devlet-i Osmaniye D\u00fcvel-i M\u00fcttefika veya<br>h\u00fck\u00fbmat-\u0131 cedideden herhangi birine ait mahsulat-\u0131 tabiiye veya<br>s\u0131naiyeyi muamelat-\u0131 ticariyede her g\u00fbna rekabet-i gayr-i me\u015f-<br>ruaya kar\u015f\u0131 muhafaza etmek i\u00e7in iktiza eden bilv\u00fcmle tedabir-i<br>kanuniye ve idariyeyi ittihaz edecektir.<br>Devlet-i Osmaniye \u00fczerlerinde veya z\u00fcruf-i m\u00fclasakas\u0131 veya<br>haric\u00ee sand\u0131klar\u0131 \u00fczerinde mahsulat ve emtian\u0131n mevridi, nevi,<br>tabiat\u0131 ve evsaf-\u0131 mahsusas\u0131 hakk\u0131nda ya do\u011frudan do\u011fruya ve<br>yahut dolay\u0131s\u0131 ile yanl\u0131\u015f bir malumat\u0131 g\u00f6steren markalar, isimler,<br>yaz\u0131lar bulunan emtian\u0131n gerek ithalini ve gerek ihrac\u0131n\u0131 gerek<br>imalini gerek tedav\u00fcl\u00fcn\u00fc gerek dahilde furuhtunu veya mevki-i<br>furuhta vaz&#8217;\u0131n\u0131 ya haciz veya sair m\u00fcnasip bir ceza ile nehi ve men<br>eyleyecektir.<br>Madde 267 \u2014 Devlet-i Osmaniye muamele-i m\u00fcteka-<br>bileye mazhar olmak \u015fartile D\u00fcvel-i M\u00fcttefikadan veya h\u00fck\u00fb<br>mat-\u0131 cedideden birinin memalikinde mer&#8217;\u00ee olup makamat-\u0131 ai-<br>desi taraf\u0131ndan muntazam bir \u015fekilde h\u00fck\u00fbmet-i Osmaniyeye<br>tebli\u011f edilen ve bir m\u0131ntakan\u0131n merbut oldu\u011fu memlekette \u015fa<br>rap ve ispirtolu mahsulat\u0131n o m\u0131ntaka ismile yadedilmesine sal\u00e2-<br>hiyet veren veyahut bulundu\u011fu ahval icab\u0131nca o m\u0131ntaka unva-<br>nile tevsim edilmesine cevaz g\u00f6steren kavanine veyahut kavanin-i<br>mezk\u00fbre ahk\u00e2m\u0131na tevfikan ittihaz olunan mukarrerat-\u0131 adliye<br>ve idariyeye tevfik-i hareket etme\u011fi kabul eder. Marezzikir<br>kavanin ve mukarrerata muhalif olarak bir m\u0131nt\u0131ka unvan\u0131n\u0131<br>ta\u015f\u0131yan mahsulat ve emtian\u0131n ithalat ve ihracat\u0131, imali, tedav\u00fcl\u00fc,<br>furuhtu veya furuhta arz\u0131 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye taraf\u0131ndan 266<br>nci maddede beyan olunan tedabir vas\u0131tasile men ve tazyik oluna<br>cakt\u0131r.<br>Madde 268 \u2014 Devlet-i Osmaniye beynelmilel ticarete giri\u015fe<br>cek olursa bu nokta-i nazardan hakimiyetten m\u00fctevellit hukuk ve<br>imtiyazat ve muafiyyata malik addolunmayacakt\u0131r.<br>\u0130kinci K\u0131s\u0131m<br>Muahedat<br>Madde 269 \u2014 i\u015fbu muahedenamenin mer&#8217;\u00ee olma\u011fa ba\u015f<br>lad\u0131\u011f\u0131 tarihten itibaren ve mezk\u00fbr muahedenamede m\u00fcnderi\u00e7<br>ahk\u00e2m nazar-\u0131 dikkate al\u0131nmak \u015fartile zirde ve mevad-d\u0131 \u00e2nifede<br>tadat edilen iktisad\u00ee ve fenn\u00ee kesir\u00fcttarafin muahedat ve muka-<br>velat ancak Devlet-i Osmaniye ile i\u015fbu muahedat ve mukavelata<br>i\u015ftirak eylemi\u015f olan m\u00fcttefik devletler aras\u0131nda tatbik olunacak<br>t\u0131r :<br>1- Tahtelbahir kablolara dair 14 mart 1884 ve 1 k\u00e2nunuevvel<br>1886 ve 23 mart 1887 tarihli mukavelelerle 7 temmuz 1887 tarihli<br>Protocole de eloture;<br>2- G\u00fcmr\u00fck tarifelerinin il\u00e2n\u0131na ve g\u00fcmr\u00fck tarifelerinin il\u00e2n<br>lar\u0131 i\u00e7in beynelmilel bir ittihat te\u015fkil\u00e2t\u0131na dair 5 temmuz 1890<br>tarihli mukavelename:<br>3- Paris&#8217;te beynelmilel bir Umur-i S\u0131hhiye-i Umumiye idaresi<br>v\u00fcc\u00fcde getirilmesine dair 9 k\u00e2nunuevvel 1907 tarihli itil\u00e2fname;<br>4- Roma&#8217;da beynelmilel bir ziraat m\u00fcessesesi v\u00fccude geti<br>rilmesine dair 7 haziran 1905 tarihli mukavelename;<br>5- Osmanl\u0131 istikraz\u0131na dair 27 haziran 1855 tarihli muka<br>velename;<br>6- Esko nehri mururiye resminin i\u015ftiras\u0131na dair 16 temmuz<br>1863 tarihli mukavelename;<br>7- S\u00fcvey\u015f Kanal\u0131n\u0131n serbesti-i istimalinin teminine mahsus<br>bir usul ihdas\u0131na m\u00fcteallik 29 te\u015frinievvel 1888 tarihli mukave-<br>name.<br>Madde 270 \u2014 H\u00fck\u00fbmat-\u0131 akidin i\u015fbu maddede beyan olunan<br>ahk\u00e2m-\u0131 mahsusa Devlet-i Osmaniye taraf\u0131ndan tatbik edilmek<br>\u015fartile i\u015fbu muahedenamenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131 tarihinden<br>zirde beyan olunan mukavelename ve iltilafnamelerde kendilerine<br>ait olanlar\u0131 tekrar tatbik edeceklerdir.<br>Posta mukavelat\u0131<br>Umum\u00ee posta ittihad\u0131na dair 4 temmuz 1891 tarihinde Viya-<br>nada imza olunan mukavelename ve itilafnameler;<br>Posta ittihad\u0131na dair 15 haziran 1897 tarihinde Va\u015fington&#8217;da<br>imza olunan mukavelename ve itilafnameler;<br>Posta ittihad\u0131na dair 26 may\u0131s 1906 tarihinde Roma&#8217;da<br>imza edilen mukavelename ve itilafnameler;<br>Telgraf mukaveleleri<br>Beynelmilel telgraflara dair 10-22 temmuz 1875 tarihinde<br>Sen Petersburg&#8217;ta imza olunan mukavelat;<br>Beynelmilel telgraf konferans\u0131 taraf\u0131ndan 11 haziran 1908<br>tarihinde Lizbon&#8217;da kararla\u015ft\u0131r\u0131lan nizamname ve tarifeler.<br>Devlet-i Osmaniye, h\u00fck\u00fbmat-\u0131 cedidenin dahil olduklar\u0131 veya<br>i\u015ftirak eyleyecekleri Umum\u00ee Posta ittihad\u0131 ile Beynelmilel Tel<br>graf ittihad\u0131na dair mukavelenamelerde ve itilafnamelerde m\u00fcn<br>deri\u00e7 ahk\u00e2ma tevfikan h\u00fck\u00fbmat-\u0131 mezk\u00fbre ile husus\u00ee itilaflar<br>akdine muvafakati reddetmeme\u011fi deruhte eder.<br>Madde 271 \u2014 \u0130\u015fbu muahedenin meriyeti tarihinden itiba<br>ren h\u00fck\u00fbmat\u0131 akidin beynelmilel telsiz telgraflara dair 5 temmuz<br>1912 tarihli mukavelename ahk\u00e2m\u0131ndan kendilerine ait olanlar\u0131<br>d\u00fcvel-i mezk\u00fbre taraf\u0131ndan T\u00fcrkiye&#8217;ye tebli\u011f ve irae edilecek<br>kavaid-i muvakkatenin T\u00fcrkiye&#8217;ce tatbik edilmesi \u015fartile yeni<br>den tatbik edeceklerdir.<br>\u0130\u015fbu muahedenin meriyeti tarihini takip edecek be\u015f sene<br>zarf\u0131nda 5 temmuz 1912 tarihli mukavelename makam\u0131na kaim<br>olmak \u00fczere beynelmilel telsiz telgraf m\u00fcnasebat\u0131na dair muka<br>velat-\u0131 cedide akdedilecek olur ise Devlet-i Osmaniye mukavelat-\u0131<br>mezk\u00fbrenin tanzim veya imzas\u0131na i\u015ftirak etmemi\u015f olsa bile ana<br>ittiba eyleyecektir.<br>i\u015fbu mukavele-i cedide mevki-i meriyette bulunan ahk\u00e2m-\u0131<br>muvakkate makam\u0131na dahi kaim olacakt\u0131r.<br>Madde 272 \u2014 Devlet-i Osmaniye i\u015fbu muahedenamenin<br>tarih-i meriyetinden itibaren on iki ay zarf\u0131nda hususat-\u0131 atiyeyi<br>ifa etme\u011fi deruhde eder :<br>1- Milkiyet-i s\u0131naiyeye dair 20 mart 1883 tarihinde Paris&#8217;te<br>akdolunup 2 haziran 1883 tarihinde Va\u015fington&#8217;da tadil edilen<br>beynelmilel mukavelename ile asar-\u0131 edebiye ve bediiyeye m\u00fcteal<br>lik olarak 8 eyl\u00fcl 1886 tarihinde Bern&#8217;de akd ve 13 te\u015frinisani<br>1908 tarihinde Berlin&#8217;de tadil olunan beynelmilel muahedeye ve<br>20 mart 1914 tarihinde Bern m\u00fczeyyel protokoluna i\u015ftirak eyle<br>yecektir.<br>2- Memalik-i m\u00fcttefika ve h\u00fck\u00fbmet-i cedide tebaas\u0131na ait<br>milkiyet-i s\u0131naiye ve edebiye ve bediiyeyi marezzikir mukavelat<br>ahk\u00e2m\u0131 dairesinde vaz edece\u011fi ahk\u00e2m-\u0131 kanuniye ile tasdik ve<br>himaye eyleme\u011fe mecburdur.<br>Bundan maada ve b\u00e2l\u00e2da zikredilen mecburiyetler hari<br>cinde olmak \u00fczere Devlet-i Osmaniye memalik-i m\u00fcttefika ve<br>eediden herbirini tebeas\u0131na ait m\u00fclkiyet-i s\u0131naiye ve edebiye<br>ve bed\u00fcyeyi l\u00e2akal 1 a\u011fustos 1914 tarihinde mevcud olan v\u00fcsat<br>derecesinde ve ayn\u0131 \u015ferait taht\u0131nda tasdik ve himaye eyleme\u011fe<br>mecburdur.<br>Madde 273 \u2014 Devlet-i Osmaniye zirde tadat edilen muka<br>velat ve itilafata i\u015ftirak veya anlar\u0131 tasdik eyleme\u011fi taahh\u00fct<br>eder :<br>1- Otomobillerin seyir ve seferine dair 11 te\u015frinievvel 1909<br>tarihli mukavelename,<br>2- G\u00fcmr\u00fc\u011fe tabi vagonlara kur\u015fun tamga vaz&#8217;\u0131na dair 15<br>may\u0131s 1886 tarihli itil\u00e2fname ile 18 may\u0131s 1907 tarihli protokol;<br>3- Ticaret istatistiklerinin tevhidi \u015fekline dair 31 k\u00e2nunu<br>evvel 1913 tarihli mukavelename;<br>4- Denizlerde yana\u015fma, muavenet ve tahlis muamelat\u0131n\u0131n<br>tevhidine dair 23 eyl\u00fcl 1910 tarihli mukavelename;<br>5- Hastane gemilerinin liman r\u00fcsum ve vergilerinden mua<br>fiyetine dair 21 k\u00e2nunuevvel 1904 tarih\u00fc mukavelename;<br>6- Beyaz kad\u0131n ticaretinin menine dair 18 may\u0131s 1904 ve<br>4 may\u0131s 1910 tarihli mukavelename;<br>7- Calib-i \u015fehvet resimlerin menine dair 4 may\u0131s 1910 tarihli<br>mukavelename;<br>8- 30 haziran 1892, 15 nisan 1893, 3 nisan 1894, 19 mart<br>1897, 3 k\u00e2nunuevvel 1903 tarihli s\u0131hhiye mukavelenameleri;<br>9- Kaviyy\u00fcttesir mualecat re\u00e7etelerinin tevhidine dair 29<br>te\u015frinisani 1906 tarihli mukavelename;<br>10- Filokseraya kar\u015f\u0131 ittihaz edilecek tedabire dair 3 te\u015frini<br>sani 1881 ve 15 nisan 1889 tarihli mukavelenameler;<br>11- Ziraata faideli ku\u015flar\u0131n himayesine dair 19 mart 1902<br>tarihli mukavelename;<br>Madde 274 \u2014 D\u00fcvel-i M\u00fcttefikadan her biri i\u015fbu muahe<br>denamenin ahk\u00e2m-\u0131 umumiyesine veya m\u00fcnderecat-\u0131 hususiyesine<br>bilistinat zat\u00fcttarafeyn uhut ve mukavelattan hangilerinin yeni<br>den mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131n\u0131 talep etti\u011fini Devlet-i Osmaniyeye<br>tebli\u011f edecektir.<br>t\u015fbu madde mucibince yap\u0131lacak tebligat do\u011frudan do\u011fruya<br>veyahut di\u011fer bir devlet vas\u0131tasiyle icra olunacakt\u0131r. \u00ee\u015fbu teb<br>ligat\u0131n keyfiyet-i tebli\u011fi Devlet-i Osmaniye taraf\u0131ndan tahriren<br>bildirelecektir. Uhut ve mukavelat\u0131n meriyeti tarihi tebligat<br>icra edildi\u011fi tarih olacakt\u0131r.<br>D\u00fcvel-i M\u00fcttefika T\u00fcrkiye ile yaln\u0131z i\u015fbu muahedename<br>m\u00fcndericat\u0131na muvaf\u0131k olan uhut ve mukavelat\u0131n tekrar mevki-i<br>meriyete vaz&#8217;m\u0131 beyinlerinde kararla\u015ft\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r.<br>\u0130cra edilecek tebligatta e\u011fer icap ederse mukavelat ve mua<br>hedat ahk\u00e2m\u0131ndan i\u015fbu muahedename ahk\u00e2m\u0131na muhalif olma<br>s\u0131ndan dolay\u0131 mevki-i meriyete tekrar vaz edilmemi\u015f addolunacak<br>olan k\u0131s\u0131mlar zikir ve tasrih olunacakt\u0131r.<br>Bu hususta ittifak-\u0131 \u00e2r\u00e2 hasd olamaz ise Cemiyet-i Akvama<br>m\u00fcraacat olumcakt\u0131r.<br>Tebligat muamelesinin ifas\u0131 i\u00e7in d\u00fcvel-i m\u00fcttefikaya i\u015fbu<br>muahedanemenin tarihi meriyetinden itibaren alt\u0131 ay mehil veril<br>mi\u015ftir.<br>Yaln\u0131z bu suretle bir tebligata mevzu te\u015fkil edecek olan za<br>t\u00fcttarafeyn uhut ve mukavelat T\u00fcrkiye ile d\u00fcvel-i m\u00fcttefika<br>aras\u0131nda tekrar iktisab-\u0131 meriyet edip maadas\u0131 m\u00fcnfesih addoluna<br>cakt\u0131r.<br>B\u00e2l\u00e2da zikir olunan kavait, d\u00fcvel-i m\u00fcttefika ile T\u00fcrkiye<br>aras\u0131nda mevcut olan zat\u00fcttarafeyn bilc\u00fcmle uhut ve mukave-<br>lata tatbik olunacakt\u0131r. Bu h\u00fck\u00fcm D\u00fcvel-i M\u00fcttefika-i mezk\u00fb-<br>reden Devlet-i Osmaniye ile hal-i harpte bulunmayanlar hakk\u0131n<br>da dahi caridir.<br>\u0130\u015fbu madde ahk\u00e2m\u0131 261 inci ahk\u00e2m\u0131n\u0131 ta\u011fyir etmeyecektir.<br>Madde 275 \u2014 Devlet-i Osmaniye 1 a\u011fustos 1914 tarihin<br>den i\u015fbu muahedenamenin tarih-i meriyetine kadar Almanya,<br>Avusturya, Bulgaristan yahut Macaristan ile akdetti\u011fi bilc\u00fcmle<br>uhut ve mukavelat ve itilafat\u0131 i\u015fbu muahedename mucibince<br>mefsuh addetti\u011fini kabul eder.<br>Madde 276 \u2014 Devlet-i Osmaniye 1 a\u011fustos 1914 tarihinden<br>mukaddem akd etti\u011fi muahedat, mukavelat ve itilafnameler<br>mucibince Almanya, Avusturya,Bulgaristan veyahut Macaris<br>tan&#8217;a veya h\u00fck\u00fbmat-\u0131 mezk\u00fbre memurini ile tebaas\u0131na bah\u015fet<br>mi\u015f oldu\u011fu bilc\u00fcmle hukuk ve menafi-i muahedat ve mukavelat<br>ve itilafat-\u0131 mezk\u00fbre mevkii merivette kald\u0131k\u00e7a D\u00fcvel-i M\u00fctte-<br>fikaya veya bunlar\u0131n memurin ve tebaas\u0131na dahi tamamen bah\u015f<br>ve temin eyleme\u011fi deruhte eder.<br>D\u00fcvel-i M\u00fcttefika i\u015fbu hukuk ve menafiden m\u00fctevellit fevai-<br>di kabul edip etmemek hakk\u0131n\u0131 muhafaza ederler.<br>Madde 277 \u2014 Devlet-i Osmaniye 1 a\u011fustos 1914 tarihin<br>den mukaddem veya mezk\u00fbr tarihten i\u015fbu muahedenamenin<br>mer\u00ee olmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tarihe kadar Rusya ile veyahut arazisi<br>Rusya&#8217;n\u0131n eski memalikinden ayr\u0131lm\u0131\u015f olan bilc\u00fcmle devlet ve<br>h\u00fck\u00fcmetler ile ve kezalik 15 a\u011fustos 1916 tarihinden itibaren<br>i\u015fbu muahedenamenin mevki-i meriyete vazolundu\u011fu tarihe<br>kadar Romanya ile akdetti\u011fi bilc\u00fcmle muahedat ve mukavelat<br>ve itilafat\u0131 m\u00fcnfesih addetti\u011fini kabul eder.<br>Madde 278 \u2014 D\u00fcvel-i M\u00fcttefika ile Rusya&#8217;dan veyahut<br>arazisi mukaddema Rusya memalikinden bir k\u0131sm\u0131n\u0131 te\u015fkil eden<br>devlet ve h\u00fck\u00fcmetlerden biri i\u015fgal-i asker\u00ee suretile veya di\u011fer<br>bir vas\u0131ta ile veya hangi bir sebep dolay\u0131sile herhangi bir makam-\u0131<br>resminden sad\u0131r olan bir vesika mucibince Devlet-i Osmaniyeye<br>veya Osmanl\u0131 tebaas\u0131ndan birine her ne mahiyette olursa olsun<br>hukuk ve imtiyazat veya menafi bah\u015fetmek mecburiyetinde kal<br>m\u0131\u015f oldu\u011fu takdirde imtiyazat ve hukuk ve menafi-i mezk\u00fbre<br>i\u015fbu muahedename mucibince keenlemyek\u00fbn addolunacakt\u0131r.<br>i\u015fbu fesih ve iptalden tevell\u00fct edebilecek herhangi tek\u00e2lif<br>ve tazminat ne D\u00fcvel-i M\u00fcttefikaya ve ne de i\u015fbu muahedename<br>ile taahh\u00fctlerinden vareste k\u0131l\u0131nan h\u00fck\u00fbmat ve devlet veya me-<br>kamat-\u0131 resmiyeye hi\u00e7 bir ve\u00e7hile tahmil edilemeyecektir.<br>Madde 279 \u2014 Devlet-i Osmaniye; 1 a\u011fustos 1914 tarihin<br>den itibaren i\u015fbu mukavelenamenin mer\u00ee olma\u011fa ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tarihe<br>kadar uhut ve mukavelat ve itilafat ile d\u00fcvel-i gayr-\u0131 muharibeye<br>veya mezk\u00fbr devletler tebaas\u0131na her ne mahiyette olursa olsun<br>bah\u015fetti\u011fi hukuk ve menafiden i\u015fbu muahedenin yevm-i meriyetin<br>den itibaren salif\u00fczzikir uhut ve mukavelat\u0131n mevki-i meriyette<br>kald\u0131\u011f\u0131 m\u00fcddet zarf\u0131nda d\u00fcvel-i m\u00fcttefika ile tebaalar\u0131n\u0131 da m\u00fcs<br>tefit k\u0131lma\u011fa deruhte eyler.<br>Madde 280 \u2014 H\u00fck\u00fbmat-\u0131 akidinden 23 k\u00e2nunusani 1912<br>tarihinde Lahey&#8217;de imza olunan Afyon Mukavelenamesini hen\u00fcz<br>imza etmeyenler veyahut imza ettikten sonra hen\u00fcz tasdik et<br>memi\u015f bulunanlar mezk\u00fbr mukavelenameyi mevki-i meriyete<br>vazetme\u011fi ve bu maksatla bu bapta iktiza eden kavanini s\u00fcrat-i<br>m\u00fcmkine ile ve nihayet i\u015fbu muahedenamenin tarih-i meriyetin<br>den itibaren on iki ay zarf\u0131nda ihzar eyleme\u011fi kararla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f<br>lard\u0131r.<br>Bundan maada h\u00fck\u00fbmat-\u0131 akidin i\u015fbu muahedenamenin<br>tasdiki muamelesini kendi aralar\u0131ndan mezk\u00fbr mukavelenameyi<br>hen\u00fcz tasdik etmeyenler hakk\u0131nda gerek mukavele-i mezk\u00fbrenin<br>gerek bunu mevki-i icraya koymak \u00fczere 1914 senesinde akdedilen<br>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Afyon Konferans\u0131 mukarrerat\u0131na tevfikan Lahey&#8217;de<br>ku\u015fat edilen husus\u00ee protokol\u00fcn her nokta-i nazardan tasdik ve<br>imzas\u0131 makam\u0131nda addececeklerini kabul ederler.<br>Fransa Cumhuriyeti H\u00fck\u00fcmeti i\u015fbu muahedenamenin tas<br>dikini mutazamm\u0131n zab\u0131t varakas\u0131n\u0131n musaddak bir suretini<br>Felemenk H\u00fck\u00fcmetine tevdi ederek mezk\u00fbr h\u00fck\u00fcmeti i\u015fbu vesi<br>kay\u0131 23 k\u00e2nunusani 1912 tarihli muahedenamenin n\u00fcsah-\u0131 musad-<br>dakalar\u0131n\u0131n tevdii ve 1914 senesi m\u00fczeyyel protokol\u00fcn\u00fcn imza<br>muamelesi makam\u0131ndan ahz ve kabul etme\u011fe davet eyleyecektir.<br>Milkiyet-i s\u0131naiye<br>Madde 281 \u2014 i\u015fbu muahedenamede tasrih edilen ahk\u00e2ma<br>m\u00fcraat olunmak \u015fartiyle milkiyet-i s\u0131naiyye ve edebiye ve bedii-<br>yeye m\u00fcteallik hukuk, 272 nci maddede beyan olunan Paris ve<br>Bern Mukavelenamelerinde milkiyet-i mezk\u00fbre hakk\u0131nda mev<br>zu tarifat dairesinde olmak \u00fczere, i\u015fbu muahedenamenin mer\u00ee<br>olma\u011fa ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tarihten itibaren, h\u00fck\u00fbmat-\u0131 akidin memalikin-<br>de ve harbin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tarihte bu hukuktan m\u00fcstefit olan e\u015fhas\u0131n<br>veya m\u00fc\u015farik ve varislerinin lehine olarak tecdit ve ihya olunacak<br>t\u0131r. Kezalik e\u011fer harp vukua gelmemi\u015f olsayd\u0131 bir milkiyet-i s\u0131-<br>naiyenin veyahut ne\u015fr olunan edeb\u00ee veya bedi\u00ee bir eserin himayesi<br>i\u00e7in vaki talepleri \u00fczerine harp esnas\u0131nda iktisab-\u0131 hukuk etmeleri<br>muhtemel bulunanlar\u0131n hukuku dahi i\u015fbu muahedenamenin<br>mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131 tarihinden itibaren sahib-i hak olan e\u015fhas\u0131n<br>lehine olarak muteber addolunacakt\u0131r.<br>\u015eukadar ki D\u00fcvel-i M\u00fcttefikadan birinin te\u015fri\u00ee, icra\u00ee&#8217; veya<br>idar\u00ee bir makam\u0131 taraf\u0131ndan Osmanl\u0131 tebaas\u0131na m\u00fcteallik mil<br>kiyet-i s\u0131naiye, edebiye veya bediiyeye dair ittihaz olunan teda-<br>bir-i mahsusaya ait mukarrerat mer\u00ee kalacak ve bunlardan m\u00fc<br>tevellit netayi\u00e7 bitamamiha cari olacakt\u0131r. \u2022<br>Harbin devam etti\u011fi m\u00fcddet\u00e7e D\u00fcvel-i M\u00fcttefikadan birinin<br>veyahut h\u00fck\u00fcmet hesab\u0131na veya an\u0131n mezunuyetile herhangi<br>bir \u015fah\u0131s taraf\u0131ndan milkiyet-i s\u0131naiye, edebiye ve hediyeden is<br>tifade edilmesine veyahut i\u015fbu hukukun tatbik edildi\u011fi mahsu<br>lat, echize ve medadd\u0131n ve herhangi e\u015fyan\u0131n sat\u0131\u015fa veya mevki-i<br>furuhta vaz\u0131na veya istimaline kar\u015f\u0131 Devlet-i Osmaniye veya<br>Osmanl\u0131 tebaas\u0131 taraf\u0131ndan istihkak veya m\u00fcddeiyat sert edile<br>meyecektir.<br>D\u00fcvel-i m\u00fcttefikadan birinin i\u015fbu muahedenamenin imza<br>edildi\u011fi tarihte mer\u00ee olan kavanini ba\u015fka g\u00fbna ahk\u00e2m\u0131 ihtiva<br>etmiyorsa i\u015fbu maddenin ikinci f\u0131kras\u0131nda beyan edilen tedabir-i<br>mahsusan\u0131n mevki-i icraya vaz&#8217;\u0131 maksadiyle tatbik olunan her<br>nevi ef&#8217;al ve muamelat dolay\u0131s\u0131 ile tesviyesi laz\u0131m gelen veya<br>tesviye olunan mebali\u011fin cihet-i tahsisi Osmanl\u0131 tebaas\u0131 zimmetin<br>deki deyinler i\u00e7in i\u015fbu muahedede irae olunan cihet-i tahsisin<br>ayn\u0131 olacak ve D\u00fcvel-i M\u00fcttefika tebaas\u0131na ait milkiyet-i s\u0131naiye<br>ve edebiye ve bediiye hukukuna m\u00fcteallik olmak \u00fczere H\u00fck\u00fb<br>met-i Osmaniye taraf\u0131ndan ittihaz olunan tedabirden m\u00fctehass\u0131l<br>mebali\u011f, Osmanl\u0131 tebaas\u0131n\u0131n sair bilc\u00fcmle d\u00fcyunu hakk\u0131ndaki<br>muameleye tabi tutulacakt\u0131r.<br>D\u00fcvel-i M\u00fcttefikatlan her biri harpten evvel veya harp esna<br>s\u0131nda veyahut andan sonra kendi kavaninine tevfikan tebaa-i<br>Osmaniye taraf\u0131ndan ihraz olunan milkiyet-i s\u0131naiye, edebiye<br>ve bediiyeye m\u00fcteallik hukukunu (al\u00e2met-i farika-i s\u0131naiye ve ti<br>cariye m\u00fcstesna olmak \u00fczere) ya m\u00fcdafa-i milliye zarureti ile ve<br>menafi-i umumiye icabat\u0131 olarak veyahut T\u00fcrkiyedeki tebaas\u0131n\u0131n<br>milkiyet-i s\u0131naiye ve edebiye ve bediiyeye ait hukukunun Devlet-i<br>Osmaniye taraf\u0131ndan bir muamele-i madeletk\u00e2raneye tabi tu<br>tulmas\u0131n\u0131 temin maksadiyle veyahut ta i\u015fbu muahedename mu<br>cibince T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan deruhde olunan bilc\u00fcmle m\u00fckellefiyet<br>lerin tamami-i infaz ve icras\u0131n\u0131 teminen i\u015fleterek veya i\u015fletmek<br>\u00fczere ahara icazet vererek veyahut i\u015fbu i\u015fletme muamelesinin<br>murakaba hakk\u0131n\u0131 kendine al\u0131koyarak milkiyet-i mezk\u00fbre huku<br>kunu tahdit ve \u015farta m\u00fcteallik veya takyit eylemek hakk\u0131n\u0131<br>muhafaza eder. D\u00fcvel-i M\u00fcttefikaya verilen bu hak-k\u0131 hiyar i\u015fbu<br>muahedenamenin mevki-i meriyete vaz\u0131ndan sonra tahdit veya<br>\u015farta talik veya takyit muamelesine ancak m\u00fcdafaa-i milliye<br>veya menafi-i umumiye nokta-i nazar\u0131ndan l\u00fczum g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc<br>takdirde tatbik ve istimal olunabilir.<br>D\u00fcvel-i M\u00fcttefika taraf\u0131ndan b\u00e2l\u00e2da beyan olunan ahk\u00e2m\u0131n<br>tatbikine gidilecek oldu\u011fu takdirde makul bir tazminat veya aidat<br>verilecek ve i\u015fbu tazminat ve aidat\u0131n cihet-i tahsisi, i\u015fbu muahe<br>dename mucibince tebaa-i Osmaniyeye tesviye edilecek sair bil<br>c\u00fcmle d\u00fcyunat i\u00e7in tayin olunan cihet-i tahsisin ayn\u0131 olacakt\u0131r.<br>D\u00fcvel-i M\u00fcttefikadan her biri milkiyet-i s\u0131naiye ve edebiye<br>ve hediyeye ait hukukun tamamen veya k\u0131smen ahara devri ve<br>hukuk-i mezk\u00fbrenin havalesi muamelat\u0131n\u0131, i\u015fbu muamelat 1 a\u011fus<br>tos 1914 tarihinden itibaren icra edildi\u011fi veya bundan sonra icra<br>edilecek oldu\u011fu ve binnetice bu maddenin ihtiva etti\u011fi ahk\u00e2m\u0131n<br>tatbik edilememesine sebebiyet verecek oldu\u011fu takdirde keen-<br>lemyek\u00fbn addetmek hakk\u0131n\u0131 muhafaza eder.<br>Bu madde ahk\u00e2m\u0131 D\u00fcvel-i M\u00fcttefika taraf\u0131ndan harp kava-<br>nin-i fevkal\u00e2desine tevfikan tasfiye edilen veyahut 289 uncu<br>madde mucibince tasfiye edilebilecek olan \u015firketlere ve te\u015febb\u00fc-<br>sata ait milkiyet-i s\u0131naiye ve edebiye ve bediiye hukukuna tat<br>bik olunmayacakt\u0131r.<br>Madde 282 \u2014 1 a\u011fustos 1914 tarihinden mukaddem iktisab<br>edilen veyahut e\u011fer harp vukua gelmemi\u015f olsayd\u0131 o tarihtenberi<br>ya harpten evvel veya harbin devam etti\u011fi m\u00fcddet zarf\u0131nda vaki<br>olacak bir talep ile ihraz\u0131 m\u00fcmk\u00fcn bulunan milkiyet-i s\u0131naiye ve<br>edebiye ve bediiye hukukunun muhafaza ve istihsali, her nevi<br>muamelat\u0131n ifas\u0131, r\u00fcsumun tediyesi velhas\u0131l o memleket kavanin<br>ve nizamat\u0131na tevfikan l\u00e2z\u0131m gelen muamelat\u0131n ikmali veya bu<br>gibi hukuk-i milkiyete itiraz i\u00e7in bu hususta bir g\u00fbna r\u00fcsum-i<br>munzamma tediyesine hacet olmaks\u0131z\u0131n veya muamelat-\u0131 cezaiye-<br>ye u\u011fratmaks\u0131z\u0131n i\u015fbu muahedenin mebde-i meriyetinden itibaren<br>l\u00e2akal bir sene mehil verilecektir.<br>Bir muamelenin ifa ve ikm\u00e2l edilmemesinden veyahut bir<br>harc\u0131n verilmemesinden dolay\u0131 munkazi addedilmi\u015f olan milkiyet-i<br>s\u0131naiye hukuku tekrar mer\u00ee olacak ve \u015fu kadar ki m\u00fcttefik dev<br>letlerden her biri ihtira beratlariyle resim ve planlara ait hukukun<br>gayr-\u0131 mer\u00ee oldu\u011fu m\u00fcddet zarf\u0131nda bunlar\u0131 i\u015fleten veya istimal<br>eden e\u015fhas-\u0131 s\u00e2lisenin hukukunu s\u0131yanet i\u00e7in l\u00e2z\u0131me-i madeletten<br>addedecekleri tedabiri ittihaz eyleyeceklerdir. Bundan maada<br>Osmanl\u0131 tebaas\u0131na ait bulunan ve bu suretle tekrar mevki-i meri<br>yete vaz edilecek olan ihtira beratlariyle resimler, icazet resmine<br>m\u00fcteallik olarak esna-y\u0131 harpte bu beratlara ve resim ve plan<br>lara tatbiki l\u00e2z\u0131m gelen mukarrerat ve ahk\u00e2m ile i\u015fbu muahe<br>dename ahk\u00e2m\u0131na tabi olacakt\u0131r.<br>Bir ihtira berat\u0131n\u0131n mevki-i fiile vaz&#8217;\u0131 veyahut al\u00e2met-i f\u00e2-<br>rika-i s\u0131naiye ve ticariyenin veya bir resmin istimali i\u00e7in verilen<br>mehil 1 a\u011fustos 1914 tarihi ile i\u015fbu muahedenin mevki-i meriyete<br>vaz&#8217;\u0131 tarihi aras\u0131nda ge\u00e7en m\u00fcddete mahsup edilmeyecek ve bun<br>dan maada 1 a\u011fustos 1914 tarihinde mer\u00ee olan hi\u00e7 bir ihtira berat\u0131<br>ve al\u00e2met-i f\u00e2rika-i s\u0131naiye ve ticariye veya resim i\u015fbu muahede<br>namenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131 tarihinden itibaren m\u00fcrur edecek<br>iki senenin ink\u0131zas\u0131ndan evvel i\u015fletilmemesi veya istimal olun<br>mamas\u0131 sebep ittihaz edilerek m\u00fcrur-i zamana veya feshe tabi<br>tutulmayacakt\u0131r.<br>Madde 283 \u2014 Bir taraftan Osmanl\u0131 tebaas\u0131 veya T\u00fcrkiye&#8217;de<br>mukim olan veya icra-y\u0131 sanat eden e\u015fhas taraf\u0131ndan ve di\u011fer<br>cihetten D\u00fcvel-i M\u00fcttefika tebaas\u0131 ve yahut d\u00fcvel-i mezk\u00fbre ara<br>zisinde sakin olan veya orada icra-y\u0131 sanat eden e\u015fhas taraf\u0131ndan<br>ve ne de e\u015fhas-\u0131 mezk\u00fbrenin esna-y\u0131 harpte di\u011fer k\u0131s\u0131m arazisinde<br>hal-i harp tarihile i\u015fbu muahedenamenin meriyeti tarihi aras\u0131nda<br>ge\u00e7en m\u00fcddet zarf\u0131nda vukua gelen ve esna-y\u0131 harpte herhangi<br>bir zamanda mevcut veya 282 nci madde h\u00fckm\u00fcne tevfikan ye<br>niden iktisab-\u0131 meriyet edecek olan milkiyet-i s\u0131naiye ve edebiye<br>ve bediiye hukukuna iras-\u0131 halel edebilecek mahiyette telakki<br>olunabilen vukuat sebebile haklar\u0131n\u0131 devir ve fera\u011f eyledikleri<br>e\u015fhas-\u0131 s\u00e2lise canibinden hi\u00e7 bir d\u00e2va ikame olunamayacak ve<br>istihkak talep edilemeyecektir.<br>Kezalik i\u015fbu muahedenamenin imzas\u0131 tarihinden itibaren<br>bir sene zarf\u0131nda baz\u0131 m\u00fcstahzarat ve mamulat\u0131n veya il\u00e2n tarihi<br>ile i\u015fbu muahedenin tarih-i imzas\u0131 aras\u0131nda m\u00fcrur eden m\u00fcddet<br>zarf\u0131ndan ne\u015fir olunan \u00e2s\u00e2r-\u0131 edebiye ve hediyenin gerek d\u00fcvel-i<br>m\u00fcttefika ve gerek T\u00fcrkiye arazisinde furuhtu veva mevki-i furuhta<br>vaz&#8217;\u0131 veya istimali ihlalinden dolay\u0131 ikame olunacak deavi e\u015fhas-\u0131<br>mezk\u00fbrece nazar-\u0131 itibare al\u0131nmayacakt\u0131r. Maamafih eshab-\u0131<br>hukuk harp esnas\u0131nda T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan i\u015fgal olunan havalide<br>bir ikametg\u00e2ha veya bir m\u00fcessese-yi ticariyeye malik bulunmu\u015f<br>lar ise haklar\u0131nda bu h\u00fck\u00fcm ve karar tatbik edilmeyecektir.<br>Madde 284 \u2014 Milkiyet-i s\u0131naiye hukukunun istimaline veya<br>\u00e2s\u00e2r-\u0131 edebiye ve bediiyenin ne\u015frine icazeti mutazamm\u0131n olmak<br>\u00fczere kablelharp bir taraftan d\u00fcvel-i m\u00fcttefika tebaas\u0131 veyahut<br>d\u00fcvel-i mezk\u00fbre memalikinde sakin veya orada icra-y\u0131 sanat eden<br>e\u015fhas ile di\u011fer taraftan Osmanl\u0131 tebaas\u0131 aras\u0131nda akdedilen mu<br>kaveleler T\u00fcrkiye ile d\u00fcvel-i m\u00fcttefika aras\u0131ndaki hal-i harp<br>tarihinden itibaren m\u00fcnfesih addolunacakt\u0131r. Fakat herhalde<br>bu nevi mukaveleden ilk m\u00fcteneffi olan kimse i\u015fbu muahedena<br>menin tarih-i meriyetinden itibaren alt\u0131 ay zarf\u0131nda hak sahibin<br>den yeni bir icazet talep etme\u011fe sal\u00e2hiyettar olacak ve i\u015fbu ica<br>zet \u015feraiti hakk\u0131nda taraf in aras\u0131nda itil\u00e2f has\u0131l olur ise i\u015fbu hukuk-<br>kun m\u00fcstenit oldu\u011fu kanun hangi memlekete ait ise o memle<br>ketin bu hususta sal\u00e2hiyettar olan mahkemesi taraf\u0131ndan tayin<br>olunacakt\u0131r. Kavanin-i Osmaniyeye tevfikan istihsal edilen hu<br>kuka m\u00fcstenit icazet bundan m\u00fcstesna olup bu takdirde \u015ferait-i<br>icazet 287 nci maddede beyan olunan hakem komisyonu taraf\u0131ndan<br>tayin olunacakt\u0131r. Mahkeme veya mezk\u00fbr komisyon olvakit icap<br>ederse hukuk-i mephusenin esna-y\u0131 harpte istimal edilmesi hase-<br>bile muvaf\u0131k-\u0131 madelet g\u00f6rece\u011fi aidat\u0131n miktar\u0131n\u0131 tayin edecektir.<br>D\u00fcvel-i M\u00fcttefikadan birinin kavanin-i mahsusa-i harbiye-<br>sine tevfikan ihale edilmi\u015f olan milkiyet-i s\u0131naiye ve edebiye ve<br>bediiyeye m\u00fcteallik hukuk i\u00e7in verilmi\u015f olan icazetler kablelharp<br>mevcut icazetlerin devam etmesi y\u00fcz\u00fcnden haleldar olmay\u0131p<br>tesirat-\u0131 k\u00e2mileleri baki kalmak \u015fartiyle meriyetleri devam ede<br>cektir. Bu icazetlerin biri harpten evvel akdedilen bir icazet mu<br>kavelesinden ilk m\u00fcteneffi olan bir kimseye verilmi\u015f ise bu son<br>icazetin makam\u0131na kaim olacakt\u0131r.<br>Milkiyet-i s\u0131naiyenin istimali veyahut bir eser-i edebinin veya<br>tiyatro facias\u0131n\u0131n veyahut eser-i bediin ne\u015fri veya sahneye vaz&#8217;\u0131<br>i\u00e7in kablelharp akdedilmi\u015f olan bir mukaveleye veya herhangi<br>bir icazete bianen harp esnas\u0131nda para verilmi\u015f ise bunun cihet-i<br>tahsisi tebaa-i Osmaniyenin sair duyum ve matlubat\u0131 hakk\u0131nda<br>i\u015fbu muahedename mucibince tayin olunan cihet-i tahsisin ay<br>n\u0131 olacakt\u0131r.<br>Madde 285 \u2014 i\u015fbu muahedename mucibince T\u00fcrkiye&#8217;den<br>ayr\u0131lan memalik ahalisi i\u015fbu tefrike ve bundan m\u00fctevellit tebed-<br>d\u00fcl-i tabiiyete bak\u0131lmayarak bu tebedd\u00fcl esnas\u0131nda kavanin-i<br>Osmaniye icab\u0131nca T\u00fcrkiye&#8217;de haiz olduklar\u0131 milkiyet-i s\u0131naiyeye<br>ve milkiyet-i edebiye ve bediiyeye ait haklar\u0131n\u0131 muhafaza edecek<br>lerdir.<br>i\u015fbu muahedename mucibince T\u00fcrkiye&#8217;den ayrdacak olan<br>memalikte hin-i tefrikte mevcut olan veya 281 inci madde muci<br>bince yeniden iktisab-\u0131 meriyet eyleyecek olan milkiyet-i s\u0131naiye<br>ve edebiye ve bediiye hukuku memalik-i mezk\u00fbrenin rabt ve<br>ilhak edilece\u011fi h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan kabul olunacak ve bu mem<br>leketlerde kavanin-i Osmaniyeye tevfikan ihale edildi\u011fi m\u00fcddet<br>i\u00e7in muteber olacakt\u0131r.<br>Madde 286 \u2014 Milkiyet-i s\u0131naiye ve edebiye ve bediiye umu<br>runa m\u00fcteallik dosyalarla defterlere ve planlara ve bunlar\u0131n<br>ledelicap T\u00fcrkiye kalemleri taraf\u0131ndan T\u00fcrkiye&#8217;den ayr\u0131lan arazi<br>hangi devletlere ilhak edilmi\u015f ise o devletlerin kalemlerine tevdi<br>ve tebli\u011fine m\u00fcteallik bilc\u00fcmle mesail husus\u00ee bir mukavelename<br>ile hal ve tanzim olunacakt\u0131r.<br>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131s\u0131m<br>Emval, hukuk ve menafi<br>Madde 287 \u2014 1 a\u011fustos 1914 tarihinde taht-\u0131 h\u00e2kimiyet-i<br>Osmaniyede bulunan yerlerde mevcut olup harp esnas\u0131nda<br>Osmanl\u0131 tabiiyetinde bulunmayan D\u00fcvel-i M\u00fcttefika tebaas\u0131n\u0131n<br>veya tebaa-i mezk\u00fbrenin taht-\u0131 murakabesindeki \u015firketlerin uh<br>desinde bulunan emval ve hukuk ve menafi &#8211; kapit\u00fclastonlar<br>iktizas\u0131nca istifas\u0131 caiz olan r\u00fcsum m\u00fcstesna olmak \u00fczere &#8211; H\u00fc<br>k\u00fbmet-i Osmaniye veya Osmanl\u0131 idareleri taraf\u0131ndan mevzu<br>her g\u00fbna r\u00fcsumdan \u00e2z\u00e2de olarak eshab\u0131na iade olunacakt\u0131r. Em<br>val-i mezk\u00fbre, harp esnas\u0131nda, eshab\u0131, bundan hi\u00e7 bir istifade<br>temin edemeyecek surette zabt ve hacz edilmi\u015f ise her ne mahiyet<br>te olursa olsun her g\u00fbna r\u00fcsumdan \u00e2z\u00e2de olarak iade edilecektir.<br>H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye, hak-k\u0131 tasarruflar\u0131ndan mahrum<br>edilen eshab\u0131n mallar\u0131n\u0131, bu mutasarr\u0131flar\u0131n m\u00fcsaadesi olmaks\u0131<br>z\u0131n tahmil edilen her t\u00fcrl\u00fc tek\u00e2lif ve d\u00fcyunattan azade olarak<br>iade i\u00e7in elinden gelen bilc\u00fcmle tedabiri ittihaz edecektir. H\u00fck\u00fb<br>met-i m\u00fc\u015far\u00fcnileyha i\u015fbu iadeden dolay\u0131 mutazarr\u0131r olanlar\u0131n<br>zararlar\u0131n\u0131 tazmin edecektir.<br>Bu maddede beyan olunan iade keyfiyeti icra edilemedi\u011fi<br>veyahut emval ve hukuk ve menafi gerek zabt edilsin gerek edil<br>mesin zarar ve hasara u\u011frad\u0131\u011f\u0131 takdirde mutasarr\u0131f\u0131 tazminat<br>talebine sal\u00e2hiyettar olacakt\u0131r. Bu bapta D\u00fcvel-i M\u00fcttefika tebaas\u0131<br>veya tebaa-i mezk\u00fbre taraf\u0131ndan murakabe edilen \u015firketler ta<br>raf\u0131ndan vaki olacak m\u00fcddeiyat tetkik edilerek tazminat mikta<br>r\u0131 Cemiyet-i Akvam Meclisi taraf\u0131ndan intihap edilecek bir heyet-i<br>hakemiye taraf\u0131ndan tayin olunacakt\u0131r, i\u015fbu tazminat H\u00fck\u00fb<br>met-i Osmaniyenin uhdesinde olarak m\u00fcddeinin mensup oldu\u011fu<br>h\u00fck\u00fcmet arazisinde sakin veya o h\u00fck\u00fcmetin kontrol\u00fc alt\u0131nda bu<br>lunan Osmanl\u0131 tebaas\u0131n\u0131n emvalinden ifraz ve tahsil olunacakt\u0131r.<br>Tazminat-\u0131 mezk\u00fbre beyan edilen i\u015fbu menabiden istihsal edile<br>meyecek oldu\u011fu takdirde umur-i maliyeye m\u00fcteallik olan sekizin<br>ci k\u0131sm\u0131n 236 nci maddesinin 2 numaral\u0131 f\u0131kras\u0131nda m\u00fcnderi\u00e7<br>tahsisat-\u0131 seneviyeden ifraz ve tesviye olunacakt\u0131r.<br>B\u00e2l\u00e2da muharrer ahk\u00e2m D\u00fcvel-i M\u00fcttefika kuvvetlerinin<br>i\u015fgal-i filisi taht\u0131nda bulunan ve i\u015fbu muahede mucibince T\u00fcrki<br>ye&#8217;den ayr\u0131lan yerlerdeki emval ve hukuk ve menafie 30 te\u015frini-<br>sani 1918 tarihindenberi iras olunan zararlar\u0131 tazmin mecburiye<br>tini tahmil etmeyip mezk\u00fbr tarihten itibaren emval ve hukuk ve<br>menafi-i mezk\u00fbreye ika edilen zararlar bu hususta mesul olan<br>d\u00fcvel-i m\u00fcttefikaya raci olacakt\u0131r.<br>Madde 288 \u2014 Evvelce tebaa-i Osmaniyeden olup da bila-<br>hara i\u015fbu muahedename veyahut T\u00fcrkiye&#8217;den ayr\u0131lan yerlerin<br>tayin-i mukadderat\u0131na m\u00fcteallik di\u011fer bir muahede mucibince<br>d\u00fcvel-i m\u00fcttefikadan birinin veya bir yeni h\u00fck\u00fcmetin tabiiye<br>tini bihakkin iktisap edenlerin T\u00fcrkiye&#8217;deki emval ve hukuk ve<br>menafii, emval hukuk ve menafi-i mezk\u00fbrenin bil\u00e2hare buluna<br>ca\u011f\u0131 hal ve vaziyette iade olunacakt\u0131r 1<br>.<br>Madde 289 \u2014 i\u015fbu muahedenameden tevell\u00fct edebilecek<br>ahk\u00e2m-\u0131 muhalifenin h\u00fckm\u00fc baki kalmak \u015fartiyle, d\u00fcvel-i m\u00fct<br>tefika, &#8220;17 ekim 1912&#8221; 1<br>senesinde Osmanl\u0131 hakimiyetinde bulu<br>nan yerler m\u00fcstesna olmak \u00fczere kendik memleketinde ve m\u00fcs<br>temlekelerinde veya mahmiyelerinde bulunan tebaa-i Osmani<br>yenin veya bunlar taraf\u0131ndan kontrol edilen \u015firketlerin emval<br>ve hukuk ve menafini zabt veya tasfiye etmek hakk\u0131n\u0131 muhafaza<br>ederler.<br>Tasfiye al\u00e2kadar h\u00fck\u00fbmet-i m\u00fcttefikan\u0131n kanunlar\u0131na tev<br>fikan\u0131n kanunlar\u0131na tevfikan icra olunacak ve Osmanl\u0131 mutasar<br>r\u0131flar\u0131 i\u015fbu h\u00fck\u00fcmetin rizas\u0131 olmad\u0131k\u00e7a i\u015fbu emval ve hukuk ve<br>menafie tasarruf edemeyecekleri gibi bunlara hi\u00e7 bir k\u00fclfet tah<br>mil edemeyeceklerdir.<br>Madde 290 \u2014 Osmanl\u0131 tebaas\u0131 hakk\u0131nda cari olan 281 inci<br>maddenin be\u015finci f\u0131kras\u0131 ve 282, 284 \u00fcnc\u00fc maddeler 287 inci mad<br>denin ikinci f\u0131kras\u0131 289, 291, 292, 293, 301, 302, 308 inci madde<br>lerdeki ahk\u00e2m i\u015fbu muahedenin veya T\u00fcrkiye&#8217;den ayr\u0131lan yer<br>lerin mukadderat\u0131n\u0131 tayin edecek di\u011fer bir muahedenin tatbikile<br>hukukan d\u00fcvel-i m\u00fcttefika veya yeni bir h\u00fck\u00fcmet tabiyetini<br>alan osmanl\u0131 tebaas\u0131na \u015famil de\u011fildir.<br>1<br>T\u00fcrk\u00e7 metinde bir terceme yanl\u0131\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ve. d\u00fczeltilmi\u015ftir. Yanl\u0131\u015f,<br>frans\u0131zca &#8220;etat&#8221; ve &#8220;Etat&#8221; kelimeleri aras\u0131ndaki fark\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmaktan ve<br>&#8220;etat&#8221; kelimesini &#8220;h\u00fck\u00fcmet&#8221; diye T\u00fcrk\u00e7eye \u00e7evrilmesinden do\u011fmu\u015ftur.<br>2<br>T\u00fcrk\u00e7e metinde 1 a\u011fustos 1914 yaz\u0131l\u0131d\u0131r. Frans\u0131zca metne g\u00f6re<br>d\u00fczeltildi.<br>Madde 291 \u2014 &#8221; 17 ekim 1912&#8243;1<br>senesinde Osmanl\u0131 h\u00e2ki<br>miyetinde bulunan yerler m\u00fcstesna olmak \u00fczere D\u00fcvel-i M\u00fctte-<br>fikadan birisinin arazisinin bulunan Osmanl\u0131 tebaas\u0131n\u0131n emval<br>ve hukuk ve menafii ve kezalik bunlar\u0131n sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n tasfiyesinin<br>veya di\u011fer vucuh-i tasarrufiyesinin has\u0131lat-\u0131 safiyesi, i\u015fbu devlet<br>taraf\u0131ndan -287 nci madde mucibince- kendi tebaas\u0131 metalibinden<br>m\u00fcnbais tazminata veya anlar\u0131n Osmanl\u0131 tebaas\u0131ndan alacak<br>lar\u0131na mahsup edilebilecektir. 289 uncu maddenin ve i\u015fbu madde<br>deki f\u0131kra-i \u00e2nife mucibince istimal olunmayan bu gibi emval,<br>hukuk ve menafiin tasfiyesi has\u0131lat\u0131 Maliye Komisyonuna verile<br>cek ve i\u015fbu muahedenin sekizinci k\u0131sm\u0131n\u0131n (ahk\u00e2m-\u0131 maliye)<br>236 nci maddesinin ikinci ahk\u00e2m\u0131na tevfikan istimal olunacakt\u0131r.<br>Madde 292 \u2014 Osmanl\u0131 H\u00fck\u00fcmeti memalik-i m\u00fcttefikada<br>bulunan emval ve hukuk ve menafilerinin tasfiye veya zabt\u0131ndan<br>zarara u\u011frayacak olan kendi tebaalar\u0131n\u0131n bilumum zarar ve zi<br>yanlar\u0131n\u0131n tazminini deruhte eder.<br>Madde 293 \u2014 i\u015fbu muhadename veyahut 17 te\u015frinievvel<br>1912 den itibaren akdolunan herhangi bir muahede mucibince<br>T\u00fcrkiyeden tefrik olunan arazi \u00fczerinde icra-y\u0131 h\u00e2kimiyet eden<br>bir devlet-i m\u00fcttefika veya bir devlet-i cedide h\u00fck\u00fcmetleri bu<br>arazi dahilindeki Osmanl\u0131 \u015firketlerinin veyahut tebaa-i osmani<br>yenin murakabesi taht\u0131ndaki \u015firketlerin emval, hukuk ve menafii-<br>ni tasfiye edebileceklerdir. Tasfiye has\u0131lat\u0131 do\u011frudan do\u011fruya<br>\u015firkete teslim edilecektir.<br>Taht-\u0131 niyabetine (mandat) mevzu arazi ahalisi de dahil<br>oldu\u011fu halde D\u00fcvel-i M\u00fctelife tebaas\u0131n\u0131n 1 a\u011fustos 1914 tarihinde<br>menafi-i m\u00fctefevvikas\u0131 bulunan \u015firketlere bu madde kaabil-i<br>tatbik de\u011fildir.<br>Tasfiye has\u0131lat\u0131n\u0131n tesviyesine m\u00fcteallik i\u015fbu maddenin bi<br>rinci f\u0131kras\u0131n\u0131n ahk\u00e2m\u0131, sahibi bir \u015firket-i osmaniye olup da mu<br>rakabesi veya ekseriyet-i sermayesi gerek do\u011frudan do\u011fruya<br>Almanya, Avusturya, Macar veya Bulgar tebaas\u0131n\u0131n yedinde<br>bulunan ve gerekse bunlar taraf\u0131ndan murakabe edilen bir \u015firkette<br>halen veyahut 1 a\u011fustos 1914 te menaf\u00fc bulunan \u015f\u00f6mend\u00f6fer<br>\u015firketleri hakk\u0131nda tatbuk olunamayacakt\u0131r. Bu takdirde tasfiye<br>has\u0131lat\u0131 Maliye Komisyonuna teslim olunacakt\u0131r.<br>1<br>T\u00fcrk\u00e7e metinde 1 a\u011fustos 1914 yaz\u0131l\u0131d\u0131r.<br>Madde 294 \u2014 i\u015fbu muahede neticesi olarak kalacak arazi-i<br>Osmaniyedeki \u015f\u00f6mend\u00f6fer imtiyaz\u0131n\u0131 haiz Osmanl\u0131 \u015firketlerinin<br>hukuk, menafi ve emval ve m\u00fcesseselerini ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fctte-<br>fikan\u0131n talebi \u00fczerine H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye mubayaa edecektir 1<br>.<br>H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye Maliye Komisyonunun reyine tevfikan<br>salif\u00fczzikir hukuk, menafi, emval ve m\u00fcesseseleri, kendinin \u015f\u00f6<br>mend\u00f6fer hatt\u0131nda veya m\u00fcesseselerinde malik olabilece\u011fi her<br>t\u00fcrl\u00fc menafi dahil oldu\u011fu halde devredecektir. Bu devir Cemiyet-i<br>Akvam taraf\u0131ndan mansup bir hakemin tayin edece\u011fi bedel \u00fcze<br>rinden icra edilecektir. Bedeli Maliye Komisyonuna teslim oluna<br>cakt\u0131r. Mezk\u00fbr Komisyon da gerek bu bedeli gerek 293 \u00fcnc\u00fc<br>maddesince ahiz ve tesell\u00fcm olunan bilc\u00fcmle mebali\u011fi \u015firkette<br>ya do\u011frudan do\u011fruya veya bilvas\u0131ta alakadar olanlar aras\u0131nda<br>tevzi eyleyecektir. Alman, Avusturya, Macar ve Bulgar tebaa<br>lar\u0131na ait hisseler Almanya, Avusturya, Macaristan ve Bulgaris<br>tan ile m\u00fcnakit sulh muahedenameleri mucibince te\u015fkil olunan<br>Tamirat Komisyonuna teslim olunacakt\u0131r. Maamafih H\u00fck\u00fbmet-i<br>Osmaniyeye ait olabilecek hisse i\u015fbu muahedenin sekizinci k\u0131s<br>m\u0131n\u0131n (ahk\u00e2m-\u0131 maliye) 236 nci maddesinde tayin olunan husu-<br>sat i\u00e7in Maliye Komisyonu taraf\u0131ndan tevkif edilecektir.<br>Madde 295 \u2014 Almanya ile m\u00fcnakit sulh muahedenamesinin<br>260 \u0131nc\u0131 maddesinin veya Avusturya, Macaristan ve Bulgaris<br>tan ile m\u00fcnakit sulh muahedenamelerinin ahk\u00e2m-\u0131 m\u00fctenaz\u0131ra-<br>s\u0131n\u0131n tatbikine muktazi tedabir m\u00fcstesna olmak \u00fczere H\u00fck\u00fbmet-i<br>Osmaniye i\u015fbu muahedenamenin mevki-i tatbika vaz\u0131ndan alt\u0131<br>ayl\u0131k bir m\u00fcddetin inkizas\u0131na kadar kendi arazisi dahilinde k\u00e2in<br>olup i\u015fbu muahedenamenin mevki-i tatbike vaz&#8217;\u0131 an\u0131nda Almanya,<br>Avusturya, Macaristan ve Bulgaristan veya bunlar\u0131n tebaas\u0131na<br>ait emval, hukuk ve menafiin istimaline m\u00fcteallik her t\u00fcrl\u00fc mua<br>meleyi men edecektir.<br>i\u015fbu muahedenamenin mezk\u00fbr devletlere ait olan hukuk-i<br>temell\u00fckiyeye m\u00fcteallik \u2022 ahk\u00e2m\u0131 mahfuz olmak \u015fartiyle H\u00fck\u00fb<br>met-i Osmaniye ba\u015fl\u0131ca D\u00fcvel-i M\u00fcttefika taraf\u0131ndan salif\u00fcz-<br>1<br>Frans\u0131zca metinde &#8221; reprendre &#8221; kelimesi ile ifade edilen bu h\u00fck\u00fcm<br>Konya&#8217;da bas\u0131lan t\u00fcrk\u00e7e metinde &#8221; istirdat edecektir &#8221; \u015feklinde yaz\u0131l\u0131d\u0131r.<br>zikir alt\u0131 ayl\u0131k m\u00fcddet zarf\u0131nda irae edilecek olan ve yukar\u0131daki<br>maddede mevzu-i bahis bulunan emval, hukuk ve menaf\u00fc tasfiye<br>edecektir. \u0130\u015fbu tasfiye muamelesi ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fcttefikan\u0131n<br>nezaretleri taht\u0131nda irae edecekleri surette icra olunacakt\u0131r.<br>Bu emvalin hak-k\u0131 istimaline m\u00fcteallik memnuiyet tasfiye<br>muamelesinin hitam\u0131na de\u011fin ipka ve idame olunacakt\u0131r.<br>Tasfiye edilen emvalden Almanya, Avusturya, Macaristan<br>veya Bulgar devletleri ne ait olanlardan gayrisinin tasfiye has\u0131<br>lat\u0131 do\u011frudan do\u011fruya eshab\u0131na teslim olunacakt\u0131r. Tasfiye edilen<br>emval d\u00fcvel-i mezk\u00fbreye ait oldu\u011fu takdirde has\u0131lat\u0131, emvalin<br>ait oldu\u011fu devlet ile m\u00fcnakit sulh muahedenamesile m\u00fcte\u015fekkil<br>Tamirat Komisyonuna devir edilecektir.<br>Madde 296 \u2014 Muahede-i haz\u0131ra mucibince T\u00fcrkiyeden fek<br>edilen arazi \u00fczerinde icra-y\u0131 h\u00e2kimiyet eden h\u00fck\u00fcmetler arazi-i<br>mezk\u00fbre \u00fczerinde bulunan ve i\u015fbu muahedenin mevki-i meriyete<br>vaz&#8217;\u0131 tarihinde Almanya, Avusturya, Macaristan ve Bulgaristan&#8217;a<br>veyahut bunlar\u0131n tebaas\u0131na ait bulunan her g\u00fbna emval, hukuk<br>ve menaf\u00fc tasfiye etmek hakk\u0131n\u0131 haiz olacaklard\u0131r. Me\u011ferki Al<br>manya ile akdedilen muahede-i sulhiyenin 260 \u0131nc\u0131 maddesi Avus-<br>turya-Macaristan ve Bulgaristan ile m\u00fcnakit muahedat-\u0131 sulhi<br>yenin de buna tekab\u00fcl eden ahk\u00e2m-\u0131 mucibince emval, hukuk<br>ve menafi-i mezk\u00fbre ba\u015fka bir surette tasarruf edilmi\u015f ola.<br>Tasfiyenin has\u0131l\u0131 295 inci maddede musarrah \u015ferait daire<br>sinde istimal olunacakt\u0131r.<br>Madde 297 \u2014 E\u011fer mal sahibi 287 nci maddede musarrah<br>hakem komisyonu huzurunda 293, 295 veya 296 nci maddeler<br>ahk\u00e2m\u0131na tevfikan tasfiye edilmi\u015f emvalin \u015ferait-i bey&#8217;iyesinin<br>veyahut emvalin bulundu\u011fu yerde icra-y\u0131 hakimiyet eden h\u00fck\u00fc<br>met taraf\u0131ndan kavanin-i umumiyesinin haricinde olarak ittihaz<br>edilmi\u015f tedabirin fiat\u0131na gayr-\u0131 muhik bir surette iras-\u0131 zarar et<br>ti\u011fini ispat ederse komisyon kendisine adilane bir tazminat ita<br>s\u0131na h\u00fck\u00fcm etmek sal\u00e2hiyetini haiz olacak ve bu tazminat marez-<br>zikir h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan tesviye olunacakt\u0131r.<br>Madde 298 \u2014 Hak-k\u0131 tasarruf bah\u015feden her bir karar\u0131n,<br>m\u00fcessesat ve \u015f\u00fcrek\u00e2n\u0131n tasfiyesine m\u00fcteallik her g\u00fbna avamirin<br>veyahut arazileri \u00fczerindeki d\u00fc\u015fman emval, hukuk ve menaf\u00fc<br>hakk\u0131nda d\u00fcvel-i m\u00fcttefikadan birinin mahakim ve devairi ta-<br>raf\u0131ndan muta veya m\u00fcttehaz kavanin-i harbiyeyi tatbikan ita<br>ve ittihaz edilmi\u015f h\u00fckm\u00fcnde olan evamir, nizamat, talimat ve<br>mukarrerat\u0131n muteber addedilece\u011fi teyit olunur. Herhangi bir<br>\u015fahs\u0131n emval-i mezk\u00fbreye taalluk etmi\u015f menafii emval-i mezk\u00fb-<br>rete m\u00fcteallik nizamat, evamir, mukarrerat ve talimat\u0131n \u015furuan<br>mevzuunu te\u015fkil etmi\u015f addolunacakt\u0131r, t\u015fbu menafi, nizamat,<br>evamir, mukarrerat ve talimat-\u0131 mezk\u00fbreden gerek sarahaten<br>man tuk ve gerek mesk\u00fbt olsun.<br>Mezk\u00fbr avamir, nizamat, mukarrerat ve talimat mucibince<br>emval, hukuk ve menafiin muamele-i intikaliyesinin yolunda<br>olup olmad\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda hi\u00e7 bir niza dermiyan edilmeyecektir.<br>Kezalik D\u00fcvel-i M\u00fcttefika arazisi \u00fczerinde bir mal, bir m\u00fcessese<br>veya bir \u015firket hakk\u0131nda (gerek tahkik, gerek haciz, gerek idare-i<br>cebriye, gerek intifa, gerek istimval, gerek nezaret veya tasfiye,<br>gerek bey&#8217;i ve idare-i emval ve hukuk ve menafi, gerek tahsil<br>veya tesviye-i d\u00fcyun, gerek tesviye-i masarif, teklif ve tarh ve<br>gerek d\u00fc\u015fman emval, hukuk ve menafii hakk\u0131nda D\u00fcvel-i M\u00fct-<br>tefikan\u0131n mahakim ve devairince m\u00fcttehaz veyahut harp kava<br>nin-i istisnaiyesini tatbikan ittihaz, isdar veya icra edilmi\u015f h\u00fck<br>m\u00fcndeki kavanin ve nizamat ve evamir ve talimat mucibince<br>icra olunan muamelat hususlar\u0131na m\u00fcteferri olsun) icra edilen<br>muamelat\u0131n me\u015fruiyeti tasdik olunmu\u015ftur.<br>Madde 299 \u2014 D\u00fcvel-i M\u00fcttefikadan bir veya bir ka\u00e7\u0131 nam\u0131na<br>veya emri veyahut muvafakati \u00fczerine T\u00fcrkiye arazisinde Al<br>manya, Avusturya, Macaristan ve Bulgaristan\u0131n veya tebaalar\u0131n\u0131n<br>emval, hukuk ve menafii hakk\u0131nda 30&#8217;te\u015frinievvel 1918 tarihinden<br>i\u015fbu muahedenamenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131na kadar ittihaz<br>oluna k\u00e2ffe-i tedabirin muteber oldu\u011fu bilhassa teyit olunmu\u015f<br>tur. Tedabir-i mezk\u00fbre neticesinde d\u00fcvel-i m\u00fcttefika yedinde<br>kalan mebali\u011f 295 inci maddenin son f\u0131kras\u0131nda zikir olunan<br>kuyut dairesinde muameleye tabi olacakt\u0131r.<br>Madde 300 \u2014 D\u00fcvel-i M\u00fcttefikadan biri yahut an\u0131n nam\u0131na<br>mahakim ve devairinin emrile hareket eden herhangi bir \u015fah\u0131s<br>aleyhine harp esnas\u0131nda harbin ihzarat\u0131 nokta-i nazar\u0131ndan tebaa-i<br>Osmaniyenin emvali, hukuk ve menafii hakk\u0131nda icra olunan<br>herhangi fiil veya ihmalden dolay\u0131 T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan veyahut<br>1914 a\u011fustosu bidayetinde Osmanl\u0131 tabiiyetini haiz olan veya<br>bu tarihten sonra o tabiiyeti iktisap eden bir kimsenin kendi<br>taraf\u0131ndan veya nam\u0131na yap\u0131lacak m\u00fcracaat ve m\u00fctalebat mak<br>bul de\u011fildir. Kezalik her m\u00fcttefik devletin kavanin ve nizamatmdan<br>ve harbin m\u00fcstesna tedabirinden m\u00fctevellit ef&#8217;al veya ih<br>mal dolay\u0131siyle herhangi bir kimsenin aleyhinde yap\u0131lacak m\u00fcra<br>caat ve m\u00fctalebat gayr-\u0131 makbuld\u00fcr.<br>Madde 301 \u2014 i\u015fbu muahedenamenin mevki-i meriyete va-<br>z\u0131ndandan itibaren alt\u0131 ay zarf\u0131nda Osmanl\u0131 kavanini mucibince<br>ruhsat verilmi\u015f bulunan ve i\u015fbu muahedeye tevfikan tasfiyeye<br>tabi bulunan b\u00fct\u00fcn \u015firketlerin hisse senedat\u0131, tahvilat\u0131 veyahut<br>emval-i menkulesi ve Osmanl\u0131 tebaas\u0131 yedindeki emval, hukuk<br>ve menafie m\u00fcteallik k\u00e2ffe-i mukavelat, \u015fehadetname, senet ve<br>sair vesaik-i tasarrufiyeyi Osmanl\u0131 Devlet-i ledettalep D\u00fcvel-i<br>M\u00fcttefikadan herbirine tevdi edecektir.<br>D\u00fcvel-i M\u00fcttefikadan al\u00e2kadar olan\u0131n talebi \u00fczerine H\u00fck\u00fb<br>met-i Osmaniye her zaman bal\u00e2da zikir olunan emval, hukuk ve<br>menafi hakk\u0131nda kezalik i\u015fbu emval hukuk ve menafiin 1914<br>a\u011fustos bidayetindenberi yap\u0131lan devir ve fera\u011f\u0131na m\u00fcteallik her<br>nevi malumat\u0131 ihzar ve ita edecektir.<br>Madde 302 \u2014 D\u00fcvel-i M\u00fcttefika tebaas\u0131 veya gruplar\u0131n\u0131n<br>taht-\u0131 murakabesinde bulunan osmanl\u0131 \u015firketleri m\u00fcstesna olmak<br>\u00fczere bir taraftan h\u00fck\u00fbmet-i seniye ile i\u015fbu muahedename mevki-i<br>meriyete konuldu\u011fu tarihte memalik-i Osmaniyede mukim te<br>baas\u0131 ve di\u011fer taraftan d\u00fcvel-i m\u00fcttefika h\u00fck\u00fcmetleri ile 1914<br>senesi a\u011fustosunun 1 inde Osmanl\u0131 tebaas\u0131 olmayan ve memalik-i<br>Osmaniyede ikamet veya bir sanat icra etmeyen (Devlet-i Aliye<br>hizmetinde bulunan ecanip memurlar\u0131n\u0131n maa\u015f ve muhassesat<br>ve ucurat-\u0131 resmiyeler m\u00fcstesna olmak \u00fczere) tebaalar\u0131 aras\u0131nda<br>mevcut olup 236 \u0131nc\u0131 maddede ve sekizinci k\u0131sm\u0131n\u0131n (ahk\u00e2m-\u0131<br>maliye) birinci melfufunda i\u015faret olunan Osmanl\u0131 D\u00fcyun-i Umumi-<br>yesinden gayri d\u00fcyunat alakadar d\u00fcvel-i m\u00fcttefikan\u0131n ak\u00e7asile<br>tediye veya olve\u00e7hile hesaba ge\u00e7irilecektir. D\u00fcvel-i M\u00fcttefikan\u0131n<br>m\u00fcstemlik\u00e2t veya mahmisi oldu\u011fu memalik ile ingiliz m\u00fcstem-<br>lik\u00e2t\u0131 ve Hindistan da buna dahildir. Ve mezk\u00fbr d\u00fcyun gerek<br>muharebeden mukaddem vacib\u00fcttediye bulunmu\u015f olsun ve gerek<br>harp dolay\u0131siyle icras\u0131 tamamen ve k\u0131smen taahh\u00fcre du\u00e7ar olan<br>muamelat-\u0131 ticariye veya mukavelenameden m\u00fcnbais olup mu<br>harebe esnas\u0131nda vacib\u00fcttediye mahiyeti iktisap eylemi\u015f bulun-<br>sun aralar\u0131nda bi\u00e7 bir fark g\u00f6zedilmeksizin seyyanen salif\u00fclbeyan<br>muameleye tabi tutulacakt\u0131r. Bir deyni di\u011fer ak\u00e7e ile tediye l\u00fc<br>zumu has\u0131l oldu\u011fu takdirde, ak\u00e7e tebdili, harpten evvel cari kam<br>biyo \u00fczerinden icra olunacakt\u0131r.<br>i\u015fbu ahk\u00e2m\u0131n hin-i tatbikinde muharebeden evvelki ak\u00e7e<br>fark\u0131 nisbeti T\u00fcrkiye ile al\u00e2kadar h\u00fck\u00fbmat-\u0131 m\u00fcttefika beyninde<br>il\u00e2n-\u0131 muhasamattan bir ay mukaddem vukubulan telgraf nak<br>liyat\u0131 hesap vasatisi nisbetine m\u00fcsavi addolunacakt\u0131r.<br>Ak\u00e7e tebdili meselesinde bir kontrato para fark\u0131 nisbetini<br>muayyen bir surette tasrih eylemi\u015f ve taahh\u00fcd\u00fcn al\u00e2kadar d\u00fcvel-i<br>m\u00fcttefikan\u0131n paras\u0131 ile edas\u0131n\u0131 \u015fart koymu\u015f ise para fark\u0131 nis<br>betine m\u00fctedair salif\u00fclbeyan ahk\u00e2m tatbik olunmayacakt\u0131r.<br>D\u00fc\u015fman hukuk ve menafii ve emval-i menkulesinin tasfiye-i<br>hesabat\u0131ndan m\u00fcnbais has\u0131lat ile i\u015fbu fasdda m\u00fcnderi\u00e7 d\u00fc\u015fman<br>mevcudat ve matlubat-\u0131 naktiyesi dahi b\u00e2l\u00e2da mezk\u00fbr ak\u00e7e veya<br>para fark\u0131 nisbeti \u00fczerinden hesap ve tesbit edilecektir.<br>Bu maddenin para fark\u0131 nisbetine m\u00fcteallik ahk\u00e2m\u0131 i\u015fbu<br>muahedename mucibince H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniyeden fek edilen<br>arazi \u00fczerinde m\u00fctemekkin e\u015fhas\u0131n matlubat veya d\u00fcyunat\u0131na<br>tatbik edilmeyecektir.<br>Madde 303 \u2014 287 ve 302 nci maddelerin ahk\u00e2m\u0131 harp dola-<br>y\u0131s\u0131 ile mevzu kavanin-i istisnaiyeyi veya i\u015fbu muahedenamenin<br>ahk\u00e2m\u0131n\u0131 tatbikan d\u00fcvel-i m\u00fcttefika taraf\u0131ndan \u015firketlerin veya<br>ticaretg\u00e2hlar\u0131n emvali, hukuku ve menafiine dair icra edilen mua-<br>mele-i tasfiyeye dahil olan veya olacak bulunan, milkiyet-i s\u0131nai<br>ye edebiye ve asar\u0131 nefise hukuku hakk\u0131nda dahi tatbik oluna<br>cakt\u0131r.<br>Bi\u015finci K\u0131s\u0131m<br>Mukavelat, M\u00fcrur-i zaman ve H\u00fck\u00fcmler (Mukarrerat)<br>Madde 304 \u2014 Merbut zeyilde irae olunan baz\u0131 mukavelat<br>ile mukavelat kabilinden olan ukude m\u00fcteallik istisnaiyat ve<br>kavaid-i mahsusa mahfuz olmak \u00fczere, d\u00fc\u015fmanlar aras\u0131nda m\u00fcna<br>kit her mukavele 1 a\u011fustos 1914 tarihinde tebaa-i Osmaniyeden<br>bulunmayan ve elyevm d\u00fcvel-i m\u00fcttefikadan birinin tabiiyetinde<br>olan tarafin-i akidinden birinin mensup oldu\u011fu D\u00fcvel-i M\u00fcttefika<br>kanununa tevfikan ve mezk\u00fbr kanunun tayin etti\u011fi \u015ferait dahilin<br>de ipka veya fesh olunacakt\u0131r.<br>Madde 305 \u2014 Tarafin-i akidin arazisi \u00fczerinde d\u00fc\u015fmanlar<br>aras\u0131ndaki m\u00fcnasebata dair harpten evvel ve sonra cereyana ba\u015f<br>lam\u0131\u015f olan m\u00fcrur-i zamanlar ve m\u00fcrur-i m\u00fcddetler ve hak-k\u0131<br>m\u00fcracaat\u0131n\u0131 sukutu 29 te\u015frinievvel 1914 tarihinden itiharen<br>i\u015fbu muahedenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131na kadar talik edilmi\u015f<br>addolunacakt\u0131r.<br>Bu m\u00fcddetler i\u015fbu muahedenin mevkii meriyete vaz&#8217;\u0131nda<br>l\u00e2akal \u00fc\u00e7 ay sonra cerayana ba\u015flayacakt\u0131r. Bu h\u00fck\u00fcm ibraz\u0131nda<br>faiz ve hisse-i temett\u00fc\u00fc verilecek olan kuponlar\u0131n vadeleri ve<br>kezalik ibraz\u0131 halinde vacib\u00fcttediye olan ve kura ke\u015fidesinde<br>isabet etmi\u015f olan tahvilat ve vacib\u00fcttediye di\u011fer hisse senedatr<br>ve tahvilat\u0131 hakk\u0131nda dahi tatbik olunacakt\u0131r.<br>Japonya kanunu ahk\u00e2m\u0131na nazaran madde-i haz\u0131ra ve keza<br>lik 304 \u00fcnc\u00fc madde ve merbut zeyil Japonya tebaas\u0131 ile Osmanl\u0131<br>tebaas\u0131 beyninde m\u00fcnakit mukavelata tatbik olunmaz.<br>Madde 306 \u2014 D\u00fc\u015fmanlar aras\u0131ndaki m\u00fcnasebatta kablel-<br>harp tanzim edilmi\u015f ve muayyen (matlup) vadeler dahilinde ka<br>bul veya tediye i\u00e7in ibraz edilmemi\u015f olan herhangi bir sened-i<br>ticari ne ke\u015fideci ve cirantalar\u0131 adem-i kabul ve adem-i tediye<br>den dolay\u0131 ihbar edilmemi\u015f ve ne de protesto ke\u015fide k\u0131l\u0131nmam\u0131\u015f<br>olmas\u0131ndan ve ne de esna-y\u0131 harpte baz\u0131 muamelata riayet k\u0131l\u0131n<br>mam\u0131\u015f bulunmas\u0131ndan na\u015fi h\u00fck\u00fcms\u00fcz addolunmaz. E\u011fer bir<br>sened-i ticarinin kabul veya tediyesi z\u0131mn\u0131nda ibraz\u0131 yahut adem-i<br>tediye ve adem-i kabul\u00fcn ke\u015fideci ve cirantaya ihbar\u0131 ve protes<br>to etmesi veya adem-i kabul\u00fc ve adem-i tediye halinde ihbar ey<br>lemesi l\u00e2z\u0131m gelen taraf esna-y\u0131 harpte bunu yapmam\u0131\u015f ise i\u015fbu<br>muahedenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131ndan itibaren senedin ibraz\u0131<br>ve adem-i tediye ve adem-i kabul hakk\u0131nda ihbar ve protesto<br>ke\u015fide etmesi z\u0131mn\u0131nda kendisine l\u00e2akal \u00fc\u00e7 ay vade bah\u015folunacak-<br>t\u0131r.<br>Madde 307 \u2014 Esna-y\u0131 harpte D\u00fcvel-i M\u00fcttefika tebaas\u0131n<br>dan olan bir kimse aleyhine veya menafiine kar\u015f\u0131 veyahut bir dev<br>let-i m\u00fcttefika tebaas\u0131n\u0131n menfeattar bulundu\u011fu bir \u015firket aley<br>hine veya menafiine kar\u015f\u0131 idar\u00ee ve adl\u00ee bir daire-i Osmaniyeden<br>isdar edilmi\u015f olan mukarrerat (h\u00fck\u00fcmler) ve ittihaz k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f olan<br>tedabir-i icraiye i\u015fbu tebaan\u0131n talebi \u00fczerine 287 nci maddede<br>musarrah hakem komisyonu marifetile tekrar tetkik olunacakt\u0131r.<br>Bu takdirde tarafin e\u011fer m\u00fcmk\u00fcn ise ve muvaf\u0131k-\u0131 madelet<br>addolunursa devair-i Osmaniyeden sad\u0131r olan mukarrerat veya<br>tedabir-i icraiyenin sudurundan mukaddem bulunduklar\u0131 vazi<br>yete irca edilecek ve m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde bir m\u00fcttefik<br>devlet tebaas\u0131 hakk\u0131nda sudur etmi\u015f olan karar\u0131n tatbikinden<br>ve tedabir-i icraiyenin ittihaz\u0131ndan dolay\u0131 du\u00e7ar oldu\u011fu zarar\u0131n<br>telafisi z\u0131mn\u0131nda hakem komisyonu m\u00fcnasip bir zaman h\u00fck\u00fcm<br>edecektir. \u0130\u015fbu zaman (tamirat) h\u00fck\u00fbmet-i Osmaniyeye tahmil<br>olunacakt\u0131r.<br>Gerek tarafinden birinin bir \u015farta adem-i riayetinden ve<br>gerek kontratoda m\u00fcnderi\u00e7 bir hakk\u0131n istimalinden na\u015fi bir mu<br>kavele fesih edilmi\u015f oldu\u011fu takdirde bundan m\u00fctessir olan taraf<br>hakem komisyonuna m\u00fcracaat edebilecektir. Bu komisyon ta-<br>raf-\u0131 mutazarr\u0131ra bir tazminat h\u00fckmedebilecek veyahut kontra-<br>tonun feshinden dolay\u0131 T\u00fcrkiyede ziyaa u\u011fram\u0131\u015f olan hukukun<br>tekrar meriyetine kadar verebilecektir. Mamafih bunun i\u00e7in<br>i\u015fin icabat\u0131na g\u00f6re bir tecdit ve iade-i meriyetin adilane ve m\u00fcm<br>k\u00fcn olmas\u0131 \u015fartt\u0131r.<br>Devlet-i Osmaniye i\u015fbu madde ahk\u00e2m\u0131na nazaran vaki olan<br>tecdit ve iadeden mutazarr\u0131r olmu\u015f olan her \u015fahs-\u0131 \u015falisin zarar\u0131n\u0131<br>tazmin edecektir.<br>Madde 308 \u2014 Bir taraftan D\u00fcvel-i M\u00fcttefika tebaas\u0131ndan<br>olan veya anlar\u0131n tabiiyetini iktisap etmi\u015f olan veya arazisi T\u00fcr<br>kiye&#8217;den ayr\u0131lm\u0131\u015f olan yeni h\u00fck\u00fcmetler tebaas\u0131ndan bulunan<br>kimseler ve di\u011fer taraftan osmanl\u0131 tebaas\u0131 beyninde muahede-i<br>haziran\u0131n mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131ndan mukaddem akdedilmi\u015f<br>olan mukavelata m\u00fcteallik bilc\u00fcmle mesail tarafinden birinin men<br>sup oldu\u011fu m\u00fcttefik h\u00fck\u00fcmet veya iki h\u00fck\u00fcmetin mahakim-i<br>milliyesinde veya konsolatosu mahkemesinde r\u00fcyet olunacak<br>ve mahakim-i Osmaniye bu bapta sal\u00e2hiyettar olmayacakt\u0131r.<br>Madde 309 \u2014 Bir Devlet-i M\u00fcttefikan\u0131n veya arazisi T\u00fcr<br>kiye&#8217;den ayr\u0131lm\u0131\u015f olan yeni bir h\u00fck\u00fcmetin mill\u00ee veya konsolato<br>mahkemelerinin h\u00fck\u00fcmleri veyahut 287 nci maddede beyan olu<br>nan hakem komisyonunun kararlar\u0131, i\u015fbu mahakim ve komis<br>yonlar muahede-i haz\u0131ra ahk\u00e2m\u0131nca sal\u00e2hiyettar olduklar\u0131 tak<br>dirde, T\u00fcrkiye&#8217;de kaziye-i muhkeme kuvvetini haiz olacak ve<br>icra emrine (exequatur) hacet kalmaks\u0131z\u0131n icra olunacakt\u0131r.<br>ZEY\u0130L (MELFUF)<br>I \u2014 Ahk\u00e2m-\u0131 umumiye<br>1- 304 ve 306 nci maddeler mefad\u0131nca ve i\u015fbu melfuf ahk\u00e2<br>m\u0131nca bir mukavelenin tarafeyninden olan e\u015fhas aras\u0131nda ticaret<br>filen gayr-\u0131 m\u00fcmk\u00fcn veya memnu veyahut tarefeyn-i akideynden<br>birinin tabi bulundu\u011fu havanin ve nizamat vea kararnamelerle<br>gayr-\u0131 kanun\u00ee bulunmu\u015f oldu\u011fu halde tarafeyn her ne suretle<br>olursa olsun i\u015fbu ticaretin gayr-\u0131 m\u00fcmk\u00fcn ve memnu ve muhalif-i<br>kanun oldu\u011fu g\u00fcn\u00fcn tarihinden itibaren yekdi\u011fere d\u00fc\u015fman ad<br>dedilecektir.<br>2- D\u00fcvel-i m\u00fcttefika taraf\u0131ndan esna-y\u0131 harpte m\u00fcttehaz<br>kavanin, mukarrerat ve nizamat-\u0131 dahiliyenin ve ezc\u00fcmle \u015ferait-i<br>mukavelatm tatbikat\u0131 mahfuz olmak \u00fczere atiy\u00fczzikir mukave<br>lat mer\u00ee kalacakt\u0131r :<br>(a) Eml\u00e2kin ve e\u015fya ve emval-i menkule ve gayr-\u0131 menkule-<br>nin ahara devir ve fera\u011f\u0131 maksadile m\u00fcnakit mukavelat, \u015fu \u015fart-<br>laki devir ve fera\u011f tarafin yekdi\u011fere kar\u015f\u0131 d\u00fc\u015fman vaziyetine<br>d\u00fc\u015fmeden evvel ifa edilmi\u015f ola.<br>(b) Bedelat-\u0131 icar ve icarat ve mevid-i icar;<br>(c) Irifcrek (vefaen beyi) ve rehin ve nantisman mukavele<br>leri;<br>(d) E\u015fhas-\u0131 hususiye yahut \u015firketlerle h\u00fck\u00fcmet, vil\u00e2yetler<br>ve devair-i belediye veyahut sair e\u015fhas-\u0131 h\u00fckmiye-i idariye ara<br>s\u0131nda m\u00fcnakit mukavelat ve kezalik devlet veya vil\u00e2yetler ve<br>devair-i belediye ve sair e\u015fhas-\u0131 h\u00fckmiye-i idariye taraf\u0131ndan<br>verilmi\u015f olan iltiyazat i\u015fbu muahedede musarrah imtiyazata<br>m\u00fcteallik ahk\u00e2m-\u0131 istisnaiye mahfuz olmak \u00fczere mer\u00ee olacakt\u0131r.<br>Bu suretle ipka edilmi\u015f olan mukavelat\u0131n icras\u0131 keyfiyeti<br>\u015ferait-i iktisadiyenin tahavv\u00fcl\u00fc hasebile tarafinden biri i\u00e7in k\u00fcl<br>li zarar\u0131 m\u00fcstelzim oldu\u011fu takdirde hakem komisyonu 287 inci<br>madde mantukunca mutazarr\u0131r olan taraf\u0131n talebi \u00fczerine ana<br>tamir-i zarara k\u00e2fi bir tazminat takdir edecektir.<br>II \u2014 Baz\u0131 nevi mukavelat hakk\u0131ndaki ahk\u00e2m-\u0131 hususiye<br>Tahvilat ve ticaret borsalar\u0131ndaki vaziyetler<br>3-A) H\u00fck\u00fcmetlerce tan\u0131nm\u0131\u015f tahvilat ve ticaret borsalar\u0131<br>i\u00e7in harp esnas\u0131nda tanzim olunup d\u00fc\u015fman memleketlerine men<br>sup e\u015fhas-\u0131 hususiye taraf\u0131ndan harpten evvel marezzikir bor-<br>salarla ahzolunan vaziyetlerin tasfiyesine ait ahk\u00e2m ve mukar-<br>rerat\u0131 ihtiva eden nizamnameler ile bu nizamnamelerin temin-i<br>tatbiki i\u00e7in ittihaz edilen tedabir tarafin-i akidin canibinden tas<br>dik olunmu\u015ftur. \u015eu \u015fartla ki:<br>Evvel\u00e2 : muamelat\u0131n marezzikir borsalar\u0131n nizam\u0131na tabi<br>tutulaca\u011f\u0131 evvelce sarahaten beyan edilmi\u015f ola;<br>Saniyen : \u0130\u015fbu nizamat umum i\u00e7in mecburiy\u00fclittiba buluna;<br>S\u00e2lisen : \u015eerait-i tasfiye makbul ve hakl\u0131 ola.<br>B) :Liverpol pamuk tacirlerinin karar\u0131 \u00fczerine 31 temmuz<br>1914 tarihinde pamuk \u00fczerinde icra olunan nisb\u00ee vadeli muame<br>l\u00e2t tasfiyesi i\u015fbu muahede ile tasdik olunmu\u015ftur.<br>Rehin<br>4- Bir d\u00fc\u015fman canibinden tedeyy\u00fcn edilmi\u015f olan bir bor<br>cun temini z\u0131mn\u0131nda verilmi\u015f olan bir rehnin adem-i tediye-i<br>deyn halinde furuhtu, rahine ihbar edilememi\u015f olsa bile, dayinin<br>h\u00fcsn-i niyetle hareket ve tedabir-i laz\u0131ma ittihaz\u0131na ihtimam et<br>mi\u015f olmas\u0131 \u015fartiyle, muteber olacakt\u0131r. Bu takdirde mal\u0131n sat\u0131lma<br>s\u0131ndan dolay\u0131 mal sahibi bir g\u00fbna talep dermeyan eylemiyecektir.<br>Senedat-\u0131 ticariye<br>5- Bir \u015fah\u0131s gerek kablelharp ve gerek harp esnas\u0131nda d\u00fc\u015f<br>man olan bir kimse taraf\u0131ndan kendisine kar\u015f\u0131 vaki olan taahh\u00fctten<br>dolay\u0131 bir sened-i ticarinin tediyesini taahh\u00fct eylemi\u015f ise di\u011feri<br>muhasamat\u0131n k\u00fc\u015fad\u0131na ra\u011fmen taahh\u00fcd\u00fcn\u00fcn temin-i netayici-<br>ne mecbur tutulacakt\u0131r.<br>Sigorta mukaveleleri<br>6- F\u0131karat-\u0131 \u00e2tiyenin ahk\u00e2m\u0131 yaln\u0131z T\u00fcrkiye ile icra-y\u0131 ticaret<br>memnu oldu\u011fu zaman tebaa-i Osmaniye ile D\u00fcvel-i M\u00fcttefika<br>tebaas\u0131 beyninde akd edilmi\u015f olan kontratolar hakk\u0131nda tatbik<br>olunacakt\u0131r. Bu ahk\u00e2m, D\u00fcvel-i M\u00fcttefika tebaas\u0131ndan olsalar<br>bile i\u015fbu muahede ile Devlet-i Aliyeden tefrik edilen arazide sakin<br>efrat-\u0131 ve kumpanyalar ile osmanl\u0131 tebaas\u0131 beyninde m\u00fcnakit<br>kontratolar hakk\u0131nda cari de\u011fildir. Atideki f\u0131karat ahk\u00e2m\u0131 kaa-<br>bil-i tatbik olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde sigorta ve tekrar sigorta (reassu-<br>rance) mukaveleleri 304 \u00fcnc\u00fc madde ahk\u00e2m\u0131na tabi tutulacakt\u0131r.<br>Harike kar\u015f\u0131 sigortalar<br>7- Harike kar\u015f\u0131, eml\u00e2ke m\u00fcteallik olup i\u015fbu eml\u00e2kte alaka<br>dar olan \u015fah\u0131s ile muahharan d\u00fc\u015fman olmu\u015f bir \u015fah\u0131s beyninde<br>tanzim k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f olan mukaveleler muhasamat\u0131n k\u00fc\u015fad\u0131ndan veya<br>tarafinden birinin bil\u00e2hara d\u00fc\u015fman hal ve s\u0131fat\u0131n\u0131 iktisap etmesin<br>den veya tarafinden birinin esna-y\u0131 harpte veya harpten sonra<br>\u00fc\u00e7 ay zaman zarf\u0131nda ahk\u00e2m-\u0131 mukaveleden birini ifa etmemi\u015f<br>olmas\u0131ndan dolay\u0131 mefsuh addolunmayacakt\u0131r. Bu mukaveleler<br>ancak i\u015fbu muahedenin mevki-i meriyete vaz oldundu\u011fu tarihten<br>\u00fc\u00e7 ay sonra hulul edecek ilk tediye-i \u00fccret vadesi tarihinden iti<br>baren fesih olunacakt\u0131r. Zaman-\u0131 harpte vadeleri hulul etmi\u015f olup<br>o vakittenberi \u00f6denmemi\u015f olan primler ve vadesi ge\u00e7mi\u015f taksit<br>ler veya esna-y\u0131 harpte du\u00e7ar olundu\u011fu iddia k\u0131l\u0131nan zayiat i\u00e7in<br>vaki olacak talepler hakk\u0131nda bir talimatname tanzim oluna<br>cakt\u0131r.<br>8- E\u011fer harpten mukaddem harike kar\u015f\u0131 akdedilmi\u015f olan bir<br>sigorta bir emr-i adl\u00ee veya idar\u00ee ile evvelki sigorta edenden ikinci<br>bir sigortac\u0131ya devir edilmi\u015f oldu\u011fu takdirde i\u015fbu muamele-i de<br>vir muteber tutulacak ve iptidaen sigorta edenin mesuliyeti dev<br>rin icras\u0131 g\u00fcn\u00fcnden itibaren muntafi addedilecektir, maahaza<br>iptidaki sigorta edenin talebi \u00fczerine mumaileyh \u015ferait-i devir<br>den tamamen haberdar edilmek hakk\u0131n\u0131 haiz olacakt\u0131r. E\u011fer bu<br>\u015ferait-i mukarin-i adalet olmad\u0131\u011f\u0131 tezah\u00fcr ederse bunlar \u00e2dil\u00e2ne<br>bir \u015fekle ifra\u011f i\u00e7in l\u00fczumlu bir derecede tadil olunacakt\u0131r. Bundan<br>maada sigorta olunan kimse talip oldu\u011fu g\u00fcn\u00fcn tarihinden ilk<br>sigorta eden ile muvaf\u0131k kald\u0131\u011f\u0131 surette mukavelevi tekrar ilk<br>sigortac\u0131ya devir etme\u011fe hakl\u0131 olacakt\u0131r.<br>Hayat \u00fczerine sigorta<br>9- Bir sigortac\u0131 ile muahharan d\u00fc\u015fman olmu\u015f olan di\u011fer<br>bir \u015fah\u0131s beyninde tanzim k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f olan hayat sigorta mukave<br>leleri muhasamat\u0131n k\u00fc\u015fad\u0131 veya \u015fahs\u0131n bilahara d\u00fc\u015fman olmas\u0131<br>sebebile mefsuh addolunmayacakt\u0131r. F\u0131kra-i s\u00e2life mucibince<br>mefsuh addolunmayan bir kontrato m\u00fcndericatma nazaran za-<br>man-\u0131 harpte vacib\u00fcttediye olan her mebla\u011f harpten sonra kaa-<br>bil-i istifa olacakt\u0131r. \u0130\u015fbu mebla\u011fa, vacib\u00fcttediye oldu\u011fu tarihten<br>itibaren eda olunancaya kadar, senev\u00ee y\u00fczde be\u015f faiz zam olacak-<br>t\u0131r. Bir hayat sigorta mukavelesi, sigorta ucurat\u0131n\u0131n adem-i te<br>diyesi y\u00fcz\u00fcnden harp esnas\u0131nda h\u00fck\u00fcmden sakit olmu\u015f veya<br>ahk\u00e2m-\u0131 m\u00fcndericesinden baz\u0131lar\u0131n\u0131n adem-i tatbiki y\u00fcz\u00fcnden<br>infisah-^sylemi\u015f ise hayat\u0131 sigorta edilen kimse veya vekilleri veva<br>\u015farik ve varisleri, i\u015fbu muahedenin kesb-i meriyet etti\u011fi tarihten<br>itibaren on iki at zarf\u0131nda sigortac\u0131dan mukavelenin h\u00fck\u00fcmden<br>sakit veya mafsuh oldu\u011fu tarihteki k\u0131ymetine muadil bir bedel<br>talej) etme\u011fe hakl\u0131 olacaklard\u0131r.<br>10- E\u011fer hayat \u00fczerine sigorta kontratosu bir sigorta kum<br>panyas\u0131n\u0131n muahharan d\u00fc\u015fman olmu\u015f olan bir memlekette k\u00e2in<br>\u015fubesi taraf\u0131ndan akdedilmi\u015f ise nefs-i kontratoda hilaf\u0131na ahk\u00e2m\u0131n<br>adem-i mevcudiyeti halinde mezk\u00fbr mukavele kanun-\u0131 mahall\u00ee<br>h\u00fckm\u00fcne tabi olacakt\u0131r. L\u00e2kin sigortac\u0131 sigorta edilen \u015fah\u0131stan<br>veya makam\u0131na kaim olanlardan zaman-\u0131 akitte mevcut kavanin<br>ve uhut ve nefs-i mukavelede muayyen \u015ferait hil\u00e2f\u0131na olarak<br>zaman-\u0131 harpte tatbik edilmi\u015f tedabir neticesi olarak talep ve<br>istihsal k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f olan mebali\u011fin istirdad\u0131 hakk\u0131n\u0131 haiz olacakt\u0131r.<br>11- Bilc\u00fcmle ahvalde kontratoya tatbiki kaabil olan kanun<br>h\u00fckm\u00fcne tevfikan sigortac\u0131 primlerin adem-i tediyesine ra\u011fmen<br>kontratonun h\u00fck\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sigorta edilmi\u015f olan kimseye ih<br>bar edinceye kadar, sigorta edilen \u015fahsa kar\u015f\u0131 ba\u011fl\u0131 kal\u0131rsa bu<br>ihtar ancak hal-i harpten dolay\u0131 icra edilemedi\u011fi takdirde sigor<br>tac\u0131 tediye edilmemi\u015f olan primleri senev\u00ee y\u00fczde be\u015f faiz zammile<br>ol \u015fah\u0131stan istihsal etmek hakk\u0131n\u0131 haiz olacakt\u0131r.<br>12- Dokuzuncudan onbirinciye kadar olan f\u0131karat\u0131n tatbiki<br>z\u0131mn\u0131nda tarafeynin taahh\u00fcdat-\u0131 m\u00fctekabilelerinin hesab\u0131 i\u00e7in<br>hayat-\u0131 be\u015feriyenin ihtimalat\u0131n\u0131 faizinin miktar\u0131na meze ederek<br>nazar-\u0131 itibare alan sigorta mukaveleleri hayat \u00fczerine yap\u0131lm\u0131\u015f<br>mukavelat h\u00fckm\u00fcnde addolunacakt\u0131r.<br>Bahr\u00ee sigortalar<br>13- Bir sigortac\u0131 ile muahharan d\u00fc\u015fman olmu\u015f olan bir \u015fah\u0131s<br>beyninde akdedilmi\u015f olan bahr\u00ee sigorta mukaveleleri (gerek sefer<br>gerek zaman \u00fczerine tanzim k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f olan senetler de dahil oldu\u011fu<br>halde) o \u015fahs\u0131n d\u00fc\u015fman oldu\u011fu andan itibaren mefsuh addoluna<br>cakt\u0131r. Me\u011fer ki kontratoda tasrih edilmi\u015f olan hasar bu andan<br>daha mukaddem cereyana ba\u015flam\u0131\u015f ola.<br>Hasar hen\u00fcz cereyana ba\u015flamam\u0131\u015f ise prim halinde ve sair<br>suretle tediye edilmi\u015f olan mebali\u011f sigorta edenden kaabil-i istifa<br>olacakt\u0131r.<br>Hasar\u0131n cereyana ba\u015flam\u0131\u015f olmas\u0131 takdirinde \u2014tarafl\u0131 di\u011fer<br>d\u00fc\u015fman olsa bile\u2014 kontrato mer\u00ee addolunacakt\u0131r. Kontrato m\u00fcn-<br>dericat\u0131na g\u00f6re gerek prim olarak gerek (fel\u00e2ket-i bahriye ziyan\u0131)<br>olarak medyun olan mebali\u011f, i\u015fbu muahedenin mevki-i meriyete<br>vaz&#8217;\u0131ndan itibaren vacib\u00fcleda olacakt\u0131r. Kablelharp d\u00fcvel-i mu<br>haribe tebaas\u0131na kar\u015f\u0131 veyahut d\u00fcvel-i mezk\u00fbre tebaas\u0131 taraf\u0131n<br>dan tedeyy\u00fcn edilmi\u015f ve badelharp tahsil olunmu\u015f olan mebali\u011f<br>i\u00e7in faiz tediyesi z\u0131mn\u0131nda bir mukavele akd olunup da zayiat<br>vaki olsa ve bahr\u00ee sigorta mukavelesi mucibince zay\u0131at-\u0131 mezk\u00fbre<br>kaabil-i tazmin bulunmu\u015f ise i\u015fbu faiz zayiat\u0131n yevm-i vukuun<br>dan sonra m\u00fcrur edecek bir senelik m\u00fcddetin hitam\u0131ndan iti<br>baren cereyan edecektir.<br>14- Sigorta edilmi\u015f ve muahharan d\u00fc\u015fman olmu\u015f olan bir<br>\u015fah\u0131s ile akd olunan bahr\u00ee bir sigorta mukavelesi, sigorta eden<br>kimsenin mensup oldu\u011fu devlet veya amn m\u00fcttefikleri taraf\u0131ndan<br>sebebiyet verilmi\u015f olan ef&#8217;al-i harbiyeden m\u00fctevellit kazalar\u0131<br>\u015famil addolunamaz.<br>15- Muahharan d\u00fc\u015fman olan bir sigortac\u0131 ile harpten mukad<br>dem bahr\u00ee bir sigorta mukavelesi akd etmi\u015f olan bir \u015fahs\u0131n mu<br>hasamat\u0131n be&#8217;dinden sonra ayn\u0131 hasara m\u00fcteallik olmak \u00fczere<br>d\u00fc\u015fman olmayan di\u011fer bir sigortac\u0131 ile yeni bir mukavele akdetmi\u015f<br>oldu\u011fu ispat olunursa yeni kontrato tarih-i tanziminden itibaren<br>evvelki kontratonun makam\u0131na kaim olup vadeleri hulul etmi\u015f<br>olan primler evvelki sigortac\u0131n\u0131n ancak yeni kontratonun hin-i<br>tanziminde kontratodan mesul olma\u011fa ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 keyfiyeti esas<br>ittihaz edilerekten hesap ve tediye olunacakt\u0131r.<br>Di\u011fer sigortalar<br>16- Yedinci f\u0131kradan on be\u015finci f\u0131kraya kadar mevzu-i bahis<br>olan mukaveleden maada olup harpten evvel bir sigortac\u0131 ile muah<br>haran d\u00fc\u015fman olmu\u015f olan bir \u015fah\u0131s beyninde sebketmi\u015f olan si<br>gorta mukaveleleri hakk\u0131ndaki tarz-\u0131 muamele ayn\u0131 tarafeyn bey<br>ninde m\u00fcnakit harik sigorta mukaveleleri hakk\u0131nda mezk\u00fbr<br>f\u0131kralarda g\u00f6sterilen muameleye tamamile mutab\u0131k olacakt\u0131r.<br>M\u00fckerrer sigortalar<br>(Reassurances )<br>17- D\u00fc\u015fman olmu\u015f bir \u015fah\u0131s ile akdolunan m\u00fckerrer sigorta<br>mukavelat\u0131 ol \u015fahs\u0131n d\u00fc\u015fman olmas\u0131ndan dolay\u0131 m\u00fclga addoluna<br>cakt\u0131r. Fakat harpten mukaddem cereyana ba\u015flam\u0131\u015f olan hayat\u00ee<br>ve bahr\u00ee ha\u015farat vukuu takdirinde i\u015fbu hasaratan m\u00fctevellit<br>mebali\u011f-i medyunenin hak-k\u0131 istifas\u0131na halel gelmeyecektir. M\u00fc<br>kerrer sigorta edilmi\u015f taraf her ne zaman d\u00fc\u015fman istil\u00e2s\u0131 neticesinde<br>sigorta edecek di\u011fer bir kimse bulamamak imk\u00e2ns\u0131zl\u0131\u011f\u0131na vaz<br>edilmi\u015f olursa, mukavele, i\u015fbu muahedenin mevki-i meriyete vaz&#8217;<br>\u0131ndan \u00fc\u00e7 ay sonraki m\u00fcddetin hitam\u0131na kadar kaim olacakt\u0131r.<br>Bir m\u00fckerrer sigorta (reassurance) mukavelesi i\u015fbu f\u0131kra h\u00fck<br>m\u00fcnce ilga edilecek olursa gerek tediye edilmi\u015f ve edilecek prim<br>ler hakk\u0131nda ve gerek harpten evvel cereyana ba\u015flam\u0131\u015f olup<br>hayat ve bahr\u00ee kazalara ait ha\u015farattan m\u00fctevellit mesuliyetlere<br>dair tarafeyn beyninde bir hesap tesis ve tertip olunacakt\u0131r.<br>Dokuzuncudan onbe\u015finci f\u0131kraya kadar mezk\u00fbr olan ha\u015fa<br>rat\u0131n gayr\u0131 bulunan ha\u015farata m\u00fctedair tesviye-i hesabat tarafey<br>nin d\u00fc\u015fman olduklar\u0131 tarihten itibaren vaki olacakt\u0131r.<br>Ve bu tarihten sonra du\u00e7ar olunan ha\u015farata m\u00fctedair m\u00fcd-<br>deiyyat nazar-\u0131 itibare al\u0131nmayacakt\u0131r.<br>18- On yedinci f\u0131kran\u0131n ahk\u00e2m\u0131, hayat\u00ee ve bahr\u00ee ha\u015farattan<br>maada ha\u015farat\u0131 sigorta eden bir kimse canibinden bir kontrato<br>ile kabul edilmi\u015f olan hasarat-\u0131 hususiyeye ait m\u00fckerrer sigorta<br>ya dahi \u015famildir.<br>19- Husus\u00ee bir kontrato ile yap\u0131lm\u0131\u015f hayat sigorta mukave<br>lesinin reass\u00fcrans\u0131, bir reass\u00fcrans mukavele-i umumiyesinde dahil<br>olmasa bile mer\u00ee tutulacakt\u0131r.<br>20- Bahr\u00ee bir sigorta mukavelesinin harpten mukaddem bir<br>m\u00fckerrer sigortas\u0131 vaki oldu\u011fu takdirde m\u00fckerrer sigorta eden<br>kimseye devir olunan hasar (tehlike) muhasamat\u0131n iptidar\u0131ndan<br>evvel ba\u015flam\u0131\u015f ise devr-i mezk\u00fbr muteber olacak ve muhasamat\u0131n<br>k\u00fc\u015fad\u0131na ra\u011fmen mukavele mer\u00ee kalacakt\u0131r. M\u00fckerrer sigorta<br>mukaveleleri mucibince gerek prim ve gerek zayiat-\u0131 vak\u0131a y\u00fcz\u00fcn<br>den zimmette kalan mebali\u011f badelharp istifa olunabilecektir.<br>21- 14 ve 15 inci f\u0131kralar\u0131n ahk\u00e2m\u0131 ile 13 \u00fcnc\u00fc f\u0131kran\u0131n son<br>c\u00fcmlesi hasarat-\u0131 bahriyeye m\u00fcteallik m\u00fckerrer sigorta muka<br>velelerine tatbik olunacakt\u0131r.<br>Alt\u0131nc\u0131 K\u0131s\u0131m<br>\u015eirketler ve imtiyazat<br>Madde 310 &#8211; 29 te\u015frinievvel 1914 1<br>tarihinden evvel H\u00fck\u00fb<br>met-i Osmaniye veya devair-i mahalliye-i Osmaniye canibinden<br>i\u015fbu muahede mucibince Osmanl\u0131 kalan arazi dahilinde ita olunan<br>imtiyazat ile 294 \u00fcnc\u00fc madde mucibince Maliye Komisyonu<br>taraf\u0131ndan ita olunabilecek imtiyazattan m\u00fcstefit olan D\u00fcvel-i<br>M\u00fcttefika tebaasile d\u00fcvel-i m\u00fcttefika gruplar\u0131 veya tebaas\u0131 tara<br>f\u0131ndan murakabe edilen \u015firketlerin 29 te\u015frinievvel 1914 tarihinden<br>mukaddem akdolunan as\u0131l imtiyaz mukavelenamesile mukave-<br>lat-\u0131 m\u00fcteahhireden m\u00fcnbais olan k\u00e2ffe-i hukuku h\u00fck\u00fbmet-i<br>Osmaniye veya devair-i mezk\u00fbre canibinden, 287 inci madde<br>h\u00fck\u00fcmlerini tatbiken,2<br>iade olunacakt\u0131r.<br>H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye mezk\u00fbr mukavelat ve itilafat\u0131 \u015ferait-i<br>cedide-i iktisadiye ye tevfik etme\u011fi ve bundan maada m\u00fcddet<br>lerini 29 te\u015frinievvel 1914 tarihinden i\u015fbu muahedenin mevki-i<br>meriyete vaz&#8217;\u0131na kadar m\u00fcrur eden m\u00fcddet kadar temdit eyleme\u011fi<br>taahh\u00fct eyler. Osmanl\u0131 h\u00fck\u00fcmeti ile anla\u015fmazl\u0131k halinde bu an<br>la\u015fmazl\u0131k 287 inci maddede bildirilen Hakem Komisyonuna<br>sunulacakt\u0131r 3<br>.<br>F\u0131kra-i \u00e2nifede beyan olunan hukuku ihl\u00e2l eden k\u00e2ffe-i ahk\u00e2m-\u0131<br>kanuniye vesaire ile 29 te\u015frinievvel 1914 tarihinden sonra yine<br>hukukun zarar\u0131na olarak ita olunan imtiyazat ve vaki olan iti-<br>lafat H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniyece b\u00e2t\u0131l ve keenlemyek\u00fbn addoluna<br>cakt\u0131r.<br>\u0130\u015fbu maddede beyan olunan imtiyaz sahipleri Maliye Ko<br>misyonunun rey ve muvafakati ile esna-y\u0131 harpte du\u00e7ar olduklar\u0131<br>zarar ve ziyan veya ha\u015farat i\u00e7in Hakem Komisyonu taraf\u0131ndan<br>287 inci maddede tayin edilen \u015ferait dairesinde kendilerince ba-<br>mukavele istihsal edebilecekleri tavizat mukabilinde takdir olu<br>nacak tazminattan tamamen veya k\u0131smen feragat edebileceklerdir.<br>Madde 311 \u2014 Ba\u015fl\u0131ca D\u00fcvel-i M\u00fcttefikadan birinin idare ve<br>vasayetine terkolunmak \u00fczere T\u00fcrkiye&#8217;den fek edilmi\u015f olan ara<br>zide 29 te\u015frinievvel 1914 ten evvel H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye veya<br>devair-i mahalliye-i Osmaniye canibinden ita edilmi\u015f olan imtiya-<br>1<br>T\u00fcrk\u00e7e metinde 1912 yaz\u0131l\u0131d\u0131r. Frans\u0131zca asl\u0131na g\u00f6re d\u00fczeltildi.<br>2<br>T\u00fcrk\u00e7e metinde 287 inci maddeye at\u0131f yoktur.<br>3<br>Bu son c\u00fcmle T\u00fcrk\u00e7e metinde yoktur.<br>zattan m\u00fcstefit olan d\u00fcvel-i m\u00fcttefika tebaasile d\u00fcvel-i m\u00fctte<br>fika gruplar\u0131 ve tebaas\u0131 taraf\u0131ndan murakabe edilmi\u015f olan \u015firket<br>lerin hukuk-i me\u015frua-i m\u00fcktesebeleri akl\u00e2kadar devlet taraf\u0131ndan<br>tamamen ipka ve muhafaza edilecektir. Devlet-i mezk\u00fbre kendi<br>lerine evvelce tahsis olunmu\u015f olan teminat\u0131 ipka veyahut anlara<br>muadil teminat irae edecektir.<br>Maahaza mezk\u00fbr devlet imtiyazat-\u0131 mezbureden birinin<br>muhafazas\u0131 menafi-i \u00e2mmeye mugayir oldu\u011fu fikrinde bulunur<br>ise arazi kendi idaresi veya vasayeti alt\u0131na vaz olunaca\u011f\u0131 tarihten<br>itibaren alt\u0131 ay zarf\u0131nda imtiyaz-\u0131 mezk\u00fbru i\u015ftira veyahut tadilini<br>teklif eylemek sal\u00e2hiyetini haiz olacakt\u0131r. Bu takdirde sahib-i<br>imtiyaza ahk\u00e2m-\u0131 atiyeye tevfikan muhik bir taviz verme\u011fe mec<br>bur olacakt\u0131r.<br>\u0130\u015fbu tavizin miktar\u0131 hakk\u0131nda tarafeynce birriza ittifak ha<br>s\u0131l olmazsa miktar-\u0131 mezk\u00fbrun tayini \u00fc\u00e7 azadan terekk\u00fcp edecek<br>hakem mahkemelerine tevdi olunacakt\u0131r. Bunlar\u0131n bir azas\u0131,<br>imtiyaz bir \u015firkete ait oldu\u011fu takdirde, sahib-i imtiyaz\u0131n veya<br>ekseriyet-i sermayenin sahibi bulunan kimselerin mensup oldu\u011fu<br>devlet taraf\u0131ndan ve ikinci aza al\u00e2kadar arazide icra-y\u0131 h\u00fck\u00fcm<br>ve n\u00fcfuz eden devlet canibinden ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fcn\u00fcn intihab\u0131 da ala<br>kadarlar ittifak edemezlerse i\u015fbu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc aza Cemiyet-i Akvam<br>Meclisi taraf\u0131ndan tayin olunacakt\u0131r.<br>Gerek cihet-i hukukiyeyi ve gerek hakkaniyeti nazar-\u0131 iti<br>bare alarak ita-y\u0131 h\u00fck\u00fcm edecek olan mahkeme takdire tealluk<br>eden k\u00e2ffe-i nokat\u0131 da nazar\u0131 itibare almaya mecbur olacak ve<br>bu hususta f\u0131kra-i atiyede beyan olundu\u011fu ve\u00e7hile mukavelenin<br>\u015ferait-i iktisadiye-i cedideye tevfik edilerek yeniden kabul\u00fc esa<br>s\u0131n\u0131 da nazardan dur tutmayacakt\u0131r.<br>E\u011fer imtiyaz ipka edilmi\u015f ise sahib-i imtiyaz i\u015fbu madde<br>nin ikinci f\u0131kras\u0131nda beyan olunan m\u00fcddetin hitam\u0131nda kontra-<br>tosunun \u015ferait-i cedide-i iktisadiyeye tevfik edilmesini talep et<br>mek hakk\u0131n\u0131 haiz olacak ve al\u00e2kadar devletle o\u011frudan do\u011fruya<br>itil\u00e2f has\u0131l olamad\u0131\u011f\u0131 takdirde karar anif\u00fczzikir mahkeme-i hake-<br>miyeye havale olunacakt\u0131r.<br>Madde 312 \u2014 Gerek 1913 senesindeki Balkan muharebat\u0131<br>neticesinde ve gerek 311 inci maddede beyan olunan arazi m\u00fcstes<br>na olmak \u00fczere i\u015fbu muahede ile T\u00fcrkiyeden fek edilmi\u015f olan<br>arazide suret-i katiyede iktisab-\u0131 tasarruf eden devlet 311 inci<br>maddenin birinci f\u0131kras\u0131nda beyan olunan imtiyaz\u0131n sabib ve<br>alakadarlar\u0131na kar\u015f\u0131 k\u00e2ffe-i hukuk ve m\u00fckellefiyat\u00e7a, Devlet-i<br>Osmaniyenin makam\u0131na kaim olacak ve bunlara tahsis edilmi\u015f<br>olan teminat\u0131 muhafaza veyahut muadil teminat irae etme\u011fe<br>mecbur bulunacakt\u0131r.<br>t\u015fbu kaimiyet arazi-i mezk\u00fbreyi iktisap eden her devlet<br>i\u00e7in arazinin intikalini tasrih eden muahedenin mevki-i meriyete<br>vaz &#8216;mdan itibaren haiz-i tesir olacakt\u0131r<br>Mezk\u00fbr devlet imtiyazat\u0131n i\u015fletilmesi ve mukavelat\u0131n icra<br>edilmesi hususlar\u0131n\u0131n bil\u00e2 ink\u0131ta devam\u0131 i\u00e7in tedabir-i l\u00e2z\u0131ma<br>ittihaz eyleyecektir.<br>Maahaza i\u015fbu muahede mevki-i icraya vaz olunur olunmaz<br>mezk\u00fbr imtiyazat ve mukavelat ahk\u00e2m\u0131n\u0131n mezk\u00fbr devletler<br>ahk\u00e2m-\u0131 kanuniyesile \u015ferait-i cedide-i iktisadiyeye bilittifak tev-<br>fiki z\u0131mn\u0131nda araziyi iktisap eden devletler ile imtiyazat ve muka-<br>velattan m\u00fcstefit olanlar aras\u0131nda m\u00fczakerata giri\u015filebilecek<br>tir. Alt\u0131 ay zarf\u0131nda ittifak has\u0131l olamad\u0131\u011f\u0131 takdirde devlet veya<br>imtiyazattan m\u00fcstefit olanlar nizalar\u0131n\u0131 311 inci maddede suret-i<br>te\u015fekk\u00fcl\u00fc beyan olunan hakem mahkemesine havale edebilecek-<br>erdir.<br>Madde 313 \u2014 311 ve 312 inci maddelerin tatbiki evrak-\u0131<br>naktiye ihrac\u0131 hakk\u0131 dolay\u0131siyle tavizat itas\u0131na mahal vermeye<br>cektir.<br>Madde 314 \u2014 T\u00fcrkiyeden ayr\u0131lan arazide 29 te\u015frinievvel<br>1914 tarihinden sonra H\u00fck\u00fbmet-i Omsaniye yahut h\u00fck\u00fbmat\u0131-<br>mahalliye-i Osmaniye taraf\u0131ndan ita olunan yahut tarih-i mez<br>k\u00fbrdan sonra devir ve intikal ettirilen imtiyazat\u0131n meriyetini<br>D\u00fcvel-i M\u00fcttefika tan\u0131ma\u011fa mecbur de\u011fildirler. \u0130\u015fbu imtiyazat<br>ve devir ve intikalat bat\u0131l ve keenlemyek\u00fbn il\u00e2n olunabilecek ve<br>iptalleri hi\u00e7 bir tazminat itas\u0131na mahal vermeyecektir.<br>Madde 315 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye canibinden 30 te\u015frini<br>evvel 1918 tarihinden beri verilen imtiyaz veyahut imtiyazda<br>bah\u015folunan hukuk kezalik 1 a\u011fustos 1914 tarihinden itibaren i\u015fbu<br>muahedenamenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131na kadar Almanya, Avs-<br>turya, Macaristan ve Bulgaristan ve Osmanl\u0131 tebaas\u0131na veyahut<br>anlar\u0131n kontrol\u00fc taht\u0131nda bulunan \u015firketlere verilen her imtiyaz<br>veya bir imtiyazda bah\u015f olunan hukuk iptal olunmu\u015ftur.<br>Madde 316 \u2014 (a) Osmanl\u0131 kanununa tevfikan te\u015fekk\u00fcl<br>etmi\u015f olup T\u00fcrkiyede icray\u0131 muamele eden ve D\u00fcvel-i M\u00fcttefika<br>tebaas\u0131 taraf\u0131ndan murakabe edilen veya edilecek olan her bir<br>\u015firket i\u015fbu muahedenamenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131ndan itibaren<br>be\u015f sene zarf\u0131nda emval ve hukuk ve menafiini d\u00fcvel-i m\u00fcttefi<br>kadan birinin kavaninine tevfikan te\u015fekk\u00fcl eden ve i\u015fbu devletin<br>tebaas\u0131 taraf\u0131ndan murakabe olunan bir \u015firkete devir etmek<br>hakk\u0131n\u0131 haiz olacakt\u0131r.<br>Emval kendisine devir olunan bu \u015firket eski \u015firketin, kava-<br>\u0131\u0131in-i Osmaniye mucibince haiz oldu\u011fu veya bu muahede muci<br>bince haiz olabildi\u011fi hukuk ve imtiyazat\u0131n ayn\u0131ndan istifade et<br>me\u011fe devam edecek, fakat kendisine evvelce taalluk etmi\u015f b\u00fct\u00fcn<br>vazaif ve tek\u00e2lifi ifa etme\u011fe mecbur olacakt\u0131r.<br>H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye d\u00fcvel-i m\u00fcttefika tabiiyetini haiz<br>\u015firketlerin T\u00fcrkiyede imtiyazat ve mukavelattan istifade et<br>melerine m\u00fcsait bir surette kavaninini tadil etme\u011fi deruhte eder.<br>b) Kavanin-i Osmaniye&#8217;ye tevfikan m\u00fcte\u015fekkil olup T\u00fcrkiyeden<br>fek edilen arazide icra-y\u0131 muamele eden d\u00fcvel-i m\u00fcttefika tebaa<br>s\u0131 taraf\u0131ndan murakabe edilen veya edilecek olan her bir \u015firket<br>ayn\u0131 ve\u00e7hile ve ayn\u0131 m\u00fcddet zarf\u0131nda emval ve hukuk ve menafiini<br>gerek arazi-i mezk\u00fbrede icra-y\u0131 h\u00e2kimiyet eden devletin, gerek<br>tebaas\u0131 mezk\u00fbr \u015firketi murakabe eden devletin kavaninine tevfi<br>kan m\u00fcte\u015fekkil di\u011fer herhangi bir \u015firkete devir etmek hakk\u0131n\u0131<br>haiz olacakt\u0131r. Emval kendisine devir olunan \u015firket i\u015fbu muahede<br>ahk\u00e2m\u0131n\u0131n kendisine bah\u015fetti\u011fi hukuk dahi dahil olmak \u00fczere<br>\u015firket-i sab\u0131kan\u0131n haiz oldu\u011fu hukuk ve imtiyazat\u0131n ayn\u0131ndan<br>istifade edecektir.<br>c) T\u00fcrkiyede kendilerine i\u015fbu maddenin (a) harfli f\u0131kras\u0131<br>mucibince Osmanl\u0131 \u015firketlerinin emval ve hukuk ve menaf\u00fc devir<br>olunan d\u00fcvel-i m\u00fcttefika tabiiyetindeki \u015firketler ile T\u00fcrkiyeden<br>fek edilen arazide d\u00fcvel-i m\u00fcttefika gruplar\u0131 ve tebaas\u0131 taraf\u0131n<br>dan murakabe edilen Osmanl\u0131 tabiiyetini haiz \u015firketler ve kezalik<br>mevzu-i bahis arazide icra-y\u0131 h\u00e2kimiyet eden devlet tabiiyetinden<br>gayr\u0131 bir tabiiyyeti haiz olup i\u015fbu maddenin (b) f\u0131kras\u0131 mucibince<br>kendilerine Osmanl\u0131 \u015firketlerinin emval, hukuk ve menaf\u00fc devir<br>olunan \u015firketler T\u00fcrkiyede Osmanl\u0131 tabiiyetini ve T\u00fcrkiyeden fek<br>edilen yerlerde ise i\u015fbu arazinin h\u00e2kimi olan devlet tabiiyetini<br>haiz m\u00fcmasil \u015firketlerin tabi tutuldu\u011fu kanun vesair ahk\u00e2mdan<br>ve r\u00fcsum ve tek\u00e2lif ve taahh\u00fcdattan daha a\u011f\u0131r ahk\u00e2m ve r\u00fcsum-<br>ve taahh\u00fcdata tabi tutulamayacakt\u0131r.<br>(d) i\u015fbu maddenin (a) ve (b) harfli f\u0131kralar\u0131 mucibince ken<br>dilerine Osmanl\u0131 \u015firketlerinin emval, hukuk ve menafi\u00bb devir olu<br>nacak \u015firketler bu devir nuamelesi m\u00fcnasebetiyle hi\u00e7 bir resm-i<br>mahsusa tabi olmayacaklard\u0131r.<br>Yedinci K\u0131s\u0131m<br>Ahk\u00e2m-\u0131 Umumiye<br>Madde 317 \u2014 &#8220;D\u00fcvel-i m\u00fcttefika tebaas\u0131&#8221; tabiri, i\u015fbu<br>k\u0131s\u0131mda ve sekizinci k\u0131s\u0131mda (mevadd-\u0131 maliye&#8217;ye ait mesail ve<br>hususat\u0131na) \u00e2tideki e\u015fhas ve heyata \u015famildir :<br>Evvel\u00e2 \u2014 M\u00fcttefik devletlerden &#8216; birine veya bu devletin<br>taht-\u0131 himayesindeki h\u00fck\u00fcmet veya araziye mensup \u015firketler ve<br>cemiyetler;<br>Saniyen \u2014 Ellerindeki himaye varakalar\u0131n\u0131n tarihi 1 a\u011fustos<br>1914 tarihinden mukaddem olan d\u00fcvel-i m\u00fcttefika mahmileri;<br>S\u00e2lisen \u2014 D\u00fcvel-i m\u00fcttefikaya mensup gruplar veya tebaa<br>taraf\u0131ndan murakabe edilen mal\u00ee, s\u0131nayi ve ticaret Osmanl\u0131 \u015fir<br>ketleri veya mezk\u00fbr gruplar ile tebaan\u0131n 1 a\u011fustos 1914 tarihinde<br>menafi-i faikaya malik olduklar\u0131 bu gibi \u015firketler;<br>K\u00e2bian \u2014 D\u00fcvel-i m\u00fcttefika tebaas\u0131 ile mahmilerinin men-<br>faattar olduklar\u0131 m\u00fcessesad-\u0131 diniye ve hayriye ve tedrisiye.<br>D\u00fcvel-i M\u00fcttefika, tebaalar\u0131n\u0131n faik bir menfaat a malik ol<br>duklar\u0131n\u0131 zan ve takdir ettikleri cemiyet, m\u00fcessesat ve tesisat\u0131n<br>bir listesini, i\u015fbu muahedenin mevki-i icraya vaz&#8217;\u0131ndan itibaren<br>bir sene zarf\u0131nda mal\u00ee komisyonuna tebli\u011f edeceklerdir.<br>ONUNCU B\u00c2B<br>Seyir ve sefer-i hava\u00ee<br>Maede 318 \u2014 D\u00fcvel-i M\u00fcttefikaya mensup tayyareler Os<br>manl\u0131 karalar\u0131 ve sular\u0131 \u00fczerinde tayaran etmekte ve karaya<br>inmekte tamamile serbest olacaklar\u0131 gibi Osmanl\u0131 tayyarelerinin<br>haiz olduklar\u0131 hukukun ayn\u0131ndan &#8211; bahusus karada veya denizde<br>bir kaza vukuunda &#8211; m\u00fcstefit olacaklard\u0131r.<br>Madde 319 \u2014 Di\u011fer bir devletin arazisi \u00fczerinden u\u00e7mak<br>suretile ecnebi bir memlekete gidecek d\u00fcvel-i m\u00fcttefikaya mensup<br>tayyareler- Devlet-i Osmaniyece ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fcttefikan\u0131n mu<br>vafakati ile vaz ve tanzim olunabilecek ve Osmanl\u0131 ve memalik-i<br>m\u00fcttefika tayyarelerine siyyanen kabil-i tatbik olacak nizamatm<br>ahk\u00e2m\u0131na bil\u00e2hara tabi olmak \u00fczere T\u00fcrkiye arazisi \u00fczerinden,<br>karaya inmeksizin u\u00e7mak hakk\u0131n\u0131 haiz olacaklard\u0131r.<br>Madde 320 \u2014 T\u00fcrkiyede mevcut ve m\u00fcesses olup beynel<br>milel tayyare esfar ve m\u00fcnakalat\u0131na k\u00fc\u015fade olan tayyare mey<br>danlar\u0131 d\u00fcvel-i m\u00fcttefika tayyarelerine a\u00e7\u0131k bulundurulacakt\u0131r<br>&#8220;Karaya inme&#8221; ve &#8220;tesisiye ve tertibiye&#8221; r\u00fcsumu dahil olmak<br>\u00fczere her t\u00fcrl\u00fc r\u00fcsum hususunda memalik-i m\u00fcttefika tayyare<br>leri T\u00fcrk tayyarelerde siyyan tutulacakt\u0131r.<br>T\u00fcrkiye b\u00e2l\u00e2da zikr olunan tayyare meydanlar\u0131ndan ba\u015fka<br>i\u015fbu muahedenin mevki-i icraya vaz&#8217;\u0131ndan itibaren bir sene zar<br>f\u0131ndan d\u00fcvel-i m\u00fcttefika canibinden tayin ve irae olunacak mahal<br>lerde tayyare meydanlar\u0131n\u0131 v\u00fccuda getirme\u011fi deruhte eyler. Bu<br>meydanlar i\u015fbu maddenin ahk\u00e2m\u0131na tabi olacakt\u0131r.<br>\u0130\u015fbu madde ahk\u00e2m\u0131 tatbik olunmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, d\u00fcvel-i<br>muazzama, T\u00fcrkiye arazisi ve sular\u0131 \u00fczerinde esfar-\u0131 havaiye<br>icras\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmak i\u00e7in ittihaz\u0131 muktazi bilc\u00fcmle tedabiri<br>icra hakk\u0131n\u0131 muhafaza ederler.<br>Madde 321 \u2014 i\u015fbu ahk\u00e2m\u0131n meriyeti mahfuz olmak \u00fczere<br>318, 319 ve 320 nci maddelerde zikir olunan mururiye, transit<br>ve karaya inme hakk\u0131n\u0131n istimali, Devlet-i Osmaniyenin isdar\u0131na<br>l\u00fczum g\u00f6rebilece\u011fi nizamata m\u00fcra\u00e2t edilmesine vabestedir. Ta<br>biidir ki bu nizamat ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fcttefikan\u0131n tasvip ve muva<br>fakatine iktiran edecek ve bil\u00e2fark Osmanl\u0131 ve D\u00fcvel-i M\u00fcttefika<br>tayyarelerine tatbik olunacakt\u0131r.<br>Madde 322 \u2014 Tabiiyet ve kaabiliyet-i seferiye \u015fahadetname-<br>lerile ehliyetnameler ve d\u00fcvel-i m\u00fcttefikadan herhangisi taraf\u0131n<br>dan ita olunacak veya muteber addedilecek olan izinnameler<br>T\u00fcrkiyede dahi muteber ve H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye taraf\u0131ndan ve<br>rilen \u015fahadetnamelere, ehliyetnamelere ve izinnamelere muadil<br>tutulacakt\u0131r.<br>Maede 323 \u2014 D\u00fcvel-i M\u00fcttefikaya mensup tayareler, hava<br>tarikile icra olunan m\u00fcnakalat-\u0131 dahiliye-i ticariye noktai nazar\u0131n<br>dan T\u00fcrkiyede en ziyade mazhar-\u0131 m\u00fcsaade olan devlet muame<br>lesinden m\u00fcstefit olacaklard\u0131r.<br>Madde 324 \u2014 D\u00fcvel-i m\u00fcttefika yan\u0131nda 1914-1919 harbine<br>giri\u015fmi\u015f olan h\u00fck\u00fcmetler Cemiyet-i Akvama dahil olmad\u0131k\u00e7a ve<br>Pariste 13 te\u015frinievvel 1919 da akd olunan seyir ve sefer-i hava\u00ee<br>mukavelesine i\u015ftirake mezun k\u0131l\u0131nmad\u0131k\u00e7a T\u00fcrkiye, d\u00fcvel-i m\u00fct-<br>tefikan\u0131n muvafakati olmaks\u0131z\u0131n, 318 ve 319 uncu maddeleri<br>ahk\u00e2m\u0131ndan b\u00e2l\u00e2daki h\u00fck\u00fcmetleri m\u00fcstefit edemeyecektir.<br>Madde 325 \u2014 D\u00fcvel-i M\u00fcttefika ile beraber 1914-1919 har<br>bine giri\u015fmi\u015f olan h\u00fck\u00fcmetler Cemiyet-\u00ee Akvam erk\u00e2n\u0131ndan<br>olmad\u0131k\u00e7a veya 13 te\u015frinievvel 1919 t\u00e2 Pariste akd olunun seyr-\u00fc<br>sefer-i hava\u00ee mukavelesine i\u015ftirak i\u00e7in m\u00fcsaade almad\u0131k\u00e7a kendi<br>lerine H\u00fck\u00fcmeti Osmaniye taraf\u0131ndan, d\u00fcvel-i m\u00fcttefikan\u0131n<br>muvafakati olmaks\u0131z\u0131n seyir ve sefer-i havaiye m\u00fcteallik hi\u00e7 bir<br>imtiyazda bir hak verilemeyecektir.<br>Madde 326 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye, 13 te\u015frinievvel 1919 ta<br>Pariste akd olunan seyir ve sefer-i hava\u00ee mukavelesi ile fenerlere,<br>i\u015faretlere, umur-i haviyeye ve tayyare meydanlar\u0131n\u0131n civar\u0131ndaki<br>tayaranlara dair vaz olunan kavait ve nizamata Osmanl\u0131 arazisi<br>\u00fczerinde u\u00e7an b\u00fct\u00fcn Osmanl\u0131 tayarelerince riayeti temin i\u00e7in muk<br>tazi tedabiri tatbik etme\u011fi taahh\u00fct eyler.<br>Madde 327 \u2014 \u0130\u015fbu k\u0131s\u0131mlara m\u00fcnderi\u00e7 ahk\u00e2m ile y\u00fcz ve<br>tahmil olunan taahh\u00fcdat, H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye Cemiyet-i Ak<br>vama kabul edilinceye veya 13 te\u015frinevvel 1919 tarihinde Paris&#8217;te<br>akd olunan seyir ve sefer-i havai mukavelesi mucibince bu muka<br>veleye i\u015ftirake mezun k\u0131l\u0131n\u0131ncaya kadar mer\u00ee ve muteber kalacak<br>t\u0131r.<br>ONBlRlNC\u00ce B\u00c2B<br>Limanlar, Su yollar\u0131 1<br>ve Turuk-i hadidiye<br>Birinci K\u0131s\u0131m<br>M\u00fclahazat-\u0131 umumiye<br>Madde 328 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Seniye, kendisine hemhudut ol<br>sun olmas\u0131n h\u00fck\u00fbmat-\u0131 m\u00fcttefikadan herhangi birinin \u00fclk\u00e2s\u0131n-<br>dan gelen veya oraya giden e\u015fhas, emtia, vapurlar, gemiler, ara<br>balar, ve vagonlar\u0131n ve posta nakliyat\u0131n\u0131n kendi memaliki da<br>hilinde beynelmilel m\u00fcnakalata en ziyade m\u00fcsait olan demir<br>yollar\u0131ndan, kaabil-i seyr-i sefain nehirlerinden ve kanallar\u0131ndan<br>1<br>T\u00fcrk\u00e7e metinde yaln\u0131z demiryollar\u0131 (Turuk-i hadidiye) yaz\u0131l\u0131d\u0131r.<br>transit olarak serbesti-i m\u00fcruruna m\u00fcsaade edece\u011fini taahh\u00fct<br>eder. E\u015fhas, emtia, vapurlar, gemiler, arabalar, vagonlar ve pos<br>ta nakliyat\u0131 hi\u00e7 bir transit resmine tabi olmayacak ve hi\u00e7 bir ve\u00e7<br>hile biluzum imhal ve takyide maruz b\u0131rak\u0131lmayacak ve gerek<br>\u00fccret ve gerek teshilat hususunda ve vucuh-i sairede Osmanl\u0131<br>lar hakk\u0131nda mer\u00ee ayn\u0131 muameleye mazhar olacakt\u0131r.<br>Transit e\u015fyas\u0131 her nev&#8217;i g\u00fcmr\u00fck resminden ve m\u00fcmasil r\u00fc<br>sumdan muaf bulunacakt\u0131r.<br>Tarifelerin \u015feraitine nazaran transit e\u015fyas\u0131na tatbik oluna<br>cak \u00fccurat ve tek\u00e2lif makul bir raddede olacakt\u0131r. Transit icra<br>olunan mesafenin herhangi bir k\u0131sm\u0131nda istimali muhtemel bulu<br>nacak veya istimal olunacak gemi veya sair vas\u0131ta-i nakliyenin<br>tabiiyeti ve bunlar\u0131n eshab\u0131mn s\u0131fat\u0131 hodbehot veya bilvas\u0131ta<br>nazar-\u0131 dikkate al\u0131nmay\u0131p r\u00fcsum, teshilat veya tahdidatta siyya-<br>nen muameleye tabi tutulacakt\u0131r.<br>Madde 329 \u2014 Muhacir nakliyat\u0131 mesailinde h\u00fck\u00fbmet-i se<br>niye kendi memalikinden transit olarak gelip ge\u00e7ecek m\u00fcsafir-<br>lann filhakika transit olarak m\u00fcrur ettiklerini tetkikten ba\u015fka<br>hi\u00e7 bir kontrol teklif ve idame etmeyece\u011fini ve bu husus i\u00e7in<br>te\u015fkil olunan bir idarenin muamelat\u0131na, hi\u00e7 bir seyr-i sefain \u015fir<br>ketinin veya nakliyat i\u015fleri ile al\u00e2kadar olan di\u011fer \u015firket, heyet veya<br>\u015fahs\u0131n i\u015ftirakine veyahut do\u011frudan do\u011fruya veya bilvas\u0131ta ic<br>ra-y\u0131 tesir eylemelerine m\u00fcsaade eylemeyece\u011fini taahh\u00fct eder.<br>Madde 330 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Seniye i\u015fbu muahedenamenin muh<br>tevi oldu\u011fu ahk\u00e2m-\u0131 hususiye haricinde emtia ve e\u015fhasm nak<br>liyat\u0131 \u015feraitinde ve fiat\u0131nda, gerek memalikine ithal ve gerek<br>oradan ihra\u00e7 olunsun hudutlardan duhul ve huru\u00e7ta, emtian\u0131n<br>cinsine ve vasait-i nakliyenin (nakliyat-\u0131 havaiye dahil) tabii<br>yetine yahut vapur, gemi, vagon, merakib-i havaiye veya vasait-i<br>nakliye-i sairenin mebde-i hareketine veya hududuna en yak\u0131n<br>mahalle veyahut e\u015fyan\u0131n gidece\u011fi son mevkie veya aradaki m\u00fc-<br>tevass\u0131t mahalle g\u00f6re veyahut emtian\u0131n ithal ve ihrac\u0131na vas\u0131ta<br>olan liman Osmanl\u0131 veya ecnebi bir liman oldu\u011funa nazaran ve<br>yahut e\u015fya berren veya bahren veyahut hava tarikile nakil olun<br>du\u011funa g\u00f6re r\u00fcsum ve \u00fccurattan veyahut ithalat ve ihracat\u0131n<br>memnuiyetinde bilvas\u0131ta veya bilavas\u0131ta bir fark ve r\u00fcchan g\u00f6s<br>termeme\u011fi taahh\u00fct eder.<br>H\u00fck\u00fbmet-i Seniye d\u00fcvel-i m\u00fcttefikanm herhangi birine men<br>sup limanlar, vapurlar veya gemilerin menafiine muhalif surette<br>gerek Osmanl\u0131, gerek d\u00fcvel-i saire limanlar\u0131 gemileri veya vapur<br>lar\u0131 hakk\u0131nda hi\u00e7 bir surette bilvas\u0131ta veya bil\u00e2vas\u0131ta \u00fccurat-\u0131<br>munzama veya ikramiye usul\u00fc tesis etmeyece\u011fini ve bilhassa<br>tarif-i m\u00fcmtezice usul\u00fc tatbik suretile fevait temin eylemeyece-<br>\u011fini yahut Osmanl\u0131 veya d\u00fcvel-i saireden birinin liman\u0131ndan<br>ge\u00e7enlere yahut Osmanl\u0131 veya d\u00fcvel-i saire vapur ve gemilerini<br>istimal edenlere tatbik olunmayacak muameleleri ve m\u00fchletleri<br>D\u00fcvel-i M\u00fcttefika limanlar\u0131ndan ge\u00e7en veya vapur ve gemi<br>lerini istimal eden e\u015fhas ve emtiaya tatbik etmeyece\u011fini taah<br>h\u00fct eyler.<br>Madde 331 \u2014 D\u00fcvel-i M\u00fcttefika memalikinden gelen yahut<br>oraya giden emtian\u0131n hudud-i Osmaniyeden ge\u00e7mesi muamel\u00e2<br>t\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn mertebe taksiri d\u00fcvel-i m\u00fcttefika memalikinden<br>gelece\u011fi veya oraya gidece\u011fi veya memalik-i mezk\u00fbreden tran<br>sit edilece\u011fi veya i\u015fbu memalik i\u00e7in transit yap\u0131laca\u011f\u0131 tefrik edil<br>meksizin bu e\u015fyan\u0131n hudud-i Hakaniden serian ve salimen temin-i<br>sevk ve nakli hususunda Memalik-i Osmaniyede \u015ferait-i m\u00fcma<br>sile ile sevk olunan ayn\u0131 cins e\u015fya . gibi muamele edilmesi z\u0131m<br>n\u0131nda fenn\u00ee ve idar\u00ee l\u00e2z\u0131m gelen tedabir ittihaz olunacakt\u0131r. Bil<br>hassa bozulacak e\u015fyan\u0131n nakliyat\u0131 bil\u00e2 izaa-i vakit suret-i mun-<br>tazamada icra olunacak ve g\u00fcmr\u00fck muamel\u00e2t\u0131 e\u015fyan\u0131n \u015fevki icap<br>eden di\u011fer haz\u0131r katara yeti\u015ftirilmesini temin edecek surette vak<br>tinde yap\u0131lacakt\u0131r.<br>Madde 332 \u2014 \u015eirketlerin hukuk-i imtiyaziyesi mahfuz ol<br>mak \u015fartiyle, Memalik-i Osmaniye limanlar\u0131 veya sair bir dev<br>letin herhangi bir liman\u0131 nef&#8217;ine olarak Memalik-i Osmaniye de<br>miryollar\u0131nda ve turuk-i nehriyes&#8217;inde yap\u0131lan m\u00fcsaadat ve tarife<br>tenzil\u00e2t\u0131ndan D\u00fcvel-i M\u00fcttefika limanlar\u0131 dahi m\u00fcstefit olacakt\u0131r.<br>Madde 333 \u2014 \u015eirketlerin hukuk-i imtiyaziyesi mahfuz ol<br>mak \u00fczere, H\u00fck\u00fbmet-i Seniye, memalikindeki limanlara veya<br>di\u011fer bir devletin Umanlar\u0131na fevait temin edecek surette tanzim<br>edece\u011fi tarifelerden d\u00fcvel-i m\u00fcttefika limanlar\u0131n\u0131n fevaid-i m\u00fcma<br>sile istihsal eylemek \u00fczere hissement olmalar\u0131na m\u00fcmaneat ede<br>meyecektir<br>ikinci k\u0131s\u0131m<br>Seyr-i sefain<br>Birinci Fas\u0131l<br>Serbesti-i seyr-i sefain<br>Madde 334 \u2014 D\u00fcvel-i M\u00fcttefika tebaas\u0131 ve bunlar\u0131n emvali,<br>sefineleri ve gemileri Memalik-i Osmaniyenin b\u00fct\u00fcn limanlar\u0131nda<br>ve karasular\u0131ndaki seyir ve sefer yollar\u0131nda Osmanl\u0131lar ile osmanl\u0131<br>emval ve sefain ve gemilerinin m\u00fcstefit olacaklar\u0131 muamel\u00e2ttan<br>hi\u00e7 olmaz ise onlar kadar istifade edeceklerdir.<br>Bilhassa D\u00fcvel-i M\u00fcttefikadan herhangi birine mensup gemi<br>veya vapurlar Memalik-i Osmaniyenin b\u00fct\u00fcn limanlar\u0131nda ve<br>Osmanl\u0131 merakibi bahriyesinin yana\u015fabildi\u011fi iskelelerde Osmanl\u0131<br>gemi ve vapurlar\u0131na tatbik olunacak \u015feraitten daha gali \u015feraite<br>maruz olmamak \u00fczere yolcu ve emtia-i ticariye al\u0131p verme\u011fe<br>mezun olacaklard\u0131r. Limanlarda tavakkuf, tahmil ve tahliye,<br>tonilato, r\u0131ht\u0131m, k\u0131la\u011fuzluk, fener, karantinaya ait r\u00fcsum ve<br>tek\u00e2lif ve bunlara m\u00fcmasil olup h\u00fck\u00fcmet ve memurin-i devlet<br>ve e\u015fhas-\u0131 adiye ve her nevi esnaf cemiyetleri veya m\u00fcessesat<br>nam\u0131na ve nef&#8217;ine cibayet olunan r\u00fcsum ve tek\u00e2lif dahil oldu\u011fu<br>halde liman ve r\u0131ht\u0131m\u0131n her nevi tek\u00e2lif ve teshilat\u0131nda d\u00fcvel-i<br>m\u00fcttefikadan herhangi birine mensup gemi ve vapurlar osmanl\u0131<br>vapur ve gemilerine m\u00fcsavi surette muamele g\u00f6receklerdir. H\u00fc<br>k\u00fbmet-i Seniye d\u00fcvel-i m\u00fcttefikadan birine veya sair bir devlete<br>m\u00fcsaadek\u00e2r bir muamele tatbik ederse bu muamele-i m\u00fcsaade-<br>k\u00e2rane bil\u00e2 kay\u0131t ve \u015fart ve derhal d\u00fcvel-i m\u00fcttefikadan her<br>birine te\u015fmil olunacakt\u0131r. G\u00fcmr\u00fck, polis, s\u0131hhiye, muhaceret ve<br>tavattun mesailine veyahut ithal ve ihrac\u0131 memnu e\u015fyan\u0131n tet<br>kikine ait muamel\u00e2tta tatbik olunan usul-i mutade haricinde<br>gerek e\u015fhas ve gerek vapur ve gemilerin seyir ve hareketinde<br>m\u00fc\u015fk\u00fclat g\u00f6sterilmeyecek ve muamelat-\u0131 mezk\u00fbre makul ve<br>muntazam bir surette icra olunup bila l\u00fczum nakliyat taasip edil<br>meyecektir.<br>ikinci Fas\u0131l<br>Menafi-i Beynelmileli haiz limanlar<br>Madde 335 \u2014 Esamisi a\u015fa\u011f\u0131da m\u00fcnderi\u00e7 olup menafi-i<br>beynelmileli haiz olduklar\u0131 il\u00e2n olunan \u015fark Umanlar\u0131 i\u015fbu k\u0131sm\u0131n<br>atiy\u00fczzikir mevadd\u0131nda m\u00fcnderi\u00e7 kavaide tabidirler.<br>istanbul, Ayastafanos&#8217;tan Dolmabah\u00e7e&#8217;ye kadar;<br>Haydarpa\u015fa;<br>\u0130zmir;<br>\u0130skenderun;<br>Hayfa;<br>Basra;<br>Trabzon (352 nci maddede mezk\u00fbr \u015ferait dahilinde);<br>Batum (ileride tayin olunacak kavait dahilinde).<br>Bu limanlar serbest mmtakalar\u0131 muhtevi olacaklard\u0131r.<br>\u0130\u015fbu muahedenamenin ahk\u00e2m-\u0131 muhalifesinden maada ber-<br>ve\u00e7h-i b\u00e2l\u00e2 zikir olunan limanlarda tatbik olunacak usul ve kavait.<br>mensup oldu\u011fu memleketin hak-k\u0131 hakimiyetini ihl\u00e2l edemeye<br>cektir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ol><li>Seyr-\u00fc sefer<br>Madde 336 \u2014 Menafi-i beynelmilel-i haiz olduklar\u0131 il\u00e2n olu<br>nan limanlarda Cemiyet-i Akvam azas\u0131ndan olan devletler tebaas\u0131,<br>emvali ve sanca\u011f\u0131 limanlardan istifade hususunda serbesti-i tamma<br>mazhar ve her suretle m\u00fcsavat \u00fczere muameleye nail olacaklar<br>d\u0131r. Ve bilhassa tavakkuf, tahmil ve tahliye, tonilato, r\u0131ht\u0131m k\u0131la-<br>\u011fuz, fener, karantine r\u00fcsum ve tek\u00e2lifinde ve bunlara m\u00fcmasil<br>olup h\u00fck\u00fcmet ve memurin-i devlet ve e\u015fhas-\u0131 adiye ve her nevi<br>esnaf cemiyetleri ve m\u00fcessesat nam\u0131na ve nef&#8217;ine olarak cibayet<br>olunan r\u00fcsum ve tek\u00e2lif dahil oldu\u011fu halde liman ve r\u0131ht\u0131m\u0131n her<br>nevi tek\u00e2lif ve teshilat\u0131nda d\u00fcvel-i muhtelif etebaas\u0131, emvali ve<br>bayra\u011f\u0131 ile liman\u0131n mensup oldu\u011fu h\u00fck\u00fcmet tebaas\u0131 emvali, bay<br>ra\u011f\u0131 ara\u0131nda hi\u00e7 bir fark g\u00f6zetilmeyecektir.<br>Gerek polis, s\u0131hhiye muhaceret ve tavattun mesailine veyahut<br>ithal ve ihrac\u0131 memnu e\u015fyan\u0131n tetkikine ait muamel\u00e2tta tatbik<br>olunan usulde mutad takyidat haricinde gerek e\u015fhas ve gerek<br>vapurlar\u0131n seyir ve hareketinde m\u00fc\u015fk\u00fclat g\u00f6sterilmeyecek ve<br>muamelat-\u0131 mezk\u00fbre makul ve suret-i muntazamada icra olunup<br>makbul bir sebep olmaks\u0131z\u0131n nakliyat i\u015fk\u00e2l edilmeyecektir.<br>2- R\u00fcsum ve tek\u00e2lif<br>Madde 337 \u2014 Limandan veya methallerinden edilen is<br>tifadeye veyahut limanda g\u00f6sterilen teshilata mukabil olan \u00fccurat<br>ve tek\u00e2lif 336 nci maddede g\u00f6sterildi\u011fi ve\u00e7hile \u015ferait-i m\u00fctesaviye<br>\u00fczere cibayet olunacak ve miktar\u0131 ile suret-i cibayeti liman idaresi<br>taraf\u0131ndan gerek idare gerek liman ile methallerinin h\u00fcsn-i mu<br>hafaza ve imarat-\u0131 m\u00fctemadiyesi ve bunlar\u0131n isl\u00e2h ve tekkemm\u00fcl\u00fc<br>veyahut seyr-i sefainin temin-i fevaidi i\u00e7in icra olunan sarfi<br>yat ile m\u00fctenasip olacakt\u0131r.<br>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc k\u0131sm\u0131n (ahk\u00e2m-\u0131 siyasiye) 54 \u00fcnc\u00fc maddesinin h\u00fck<br>m\u00fc m\u00fcstesna olmak \u00fczere i\u015fbu madde ile 338, 342, 343 \u00fcnc\u00fc mad<br>delerde mezk\u00fbr \u00fccurat ve tek\u00e2liften maadas\u0131n\u0131n cibayeti mem<br>nudur.<br>Madde 338 \u2014 Beynelmilel usule tabi bir limanda ithalat<br>veya ihracat e\u015fyas\u0131ndan alelusul m\u00fcsaade ile cibayet olunan g\u00fcm<br>r\u00fck, mahall\u00ee oktruva veya istihlak\u00e2t r\u00fcsumu o e\u015fyay\u0131 nakil eden<br>veya nakil edecek olan vapur veya gemi liman\u0131n h\u00e2kimiyetini<br>veya idaresini haiz h\u00fck\u00fcmete mensup ve an\u0131n sanca\u011f\u0131n\u0131 hamil<br>olsun veya olmas\u0131n ayn\u0131 miktarda tediye olunacakt\u0131r. Muktezi-<br>yat-\u0131 iktisadiyeden m\u00fctevellit oldu\u011fu tahakkuk eden esbab-\u0131<br>hususiye m\u00fcstesna olmak \u00fczere i\u015fbu r\u00fcsum al\u00e2kadar devletin<br>sair hududunda cibayet olunan m\u00fcmasil r\u00fcsumun tarz-\u0131 tatbik ve<br>miktar\u0131na m\u00fcsavi olacakt\u0131r. Emtian\u0131n ihracat veya ithalat\u0131 hu<br>susunda turuk-i berriye veya miyahiyede veyahut di\u011fer liman<br>larda h\u00fck\u00fbmet-i mezk\u00fbrenin irae edece\u011fi teshilat beynelmilel<br>usule tabi liman\u0131n ithalat ve ihracat\u0131na dahi te\u015fmil olunacakt\u0131r.<br>3- \u00een\u015faat<br>Madde 339 \u2014 Gerek liman\u0131n idaresi gerek h\u00fcsn-i muhafaza<br>ve tamirat\u0131 ve tekemm\u00fclat\u0131 i\u00e7in te\u015fkil\u00e2t-\u0131 mahsusa mevcut ol<br>mad\u0131\u011f\u0131 surette liman\u0131n hak-k\u0131 h\u00e2kimiyetini veya idaresini haiz<br>olan h\u00fck\u00fcmet seyr-i sefaine ait her t\u00fcrl\u00fc tehlike ve mevanii<br>izale ve limanda merakinin harek\u00e2t\u0131n\u0131 teshil i\u00e7in l\u00e2z\u0131m gelen<br>tedabiri icra eyleyecektir.<br>Madde 340 \u2014 Liman\u0131n hak-k\u0131 h\u00e2kimiyeti veya idaresini<br>haiz olan h\u00fck\u00fcmet liman\u0131n ve methallerinin istimalini i\u015fk\u00e2l ey<br>leyecek in\u015faata asla tevess\u00fcl etmeyecektir.<br>4- Serbest m\u0131ntakalar<br>Madde 341 \u2014 Serbest bir m\u0131ntakada gerek ma\u011fazalar\u0131n<br>in\u015fas\u0131 veya istimali gerek e\u015fyanm denklenmesi veya denklerin<br>\u00e7\u00f6z\u00fclmesi i\u00e7in irae olunacak teshilat; muamel\u00e2t-\u0131 ticariyenin<br>Hiukteziyat-\u0131 haz\u0131ras\u0131na muvaf\u0131k olacakt\u0131r. Serbest m\u0131ntakafa<br>istihlakine m\u00fcsaade olunan her nevi mevad 342 nci maddede<br>beyan olunan istatistik r\u00fcsumu m\u00fcstesna olmak \u00fczere g\u00fcmr\u00fck,<br>aksis1<br>vesair her t\u00fcrl\u00fc r\u00fcsumdan muaf olacakt\u0131r, i\u015fbu muahe-<br>denamede muhalif kuyut mevcut olmad\u0131\u011f\u0131 surette liman\u0131n hak-k\u0131<br>h\u00e2kimiyetini veya idaresini haiz olan devlet serbest m\u0131ntakada<br>imal\u00e2ta m\u00fcsaade etmek veya an\u0131 men etmek sal\u00e2hiyetini haiz<br>olacakt\u0131r. \u0130\u015fbu maddenin mukarreratmdan herhangi birinin tat<br>bikat\u0131nda gerek al\u00e2kadar olan kimselerin tabiiyetine gerek e\u015f<br>yan\u0131n men\u015feine veya gidece\u011fi mahalle g\u00f6re hi\u00e7 bir fark yap\u0131l<br>mayacakt\u0131r.<br>Madde 342 \u2014 Gerek men\u015fei, gerek gidece\u011fi mahal hangi<br>ecnebi memleketi olur ise olsun mevad-d\u0131 ticariyenin serbest<br>m\u0131ntakaya duhul\u00fcnde ve oradan hurucunda 336 nci maddede<br>zikir olunan tek\u00e2liften maada hi\u00e7 bir resim ve teklife tabi tutul<br>mayacakt\u0131r.<br>Ancak e\u015fyan\u0131n k\u0131ymetinin binde birini tecav\u00fcz etmeyecek<br>surette bir istatistik resmi cibayet olunacakt\u0131r, i\u015fbu istatistik<br>resminin has\u0131lat\u0131 m\u00fcnhas\u0131ran serbest m\u0131ntakada cereyan eden<br>muamelat-\u0131 ticariyeye ve seyr-i sefaine ait h\u00fcl\u00e2sa cetvellerini<br>tanzim hidemat\u0131na tahsis olunacakt\u0131r.<br>Madde 343 \u2014 344 \u00fcnc\u00fc maddedeki kuyut m\u00fcstesna olmak<br>\u00fczere e\u015fyan\u0131n serbest m\u0131ntakan\u0131n hak-k\u0131 h\u00e2kimiyeti veya idare<br>sini haiz olan h\u00fck\u00fcmet arazisinden mezk\u00fbr m\u0131ntakaya yahut<br>m\u0131ntakadan bu araziye duhul ve hurucunda 338 inci maddede<br>muharrer r\u00fcsum mezk\u00fbr maddedeki \u015ferait dairesinde cibayet<br>olunabilecektir.<br>Madde 344 \u2014 Mevrit veya mahal-li vusul\u00fc di\u011fer h\u00fck\u00fcmet<br>memleketi olup serbest m\u0131ntakaya duhul ve oradan huru\u00e7 eden<br>e\u015fhas, e\u015fya, posta, vapurlar, gemiler, arabalar, vagonlar ve<br>vasait-i nakliye-i saire mezk\u00fbr m\u0131ntakan\u0131n hak-k\u0131 h\u00e2kimiyeti<br>veya idaresini haiz olan devletin arazisinden m\u00fcrurunda transit<br>halinde imi\u015f gibi addolunacaklard\u0131r.<br>1<br>Frans\u0131zca &#8220;accise&#8221; kelimesinin aynen tekrar\u0131d\u0131r. Her nedense terceme<br>edilmemi\u015ftir. \u0130stihl\u00e2k vergisi diye terceme edilebilirdi.<br>5.\u2014 ihtil\u00e2fat\u0131n halli<br>Madde 345 \u2014 \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc k\u0131sm\u0131n (ahk\u00e2m-\u0131 siyasiye) 61 inci<br>maddesindeki kuyut m\u00fcstesna olmak \u015fartiyle, al\u00e2kadar h\u00fck\u00fb-<br>mat beyninde 335 il\u00e2 344 \u00fcnc\u00fc maddeler ahk\u00e2m\u0131n\u0131n tarz-\u0131 tefsir<br>ve tatbikine veya umumiyet itibarile liman\u0131n suret-i istimalin<br>den m\u00fctevellit her t\u00fcrl\u00fc ihtil\u00e2fat Cemiyet-i Akvam taraf\u0131ndan<br>mevzu \u015ferait dairesinde hal olunacakt\u0131r.<br>Liman ve methallerinden suhulet-i intifa\u0131 ihl\u00e2l edecek ma<br>hiyetteki in\u015faat\u0131n icras\u0131na m\u00fcteallik ihtil\u00e2fat bir usul-i m\u00fcsta-<br>celeye tabi olacak ve esas ihtil\u00e2fa m\u00fcteallik h\u00fck\u00fcm veya rey-i<br>kat&#8217;iye tesir etmemek \u015fartiyle bunlar hakk\u0131nda bir rey veya h\u00fckm-i<br>muvakkat ita olunabilecek ve bu surette in\u015faat\u0131n\u0131 derhal tatili<br>veya terki caiz olacakt\u0131r.<br>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Fas\u0131l<br>Meri\u00e7 ve Tuna nehirlerine ait ahk\u00e2m<br>Madde 346 \u2014 M\u00fccavir bulunan h\u00fck\u00fbmattan biri Cemiyet-i<br>Akvam Heyet-i idaresinden talep eyledi\u011fi Meri\u00e7 nehri beynel<br>milel il\u00e2n olunacak ve 28 haziran 1919 tarihinde Almanya ile<br>akd olunan muahedenamenin 332 il\u00e2 338 nci maddeleri m\u00fcn-<br>dericat\u0131na tevfikan beynelmilel enhar kavaidine tabi tutulacakt\u0131r.<br>Madde 347 \u2014 M\u00fccavir bulunan h\u00fck\u00fbmattan birinin Ce<br>miyet-i Akvam Heyet-i idaresinden talep eyledi\u011fi takdirde Meri\u00e7<br>nehri beynelmilel bir komisyonun taht-\u0131 idaresine vaz olunacak<br>ve bu komisyon m\u00fccavir h\u00fck\u00fcmetlerden her birinin ve ingiltere,<br>Fransa ve Italyan\u0131n birer murahhaslar\u0131ndan m\u00fcte\u015fekkil olacakt\u0131r.<br>Madde 348 \u2014 \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc k\u0131sm\u0131n (ahk\u00e2m-\u0131 siyasiye) 133 \u00fcnc\u00fc<br>maddesindeki kuyut m\u00fcstesna olmak \u00fczere, Almanya, Avusturya,<br>Macaristan ve Bulgaristan ile akd olunan muahedenamelerin Tuna<br>nehrine ait b\u00fct\u00fcn ahk\u00e2m\u0131n\u0131 H\u00fck\u00fbmet-i Seniye kabul ve tasdik<br>ve bundan m\u00fctevellit usul-i idareye muvafakat eyledi\u011fini bevan<br>eder.<br>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Fas\u0131l<br>Baz\u0131 devletlere bir tak\u0131m limanlar\u0131n hakk\u0131<br>istimalini bah\u015f eden ahk\u00e2m<br>Madde 349 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Seniyeye Bahr-i sefit ve Adalar<br>denizi ile serbesti-i muvasalay\u0131 temin i\u00e7in kendisinden ifraz olunan<br>arazi ve limanlarda serbest\u00e7e transit yapabilmesi hakk\u0131 veril<br>mi\u015ftir.<br>Serbest transit muamelesi bu hususta umum\u00ee bir mukavele<br>akd olununcaya kadar 328 inci maddede tarif olundu\u011fu ve\u00e7hile<br>olup badehu an\u0131n yerine mukavelename m\u00fcndericat\u0131 kaim ola<br>cakt\u0131r. Al\u00e2kadar h\u00fck\u00fcmetler ve idareler beyninde (H\u00fck\u00fbmet-i<br>Seniye i\u00e7in maliye komisyonunun muvafakatile) teati olunacak<br>mukavelat-\u0131 hususiye b\u00e2l\u00e2da beyan olunan hukukun suret-i<br>tatbikini tayin ve bilhassa liman ve orada mevcut serbest mm-<br>takalar\u0131n suret-i istimalini ve do\u011fru bilet ve do\u011fru hamule varaka<br>lar\u0131n\u0131 muhtevi beynelmilel m\u00fc\u015fterek tarifeler vaz&#8217;\u0131n\u0131 tanzim ede<br>cektir. Yeni bir mukaveleye kadar 14 te\u015frinievvel 1890 tarihli<br>Bern mukavelenamesile il\u00e2vat-\u0131 ahk\u00e2n \u0131 tatbik olunacakt\u0131r.<br>Serbest transit muamelesi posta, telgraf ve telefon hidemat\u0131na<br>\u015famil olacakt\u0131r.<br>Madde 350 \u2014 ithalat ve ihracat\u0131n\u0131 transit suretile icra<br>eylemek i\u00e7in izmir liman\u0131nda 341 il\u00e2 344 maddelerde mezk\u00fbr<br>serbest m\u0131ntakalar kavaid-i umumiyesine tabi bir mahal H\u00fck\u00fb<br>met-i Seniyeye icar olunacak ve Cemiyet-i Akvam taraf\u0131ndan<br>m\u00fcddet tayin olunmad\u0131\u011f\u0131 takdirde icar daim\u00ee olacakt\u0131r.<br>F\u0131kra-i sab\u0131kada beyan olunan mahallin tahdidi, mevcut<br>demiryollar\u0131 ile irtibat\u0131, tertip ve tanzimi, i\u015fletilmesinin \u015fekli ve<br>alelumum istimaline ait k\u00e2ffe-i \u015ferait ve icar bedeli biri Os<br>manl\u0131 biri Yunan ve biri de Cemiyet-i Akvam taraf\u0131ndan tayin<br>olunan azalardan m\u00fcrekkep bir komisyon taraf\u0131ndan tesbit olu<br>nacakt\u0131r, i\u015fbu \u015ferait ayni esasat dahilinde on senede bir tetkik<br>olunabilecektir.<br>Madde 351 \u2014 G\u00fcrcistan, Azerbaycan, Iran ve Ermenistan&#8217;a<br>Batum liman\u0131nda serbesti-i duhul ve huru\u00e7 hakk\u0131 bah\u015folunmu\u015ftur.<br>Bu hak 349 uncu maddede beyan olunan \u015ferait dairesinde icra<br>olunacakt\u0131r.<br>Madde 352 \u2014 \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc k\u0131sm\u0131n (ahk\u00e2m-\u0131 siyasiye) 89 uncu<br>maddesindeki mukarrerat m\u00fcstesna olmak \u00fczere, Trabzon liman\u0131n<br>da Karadeniz ile serbesti-i muvasale hakk\u0131 Ermenistan&#8217;a bah\u015f<br>olunmu\u015ftur. Bu hak-k\u0131 muvasaladan 349 uncu maddede mezk\u00fbr<br>\u015ferait dahilinde istifade edilecektir.<br>Bu halde ithal\u00e2t ve ihracat\u0131n\u0131 transit suretile icra eylemek<br>i\u00e7in Trabzon liman\u0131nda 341 il\u00e2 344 maddelerde mezk\u00fbr serbest<br>m\u0131ntakalar kuva-y\u0131 umumiyesine tabi bir mahal Ermenistana<br>icar olunacakt\u0131r.<br>Cemiyet-i Akvam taraf\u0131ndan m\u00fcddet tayin olunmad\u0131\u011f\u0131<br>takdirde icar daim\u00ee olacakt\u0131r.<br>F\u0131kra-i sab\u0131kada beyan olunan tahdidi, mevcut demiryollar<br>ile irtibat\u0131, tertip ve tanzimi, i\u015fletilmesinin \u015fekli biri Ermeni,<br>biri Osmanl\u0131 ve biri de Cemiyet-i Akvam taraf\u0131ndan tayin olunan<br>azalardan m\u00fcrekkep bir komisyon taraf\u0131ndan tesbit olunacakt\u0131r.<br>\u0130\u015fbu \u015ferait ayn\u0131 esasat dairesinde her on senede bir tetkik<br>olunabilecektir.<br>\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc k\u0131s\u0131m<br>Demiryollar<br>Birinci Fasd<br>Beynelmilel m\u00fcnakal\u00e2ta ait ahk\u00e2m<br>Madde 353 \u2014 \u00eemytiyazl\u0131 \u015firketlerin hukuku mahfuz kalmak<br>\u015fartile, D\u00fcvel-i M\u00fcttefika memalikinden Osmanl\u0131 memleketine<br>gelen veyahut Memamlik-i Osmaniyeden d\u00fcvel-i m\u00fcttefika me-<br>malikine giden veya d\u00fcvel-i m\u00fcttefika memalikinden gelip veya<br>oraya gidip transit suretile Osmanl\u0131 Memalikinden ge\u00e7en e\u015fya<br>Osmanl\u0131 demiryollar\u0131nda al\u0131nacak \u00fccret hususat\u0131nda (ikramiye<br>veya iade-i \u00fccurat dahil-i hesap olmak \u00fczere) ve bu e\u015fyaya g\u00f6s<br>terilecek teshilatta ve hususat-\u0131 sairede ayn\u0131 cins e\u015fya hakk\u0131nda<br>tatbik olunan en m\u00fcsait kavaitten yani Osmanl\u0131 demiryollar\u0131n\u0131n<br>herhangi birinde dahil\u00ee m\u00fcnakalatta veya ihracat veyahut it<br>halat veya transit suretile yapdan nakliyatta bilhassa kat olunan<br>mesafenin tuline g\u00f6re tatbik olunan \u015ferait-i nakliyeden istifade<br>edecektir.<br>D\u00fcvel-i m\u00fcttefikadan biri H\u00fck\u00fbmet-i Seniyeden talep ey<br>ledi\u011fi takdirde f\u0131kra-i sab\u0131kada beyan olunan ucurat-\u0131 nakliyeyi<br>m\u00fc\u015f&#8217;ir ve do\u011fru sevkiyat i\u00e7in hamule senetleri tanzimine m\u00fcsait<br>beynelmilel tarifeler tertip olunacakt\u0131r.<br>Madde 354 \u2014 i\u015fbu muahedenamenin mevki-i tatbike va-<br>z\u0131ndan itibaren bu maddenin ikinci f\u0131kras\u0131ndaki kuyud-i istis<br>naiye dairesinde H\u00fck\u00fbmet-i Seniye demiryollar ile nakil olunan<br>e\u015fya hakk\u0131nda 14 te\u015frinievvel 1890, 20 eyl\u00fcl 1893, 16 temmuz<br>1895, 16 haziran 1898 ve 19 eyl\u00fcl 1906 tarihli Bern mukavele<br>name ve itilafnamelerini kabul eyledi\u011fini taahh\u00fct eder.<br>\u00ee\u015fbu muahedenamenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131ndan itibaren<br>be\u015f sene sonra demiryollar vas\u0131tasile yolcu, e\u015fya-y\u0131 zatiye ve e\u015f-<br>ya-y\u0131 ticariye nakliyat\u0131 hakk\u0131nda b\u00e2l\u00e2da mezk\u00fbr 14 te\u015frinievvel<br>1890 tarihli Bern mukavelenamesile zeyilleri makam\u0131na kaim<br>olmak \u00fczere, yeni bir mukavele ve demiryollar\u0131 nakliyat-\u0131 beynel-<br>mileliye \u015feraitini tanzim etmek \u00fczere mukavele ahk\u00e2m\u0131na m\u00fcs<br>tenit talimat ve il\u00e2vat yap\u0131l\u0131r ise H\u00fck\u00fbmet-i Seniye ve velevki<br>mezk\u00fbr mukavelenamenin ihzar ve tertibine i\u015ftirakten imtina<br>etmi\u015f bile olsa ahk\u00e2m\u0131n\u0131 icraya mecbur olacakt\u0131r. Yeni muka<br>velenamenin akdine kadar H\u00fck\u00fbmet-i Seniye b\u00e2l\u00e2da mezk\u00fbr<br>Bern mukavelenamesile zeyilleri ve il\u00e2vat\u0131 m\u00fcndericat\u0131na tevf ik-i<br>hareket edecektir.<br>Madde 355 \u2014 imtiyazl\u0131 \u015firketlerin hukuku mahfuz kalmak<br>\u015fartile transit olarak Memalik-i Osmaniyeden ge\u00e7mek suretile<br>d\u00fcvel-i m\u00fcttefikadan biri veya bir ka\u00e7\u0131 taraf\u0131ndan talep olundu\u011fu<br>takdirde d\u00fcvel-i m\u00fcttefika beynindeki veya d\u00fcvel-i mezk\u00fbre<br>ile di\u011fer bilc\u00fcmle devletler aras\u0131ndaki m\u00fcnasebat\u0131 temin z\u0131m<br>n\u0131nda Memalik-i Osmaniyeden transit suretile ge\u00e7en \u015fimendi<br>ferler ile seyahat eden yolcular ve bunlar\u0131n e\u015fya-y\u0131 zatiyeleri<br>i\u00e7in do\u011fru biletle seyahata el veri\u015fli katarlar tertibine i\u015ftirake<br>H\u00fck\u00fbmet-i Seniye mecburdur. Bilhassa d\u00fcvel-i m\u00fcttefika mema<br>likinden gelen araba ve katarlar\u0131 H\u00fck\u00fbmet-i Seniye kabul ve<br>laakal kendi katarlar\u0131ndan ayn\u0131 hatlarda uzun mesafede icra-y\u0131<br>seyir ve sefer edenlerin en eyilerinin s\u00fcratine muadil bir s\u00fcratle<br>sevk edecektir, i\u015fbu do\u011fru m\u00fcnakal\u00e2ta tatbik olunacak \u00fccret-i<br>nakliye, hi\u00e7 bir ve\u00e7hile ayn\u0131 \u015ferait-i s\u00fcrat ve istirahat taht\u0131nda<br>dahil-i Memalik-i Osmaniyede icra edilen m\u00fcnakalet i\u00e7in ahzolunan<br>\u00fccretten fazla olmayacakt\u0131r.<br>D\u00fcvel-i M\u00fcttefika limanlar\u0131na gidecek veyahut aralardan<br>gelecek olan muhacirinin ayn\u0131 \u015ferait-i s\u00fcrat ve istirahat taht\u0131nda<br>Osmanl\u0131 demiryollar nakline tatbik olunacak tarifeler di\u011fer<br>herhangi limanlara gidecek veyahut oralardan gelecek olan mu-<br>hac\u0131rlar\u0131n mezk\u00fbr demiryollarda m\u00fcstefit olduklar\u0131 her t\u00fcrl\u00fc<br>ikramiyeye veyahut iade-i \u00fccrete riayet ile kilometro ba\u015f\u0131na en<br>m\u00fcsait tarifelerdeki resimden y\u00fcksek bir resmi asla ihtiva etme<br>yecektir.<br>Madde 356 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Seniye 355 inci maddede tasrih<br>olunan ve do\u011frudan do\u011fruya vukub\u0131\u0131lacak nakliyata veyahut<br>d\u00fcvel-i m\u00fcttefika limanlar\u0131ndan gelecek ve ya oralara gidecek<br>muhac\u0131rlar\u0131n nakliyat\u0131na mahsus olan ve bu nakliyat\u0131 i\u015fk\u00e2l ve<br>tehir edebilecek olan muayene, tedabir-i inzibatiye, zab\u0131ta-i<br>s\u0131hhiye ve kontrol gibi fenn\u00ee, mal\u00ee veyahut idar\u00ee hi\u00e7 bir tedbir<br>ittihaz etmeme\u011fi taahh\u00fct eder.<br>Madde 357 \u2014 Do\u011fru hamule senedi ile olsun olmas\u0131n k\u0131smen<br>demiryollu ile ve k\u0131smen vasait-i bahriye-i dahiliye ile m\u00fcnaka<br>lat icra olundu\u011fu takdirde yapdan salif\u00fczzikir ahkam demiryol-<br>ile icra olunan k\u0131sma kaabil-i tatbik olacakt\u0131r.<br>ikinci Fas\u0131l<br>Edevat-\u0131 M\u00fcteharrike<br>Madde 358 \u2014 Beynelmilel m\u00fcnakalatta istihdam olunacak<br>osmanh vagonlar\u0131n\u0131n :<br>1- 18 may\u0131s 1907 tarihinde tadil olunan 15 may\u0131s 1886 tarihli<br>Bern mukavelenamesine dahil olan d\u00fcvel-i m\u00fcttefika demir<br>yollar\u0131nda seyir ve sefer eden e\u015fya-y\u0131 ticariye katarlar\u0131n\u0131n ter<br>tibat\u0131na dahil e\u015fya ve i\u015fbu muahedenamenin mevki-i meriyete<br>vaz&#8217;\u0131ndan itibaren on sene zarf\u0131nda d\u00fcvel-i mezk\u00fbre memalikin-<br>de kabul edilebilecek m\u00fctemadi bask\u0131 tertibat\u0131n\u0131n i\u015flemesini i\u015fk\u00e2l<br>etmeyecek vasaitle m\u00fccehhez olmalar\u0131n\u0131;<br>2- D\u00fcvel-i mezk\u00fbreye ait vagonlar\u0131n demiryollar\u0131nda seyir<br>ve sefer eden b\u00fct\u00fcn e\u015fya katarlar\u0131na ithal edilmesini H\u00fck\u00fbmet-i<br>Seniye taahh\u00fct eder.<br>D\u00fcvel-i m\u00fcttefikan\u0131n edevat-\u0131 m\u00fcteharrikesi Osmanl\u0131 demir<br>yollar\u0131nda, seyir ve &#8220;sefer, h\u00fcsn-i muhafaza ve tamirat hu\u015funda<br>Osmanh edevat-\u0131 m\u00fcteharrikesi hakk\u0131nda yap\u0131lan muamele mi-<br>sillu muameleden m\u00fcstefit olacakt\u0131r.<br>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Fas\u0131l<br>Demiryollar\u0131n\u0131n devir&#8221; ve intikali<br>Madde 359 \u2014 \u0130\u015fbu muahedename mucibince memalik-i Os<br>maniyeden ayr\u0131lan yerlerde k\u00e2in ve gerek h\u00fck\u00fcmete ve gerek<br>husus\u00ee \u015firketlere ait demiryollar\u0131 ile limanlar\u0131n devir ve intikaline<br>ve eshab-\u0131 imtiyaza ait tedabir-i maliyeye ve memurinin teka\u00fct<br>muamelesine m\u00fcteallik kuyud-i mahsusaya riayet \u015fartile demir<br>yollar\u0131n\u0131n teslimi ve\u00e7h-i ati \u00fczere yap\u0131lacakt\u0131r :<br>1) B\u00fct\u00fcn demiryollann imal\u00e2t ve tesisat\u0131 tamamen ve<br>m\u00fcmk\u00fcn mertebe h\u00fcsn-i halde terk olunacakt\u0131r;<br>2) Kendine mahsus edevat-\u0131 m\u00fcteharrikesi bulunan bir<br>demiryolu kamilen devir ve intikal eden bir arazide bulunur<br>ise i\u015fbu edevat-\u0131 m\u00fcteharrike 30 te\u015frinievvel 1918 tarihindeki<br>m\u00fcfredat defteri mucibince tamamen ve i\u015fleyecek bir halde terk<br>olunacakt\u0131r. H\u00fck\u00fbmet-i Seniye kontrol\u00fc kendisine ait olan esbap<br>tan m\u00fctevellit zayiattan mesuld\u00fcr;<br>3) t\u015fbu muahedename mucibince idareleri ink\u0131sama u\u011fra<br>yacak demiryollar\u0131ndaki edevat-\u0131 m\u00fcteharrikenin suret-i taksimi,<br>kendilerine hatt\u0131n aksam-\u0131 muhtelifesi tahsis olunan idareler<br>beyninde bil&#8217;itil\u00e2f kararla\u015ft\u0131r\u0131lacakt\u0131r, i\u015fbu itil\u00e2fnamede 30 te\u015f<br>rini evvel 1918 tarihinde tanzim edilen son m\u00fcfredat defteri mu<br>cibince mezk\u00fbr demiryollar\u0131nda bulunan ve sebt-i defter edilmeyen<br>malzemenin ehemmiyeti ve manevra hatlar\u0131 vesair hatlar dahil<br>olmak \u00fczere hatlar\u0131n tulleri ve m\u00fcnakal\u00e2t\u0131n nevi ve ehemmiyeti<br>nazar-\u0131 dikkate al\u0131nacakt\u0131r. Bir ihtil\u00e2f vukuunda mesail-i muh-<br>telif\u00fcn-fiha Cemiyet-i Akvam taraf\u0131ndan mansup bir hakem<br>taraf\u0131ndan hal olunacakt\u0131r. Bu hakem icab\u0131 halinde her k\u0131sma terk<br>olunacak lokomotif, araba ve vagonlar\u0131n miktar\u0131n\u0131 tayin, an<br>lar\u0131n suret-i ahiz ve tevdiini tesbit ve edevat-\u0131 m\u00fcteharrikenin<br>bir m\u00fcddet-i muayyene zarf\u0131nda \u015febekede mevcut imalathanelerde<br>tamirat\u0131n\u0131 temin i\u00e7in muvaf\u0131k g\u00f6rece\u011fi tedabiri tanzim eyleyecek<br>tir;<br>4- Levaz\u0131m, e\u015fya-y\u0131 menkule ve \u00e2l\u00e2t dahi edevat-\u0131 m\u00fcte-<br>l\u0131aririkedeki \u015ferait ve\u00e7hile terk olunacakt\u0131r.<br>Madde 360 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Seniye Hicaz demiryolunda malik<br>olabildi\u011fi b\u00fct\u00fcn hukukundan feragat etti\u011fini ve gerek demiryolu<br>nun i\u015fletilmesi i\u00e7in gerek buna ait ve bunda m\u00fcstamel emvalinin<br>taksimi i\u00e7in al\u00e2kadar olan h\u00fck\u00fcmetler taraf\u0131ndan ittihaz olunacak<br>bil&#8217;umum tertibat\u0131 kabul eyledi\u011fini beyan eder. Bu tertibatta<br>hattm diya\u0131\u0131et&#8221;nokta-i nazar\u0131ndan haiz oldu\u011fu vaziyet-i mahsusa<br>kamilen tasdik ve muhafaza edilecektir.<br>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Fasd<br>Demiryollar\u0131n\u0131n i\u015fletilmesi hakk\u0131nda<br>itil\u00e2fname<br>Madde 361 \u2014 i\u015fbu muahedenamenin muhtevi oldu\u011fu ku-<br>yud-i hususiye ahk\u00e2m\u0131 kamilen mahfuz olmak \u015fartile yeni hudut<br>lar\u0131n tayini neticesi olarak ayn\u0131 memleketin iki k\u0131sm\u0131n\u0131 birbirine<br>rabt eden bir demiryolu di\u011fer bir memleketten m\u00fcrur ederse<br>veyahut bir \u015fube hatt\u0131 bir memleketten ba\u015flayarak di\u011fer bir mem<br>lekette nihayetlenirse i\u015fletme \u015feraiti al\u00e2kadar olan demiryollar<br>idareleri beyninde akd olunacak bir suret-i tesviye ile tayin olu<br>nacakt\u0131r, i\u015fbu suret-i tesviye ahk\u00e2m ve \u015feraiti hakk\u0131nda idare<br>ler beyninde muvaffakat hasd olmazsa beyinlerindeki ihtil\u00e2f 359<br>uncu maddede beyan olundu\u011fu ve\u00e7hile tayin olunacak bir hakem<br>taraf\u0131ndan hal ve faslolunacakt\u0131r.<br>H\u00fck\u00fbmet-i Seniye ile D\u00fcvel-i M\u00fcttefika yahut hemhudut olan<br>yeni h\u00fck\u00fcmetler beyninde bilumum yeni hudut istasyonlar\u0131n\u0131n<br>tesisi ve i\u015fbu istasyonlar beynindeki hatlar\u0131n i\u015fletilmesi mesaili<br>\u015ferait-i sab\u0131ka dairesinde akd olunacak itilafnameler ile hal oluna<br>cakt\u0131r.<br>Madde 362 \u2014 Muhtelif memleketler beynindeki m\u00fcna<br>kalat, vagonlar\u0131n m\u00fcbadelesi, memalik-i muhtelifedeki yollara<br>m\u00fctedair tarifeler ve 1 a\u011fusts 1914 tarihin de ecza-y\u0131 memalik-i<br>osmaniyeden bulunan memalikte k\u00e2in demiryollar\u0131na m\u00fcteallik<br>bilc\u00fcmle mesail-i m\u00fcmasile hakk\u0131nda tertibate\u0131 m\u00fc\u015ftereke itti<br>haz etmek sal\u00e2hiyetini haiz olmak \u00fczere alakadar olan h\u00fck\u00fc<br>metler taraf\u0131ndan tayin olunacak fenn\u00ee murahhaslardan m\u00fcrekkep<br>daim\u00ee bir konferans te\u015fkil olunacakt\u0131r.<br>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc k\u0131s\u0131m<br>Mesail-i muhtelife<br>Birinci Fas\u0131l<br>Ameliyat ve taksimat-\u0131 miyahiye<br>Madde 363 \u2014 Yeni hududun tayini neticesinde bir mem<br>leketteki (kanal, feyezan, irva, teybis ve mesail-i m\u00fcmasile gibi)<br>taksimat-\u0131 miyahiye ahar bir devlete ait arazide icra olunan ame<br>liyata t\u00e2bi bulunur ise veyahut harpten evvelki team\u00fclat muci<br>bince bir devlete ait arazide, di\u011fer devlet arazisinde nebean eden<br>su veyahut su kuvveti istimal edilirse al\u00e2kadar h\u00fck\u00fcmetler bey<br>ninde bunlardan her birinin hukuk ve menafi-i m\u00fcktesebesini<br>muhafaza edebilecek bir zemin-i itilaf temin edilmelidir b\u00f6yle<br>bir itilaf has\u0131l olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde bu bapta Cemiyet-i Akvam<br>Meslisince tayin edilecek bir hakem taraf\u0131ndan bir karar ittihaz<br>olunacakt\u0131r.<br>\u0130kinci Fas\u0131l<br>Telgraf ve telefon<br>Madde 364 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye d\u00fcvel-i m\u00fcttefikadan<br>herkangi birinin talebi \u00fczerine arazi-i Osmaniyeden m\u00fcrur eden<br>telgraf veya telefon hutut-i esasiyesinin in\u015fa ve idaresi hususunda<br>teshilat-\u0131 muktaziye ibraz\u0131n\u0131 taahh\u00fct eder. Mevzu-i bahis olan<br>teshilat, d\u00fcvel-i m\u00fcttefikadan biri taraf\u0131ndan tayin ve irae edilen<br>her telgraf veya telefon \u015firketine zirdeki hukuka m\u00fcteallik imti<br>yaz\u0131n itas\u0131ndan ibarettir.<br>a- Arazi-i Osmaniye dahilinde \u015fimendifer hatlar\u0131 veya sair<br>turuk-i muvasala imtidad\u0131nca yeni telgraf veya telefon direk ve<br>telleri hatlar\u0131n\u0131n tesisi.<br>b- Gerek mezk\u00fbr telgraf veya telefon direk ve tel hatlar\u0131na<br>ve gerek badel-itilaf mevcut direklere rabt edilmi\u015f olan tellere<br>her an serbest\u00e7e takarr\u00fcp edilmesi ve i\u015fleme\u011fe salih bir halde<br>idamesi i\u00e7in iktiza eden her t\u00fcrl\u00fc tedabirin ittihaz\u0131;<br>c- Salif\u00fczzikir telgraf veya telefon hatlar\u0131ndan istifade edil<br>mek \u00fczere kendilerine mensup memurlar\u0131n istihdam edilmesi.<br>Mezk\u00fbr hatlar\u0131n tesisine ve betahsis e\u015fhas-\u0131 hususiyeye taz<br>minat ve tavizat itas\u0131 hususat\u0131na m\u00fcteallik k\u00e2ffe-i mesail bizzat<br>H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye taraf\u0131ndan tesis edilmi\u015f bir telgraf veya<br>telefon hatt\u0131 hakk\u0131ndaki ayn\u0131 \u015ferait dairesinde tesviye edilecektir.<br>Madde 365 \u2022\u2014 T\u00fcrkiye mukavelat-\u0131 mevcudedeki her t\u00fcrl\u00fc<br>ahk\u00e2m-\u0131 muhalifeye ra\u011fmen hemhudut olsun olmas\u0131n d\u00fcvel-i<br>m\u00fcttefikadan herkangi birinden gelen veya oraya giden telgraf<br>ve telefon ve muhaberat ve muhaverat\u0131n\u0131n meriy\u00fclicra tarife<br>ler mucibince beynelmilel transit muamelat\u0131na en elveri\u015fli hat<br>lar \u00fczerinden serbest\u00e7e transit edilmesini taahh\u00fct eder.<br>\u0130\u015fbu muhaberat ve muhaverat l\u00fczumsuz hi\u00e7 bir kay\u0131t ve<br>m\u00fchlete tabi tutulmayacak ve T\u00fcrkiyede emr-i nakillerinde<br>mill\u00ee muhaberat hakk\u0131ndaki teshilata ve bahusus s\u00fcrat-i nakle<br>mazhar olacakt\u0131r. Do\u011frudan do\u011fruya veya bilvas\u0131ta m\u00fcrsil veya<br>m\u00fcrsil\u00fcnileyhin tabiiyeti hi\u00e7 bir kay\u0131t, resim ve suhulete mahal<br>vermeyecektir. 1<br>Sab\u0131ka tamamen arazi-i Osmaniye \u00fczerinde k\u00e2in iken i\u015fbu<br>muahedename ahk\u00e2m\u0131 neticesi olarak d\u00fcvel-i muhtelife arazi<br>sinden m\u00fcrur edebilecek olan hututa m\u00fcteallik ve memalik-i<br>muhtelifeye ait ucarat\u0131n mecmuu, telgraf ucurat\u0131 yeni bir mu-<br>kavele-i beynelmileliye ile tadil edilinceye kadar, hutut-i mez<br>k\u00fbre h\u00e2kimiyet-i Osmaniye taht\u0131nda kalm\u0131\u015f oldu\u011fu takdirde<br>al\u0131nacak olan \u00fccretten fazla olmayacak ve bunun hututun m\u00fcrur<br>etti\u011fi d\u00fcvel-i muhtelife aras\u0131nda suret-i taksimi al\u00e2kadar muh<br>telif idareler beyninde tayin edilecektir.<br>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Fas\u0131l<br>Tahtelbahir kablolar<br>Madde 366 \u2014 H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye Derseadet K\u00f6stence<br>kablosunun \u0130stanbul&#8217;da karaya rabt\u0131 hakk\u0131nda d\u00fcvel-i m\u00fctte<br>fika taraf\u0131ndan irae olunacak herkangi bir idare veya \u015firkete<br>devir etme\u011fi kabul eyler.<br>Madde 367 \u2014 T\u00fcrkiye, K\u0131br\u0131s- Lazkiye ve Cidde-Suaki\u0131\u0131<br>kablolar\u0131n\u0131n heyet-i umumiyesi veya aksam\u0131 \u00fczerindeki her t\u00fcrl\u00fc<br>hukuk ve sal\u00e2hiyet ve imtiyazdan ba\u015fl\u0131ca d\u00fcvel-i m\u00fcttefika le<br>hine olarak gerek kendi ve gerek tebaas\u0131 nam\u0131na feragat eder.<br>F\u0131kra-i s\u00e2life mucibince devir edilen kablolar\u0131n heyet-i umumi<br>yesi veya aksam\u0131 e\u015fhas-\u0131 hususiyeye ait oldu\u011fu takdirde bidaye-<br>ten maloldu\u011fu mebla\u011f istimalden m\u00fctevellit bir a\u015f\u0131nma pay\u0131<br>tenzilde T\u00fcrkiye&#8217;nin matlubuna ge\u00e7irilecektir.<br>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Fasd<br>Baz\u0131 tedabir-i icraiyeye m\u00fcteallik ahk\u00e2m<br>Madde 368 \u2014 T\u00fcrkiye nakliyat hususat\u0131nda d\u00fcvel-i m\u00fctte<br>fika nam\u0131na hareket edecek bir idar\u00ee makam taraf\u0131ndan kendisine<br>verilecek berve\u00e7h-i \u00e2ti talimat\u0131 icra edecektir :<br>1<br>Bu c\u00fcmle iyi terceme edilmemi\u015ftir. Frans\u0131zcas\u0131 \u015fudur : Nulle redevan-<br>ce, facilite ou restriction ne devra dependre direetement \u0131\u0131u indireetement de<br>la nationalite de l&#8217;expediteur ou du destinataire.<br>1- Muahede-i haziran\u0131n icras\u0131na memur k\u0131taat\u0131n ve ordu<br>larda istimale mahsus erzak, cephane ve malzemenin nakliyat\u0131.<br>2- Muvakkaten baz\u0131 havalinin ia\u015fesi i\u00e7in yap\u0131lacak erzak<br>nakliyat\u0131, nakliyat\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar seri bir surette ic<br>ras\u0131n\u0131 temin edecek \u015ferait-i tabiiyenin tayini ve telgraf ve posta<br>hidemat\u0131n\u0131n tanzimi.<br>Be\u015finci Fas\u0131l<br>thtil\u00e2fat hakk\u0131nda ahk\u00e2m ve \u015ferait-i daimenin tetkiki<br>Madde 369 \u2014 \u0130\u015fbu muahedenamede muhalif ahk\u00e2m bulun<br>mad\u0131\u011f\u0131 takdirde bu muahedenin i\u015fbu k\u0131sm\u0131n\u0131n tefsir ve tatbikin<br>de al\u00e2kadar h\u00fck\u00fcmetler aras\u0131nda ihtilaf zuhur edecek oldu\u011fu<br>takdirde, \u00e2tide dermeyan edilece\u011fi ve\u00e7hile, ihtil\u00e2f-\u0131 mezk\u00fbr Ce<br>miyet-i Akvam taraf\u0131ndan hal olunacakt\u0131r.<br>Madde 3 7 0 \u2014 Cemiyet-i Akvam her zaman usul-i idare-i<br>daimeye ait mevad-d\u0131 \u00e2nifeyi tetkik etme\u011fi teklif edebilecektir.<br>Madde 371 \u2014 \u0130\u015fbu muahedenin mevki-i icraya vaz&#8217;\u0131ndan<br>\u00fc\u00e7 sene m\u00fcrurunda 328 il\u00e2 334, 353 ve 355 il\u00e2 357 nci maddeler<br>ahk\u00e2m\u0131 Cemiyet-i Akvam taraf\u0131ndan her zaman tetkik oluna<br>bilecektir.<br>373 \u00fcnc\u00fc madde ahk\u00e2m\u0131 m\u00fcstesna olmak \u00fczere mukabele<br>bilmisil bahsedilmedik\u00e7e bu arazinin herhangi bir k\u0131sm\u0131na ait<br>\u00e2nif\u00fclbeyan maddelerde m\u00fcnderi\u00e7 ahk\u00e2mdan d\u00fcvel-i m\u00fctte<br>fikadan biri taraf\u0131ndan m\u00fctalebatta bulunulamayacakt\u0131r.<br>Alt\u0131nc\u0131 Fas\u0131l<br>Ahk\u00e2m-\u0131 hususiye<br>Madde 372 \u2014 D\u00fcvel-i M\u00fcttefika menaf\u00fcne olarak i\u015fbu<br>muahedename ile kendine tahmil olunan vazaife halel gelmemek<br>\u015fartiyle, muahedenamenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131ndan itibaren<br>be\u015f sene zarf\u0131nda kaabil-i seyir turuk-i miyahiye, limanlar ve<br>demiryollar\u0131nda beynelmilel transit kavaidine m\u00fcteallik olarak akd<br>olunup Cemiyet-i Akvam\u0131n mazhar-\u0131 tasvibi olacak olan her nevi<br>mukavelat-\u0131 umumiyeyi kabul edece\u011fini T\u00fcrkiye taahh\u00fct eder.<br>Madde 373 \u2014 \u0130\u015fbu muahedenamede muhalif kuyud-i mah<br>susa olmad\u0131k\u00e7a, i\u015fbu k\u0131sm\u0131n m\u00fcndericat\u0131 kapit\u00fclasyon usul\u00fc ya<br>hut kapit\u00fclasyon makam\u0131na kaim olacak sair bir suret-i tesviye<br>ile D\u00fcvel-i M\u00fcttefika tebaas\u0131na bah\u015folunan daha vasi hukukun<br>meriyetine mani te\u015fkil etmeyecektir.<br>ON \u00ceK\u00ceNC\u00ce BAB<br>Mesai<br>Birinci k\u0131s\u0131m<br>Mesai te\u015fkil\u00e2t\u0131<br>Cemiyet-i Akvam&#8217;\u0131n gayesi bir sulh-i \u00e2lem\u015f\u00fcmul tesisi oldu<br>\u011funa ve b\u00f6yle bir sulh ancak adalet-i i\u00e7timaiye esas\u0131 \u00fczerine ip<br>tin a edebilece\u011fine;<br>Bir \u00e7ok kimseler i\u00e7in haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131, sefaleti, mahrumiyeti inta\u00e7<br>eden \u015ferait-i mesai mevcut oldu\u011funa ve bunun tevlit etti\u011fi memnu<br>niyetsizlik dolay\u0131sile sulh ve aheng-i \u00e2lem tehlikeye ilka edildi\u011fine<br>mebni saat-\u0131 mesainin tanzimi ve yevmi ve usbu\u00ee had-di \u00e2zam<br>mesai m\u00fcddetlerinin tesbiti, i\u015f\u00e7ilerin tedariki, i\u015fsizli\u011fe kar\u015f\u0131 m\u00fc<br>cadele edilmesi uygun bir mai\u015fete kifayet edecek bir \u00fccret tediye<br>sinin taht-\u0131 zamana al\u0131nmas\u0131, erbab-\u0131 mesainin umum\u00ee ve meslek\u00ee<br>hastal\u0131klar\u0131na ve i\u015ften m\u00fctevellit kazalara kar\u015f\u0131 himayesi, \u00e7ocuk<br>lar\u0131n, re\u015fitlerin, kad\u0131nlar\u0131n s\u0131yaneti, \u015feyhuhet ve m\u00e2lu\u00fcyet teka\u00fc-<br>diyelerinin tayini, memalik-i ecnebiyede istihdam olunan i\u015f\u00e7ilerin<br>himayesinin m\u00fcdafaas\u0131, sendikalar\u0131n serbestisi usul\u00fcn\u00fcn kabul\u00fc;<br>tedrisat-\u0131 meslekiye ve fenniyenin te\u015fkili ve buna m\u00fcmasil di\u011fer<br>tedabirin ittihaz\u0131 gibi \u015feraitin acilen \u0130slah\u0131na l\u00fczum g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn<br>den;<br>Ve herhangi bir millet taraf\u0131ndan hakikaten insan\u00ee bir tarz-\u0131<br>mesainin kabul edilmemesi y\u00fcz\u00fcnden memleketlerindeki erbab-\u0131<br>mesainin halini isl\u00e2h arzusunda bulunan di\u011fer milletlerin gay<br>retlerine mevani ihdas eylemesinden dolay\u0131;<br>Hissiyat-\u0131 adalet ve be\u015feriyet ile hareket eden ve ayn\u0131 za<br>manda devaml\u0131 bir sulh-i \u00e2lem teminini arzu eden h\u00fck\u00fbmat-\u0131<br>m\u00fcteakide berve\u00e7h-i \u00e2ti hususatta ittifak etmi\u015flerdir :<br>Birinci Fas\u0131l<br>Te\u015fkil\u00e2t<br>Madde 374 \u2014 Mukaddimede zikiredilen program\u0131n mevki-i<br>tatbike vaz&#8217;ile m\u00fckellef olmak \u00fczere daim\u00ee bir heyet tesis olun<br>mu\u015ftur. Cemiyet-i Akvam\u0131n aza-y\u0131 asliyesi bu heyetin aza-y\u0131<br>asliyesindendir ve bundan sonra da Cemiyet-i Akvam azah\u011f\u0131<br>hakk\u0131 i\u015fbu heyete de aza olmak hakk\u0131n\u0131 da bah\u015fedecektir.<br>Madde 375 \u2014 Heyet-i daimenin daire-i mesaisi :<br>1- Aza ve murahhaslar\u0131n\u0131n umum\u00ee konferans\u0131<br>2- 380 inci maddede zikir edilen Meclis-i idarenin taht-\u0131<br>idaresinde beynelmilel mesai kalemi<br>Madde 376\u2014Aza ve murahhaslar umum\u00ee konferans\u0131 ihtiya\u00e7<br>has\u0131l olduk\u00e7a ve fakat l\u00e2akal senede bir defa akd-i i\u00e7tima eder.<br>\u00ee\u015fbu konferansa her aza, ikisi h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan ve di\u011fer ikisi<br>bu h\u00fck\u00fcmetin tabiiyetinde i\u015f\u00e7i istihdam eden sermayedarlar ile<br>i\u015f\u00e7iler taraf\u0131ndan m\u00fctekabilen intihap olunacak d\u00f6rt murahhas<br>ile i\u015ftirak edecektir. Her murahhasa i\u00e7timain ruznamesinde mez<br>k\u00fbr her mevad-d\u0131 m\u00fcteferrika i\u00e7in azam\u00ee iki fenn\u00ee m\u00fc\u015faviri re<br>fakat edebilir. Konferansta bilhassa kad\u0131nlar\u0131 al\u00e2kadar eden<br>mesail mevzu-i bahis oldu\u011fu takdirde fenn\u00ee m\u00fc\u015favirlerden l\u00e2akal<br>birisi kad\u0131n olmal\u0131d\u0131r.<br>Azalar, i\u015f\u00e7i istihdam edenler ile i\u015f\u00e7ileri te\u015fkil eden heyetlerin<br>en m\u00fchimlerde m\u00fcttefikan, e\u011fer o memlekette bu gibi heyetler<br>mevcut ise, h\u00fck\u00fcmete mensup olmayan murahhas ve fen m\u00fc\u015fa<br>virlerini tayin etmelerini taahh\u00fct ederler.<br>Fenn\u00ee m\u00fc\u015favirler ancak muavini olduklar\u0131 murahhaslar\u0131n<br>talebi ve konferans reisinin m\u00fcsaade-i mahsusas\u0131 \u00fczerine s\u00f6z al<br>ma\u011fa mezun olup reye i\u015ftirak edemezler.<br>Bir murahhas reise tahriren m\u00fcracaatla fenn\u00ee m\u00fc\u015favirler<br>den birisini kendisine vekil tayin edebilir ve i\u015fbu vekil bu s\u0131fatla<br>m\u00fczakerata ve reye i\u015ftirak edebilir.<br>Murahhaslar\u0131n ve fenn\u00ee m\u00fc\u015favirlerin isimleri mensup oldu\u011fu<br>h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan beynelmilel mesai idaresine bildirilecektir.<br>Murahhaslar\u0131n ve fenn\u00ee m\u00fc\u015favirlerin sal\u00e2hiyetleri konferan<br>s\u0131n nazar-\u0131 tetkikine arz edilecek ve mevcut azalar\u0131n s\u00fcl\u00fcsan ek-<br>seriyetile konferans her murahhas veya m\u00fc\u015favir-i fenniyi i\u015fbu<br>maddeye muvaf\u0131k olarak intihap edilmedi\u011fini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc takdirde<br>redde sal\u00e2hiyettar olacakt\u0131r.<br>Madde 377 \u2014 Her murahhas konferans\u0131n m\u00fczakeresine tev<br>di olunan her mesele \u00fczerine bizzat rey vermek hakk\u0131na malik<br>olacakt\u0131r.<br>Azalardan birisi h\u00fck\u00fcmete mensup olmayan murahhas ta<br>yin etmek hakk\u0131n\u0131 istimal etmedi\u011fi takdirde h\u00fck\u00fcmete mensup<br>olmayan di\u011fer murahhas konferans m\u00fczakerat\u0131na i\u015ftirak hakk\u0131na<br>malik olacak fakat rey vermek sal\u00e2hiyetini haiz olmayacakt\u0131r.<br>376 nci maddenin verdi\u011fi sal\u00e2hiyet mucibince konferans<br>kendi azalar\u0131ndan birisinin murahhas\u0131n\u0131 kabul etmedi\u011fi takdirde<br>i\u015fbu murahhas tayin olunmam\u0131\u015f addedilerek bu madde h\u00fckm\u00fc<br>tatbik edilecektir.<br>Madde 378 \u2014 Konferans i\u00e7timalar\u0131n\u0131 Cemiyet-i Akvam\u0131n<br>merkezinde veya evvelki i\u00e7timalar\u0131n birinde, mevcut azalar\u0131n<br>s\u00fcl\u00fcsan ekseriyetile kararla\u015ft\u0131r\u0131lan her hangi bir mahalde akd<br>edebilir.<br>Madde 379 \u2014 Beynelmilel Mesai \u0130daresi Cemiyet-i Akvam\u0131n<br>merkezinde tesis olunacak ve cemiyet-i mezk\u00fbrenin Heyet-i<br>Umumiyesinden madul olacakt\u0131r.<br>Madde 380 \u2014 Beynelmilel Mesai \u0130daresi berve\u00e7h-i \u00e2ti \u015feraite<br>tevfikan irae ve tayin olunacak yirmi d\u00f6rt ki\u015fiden m\u00fcrekkep bir<br>Meclis-i \u0130darenin nezareti alt\u0131ndad\u0131r.<br>Beynelmilel Mesai Dairesi Meclis-i \u0130daresi berve\u00e7h-i \u00e2ti te\u015f<br>kil edilecektir :<br>H\u00fck\u00fcmetlerini temsil eden on iki \u015fah\u0131s<br>Sermayedarlar\u0131 temsil eden konferans murahhaslar\u0131 taraf\u0131n<br>dan intihap edilen alt\u0131 \u015fah\u0131s<br>M\u00fcstahdimin ve ameleyi temsil eden konferans murahhaslar\u0131<br>taraf\u0131ndan intihap edilen alt\u0131 \u015fah\u0131s<br>H\u00fck\u00fcmetleri temsil eden on iki \u015fahs\u0131n sekizi en ziyade ehem-<br>miyet-i s\u0131naiyeyi haiz olan azalar taraf\u0131ndan ve d\u00f6rd\u00fc mezk\u00fbr<br>sekiz azan\u0131n murahhaslar\u0131 m\u00fcstesna olmak \u00fczere konferanstaki<br>h\u00fck\u00fcmet murahhaslar\u0131 taraf\u0131ndan irae olunan azalar taraf\u0131ndan<br>tayin olunacakt\u0131r.<br>En ziyade ehemmiyet-i s\u0131naiyeyi haiz olan azalar\u0131n kimler<br>oldu\u011fu hakk\u0131nda vukuu muhtemel olan ihtil\u00e2fat Cemiyet-i<br>Akvam taraf\u0131ndan halolunacakt\u0131r.<br>Meclisi \u0130dare azalar\u0131n\u0131n manda m\u00fcddeti \u00fc\u00e7 senedir. \u0130n hil\u00e2l<br>eden aza yerlerine di\u011ferlerinin intihab ve tayini hususu ve buna<br>m\u00fcmasil di\u011fer mesail konferans\u0131n tasvibine talikan Meclis-i \u0130da<br>re taraf\u0131ndan takarr\u00fcr ettirilebilecektir.<br>F. 43<br>Meclis-i idare, azalar\u0131ndan birini reis intihap ve nizamname-i<br>dahilisini tanzim eyleyecektir.<br>i\u00e7tima devrelerini tayin hususu Meclisin kendine aittir.<br>Meclisin suret-i fevkal\u00e2dede i\u00e7tima etmesi azadan l\u00e2akal<br>on ki\u015finin tahrir\u00ee talebine mutavakk\u0131ft\u0131r.<br>Madde 381 \u2014 Beynelmilel Mesai idaresi bir m\u00fcdire tevdi<br>olunacak ve bu m\u00fcdir talimat\u0131n\u0131 ahzedece\u011fi idarenin h\u00fcsn-i<br>intizam\u0131ndan ve kendisine mevdu k\u00e2ffe-i vazaifin suret-i icras\u0131n<br>dan nezdinde mes\u0131d olaca\u011f\u0131 meclis-i idare taraf\u0131ndan irae ve tayin<br>edilecektir. M\u00fcdir veya vekili meclis-i idarenin her i\u00e7tima\u0131nda<br>haz\u0131r bulunacakt\u0131r.<br>Madde 382 \u2014 Beynelmilel mesai idaresinin memurini m\u00fcdir<br>taraf\u0131ndan intihap olunacakt\u0131r. MUel-i muhtelifeye mensup bu<br>lunacak olan memurin-i mezk\u00fbrenin intihab\u0131 en eyi netayicin<br>istihsali maksad\u00fce kaabil-i telif bir nokta-i nazara matuf olacak<br>t\u0131r. Memurin-i mezk\u00fbrenin bir k\u0131sm\u0131 kad\u0131nlardan olacakt\u0131r.<br>Madde 383 \u2014 Beynelmilel Mesai idaresinin umur ve vazaifi<br>i\u015f\u00e7ilerin ahvali ve tarz-\u0131 mesaisi hakk\u0131nda beynelmilel vaz olunacak<br>nizamat ve tertibata m\u00fcteallik mal\u00fbmat\u0131n cemini ve tefrikini ve<br>bilhassa beynelmilel mukavelat ahk\u00e2m\u0131nca konferans\u0131n m\u00fczakera-<br>t\u0131na arz\u0131 iktiza eden mesailin tetkiki, ve konferans taraf\u0131ndan<br>muktazi g\u00f6r\u00fclen k\u00e2ffe-i tahkikat-\u0131 mahsusan\u0131n icras\u0131n\u0131 ihtiva<br>eder. Beynelmilel Mesai idaresi, konferans celselerinin ruzname-<br>lerini ihzar ile m\u00fckelleftir.<br>i\u015fbu muahedenin bu k\u0131sm\u0131na ait mevad-d\u0131 mahsusaya tev<br>fikan beynelmilel her t\u00fcrl\u00fc ihtilafata m\u00fcteallik kendine isabet<br>eden vazaifi ifa eyler.<br>Sanayi ve mesaiye dair ve beynelmilel bir faideyi haiz bu<br>lunan mesa\u00fce ait tetkikata m\u00fcnhas\u0131r olmak \u00fczere frans\u0131zca,<br>ingilizce ve meclisi idarenin m\u00fcnasip g\u00f6rece\u011fi di\u011fer lisanla bir<br>mecmua-i muvakkate tanzim ve ne\u015fir edecektir.<br>i\u015fbu maddede zikir olunan hususattan ba\u015fka konferans\u0131n<br>suret-i umumiyede kendisine tefviz edece\u011fi di\u011fer sal\u00e2hiyet ve va-<br>zaife malik olacakt\u0131r.<br>Madde 384 \u2014 Azalar\u0131n amele mesainle i\u015ftigal eden nezaret<br>leri do\u011frudan do\u011fruya Beynelmilel Mesai \u0130daresinin meclisi idare<br>sinde bulunan h\u00fck\u00fcmetlerinin vekili veya vekili bulunmad\u0131\u011f\u0131<br>takdirde bu hususta al\u00e2kadar h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan tayin edilen<br>di\u011fer bir memur vas\u0131tasile mesai idaresi m\u00fcdiri ile muhabere icra<br>ederler.<br>Madde 385 \u2014 Beynelmilel Mesai idaresi her mesele hakk\u0131nda<br>Cemiyet-i Akvam k\u00e2tib-i umumisinin muavenetini talep edebilir<br>ve bu muavenet diri\u011f olunmaz.<br>Madde 386 \u2014 Azalardan her biri icab-\u0131 hale g\u00f6re konferan<br>sa ve Meclis-i idareye i\u015ftirak eden kendi murahhaslar\u0131n\u0131n ve fen<br>n\u00ee m\u00fc\u015favirlerinin ve vekillerinin seyahat ve ikamet masraflar\u0131n\u0131<br>tediye edecektir.<br>Beynelmilel Mesai idaresinin, konferans ve Meclis-i idare<br>i\u00e7timalar\u0131n\u0131n masarif-i sairesi Cemieyetin umum\u00ee b\u00fct\u00e7esine g\u00f6re<br>Cemiyet-i Akvam k\u00e2tib-i umumisi taraf\u0131ndan m\u00fcdire tevdi olu<br>nur, i\u015fbu maddenin mevad-d\u0131 m\u00fcndericesine g\u00f6re m\u00fcdir kendi<br>sine tevdi olunan mebali\u011fin suret-i istimalinden Cemiyet-i Akvam<br>k\u00e2tibi umumisine kar\u015f\u0131 mesuld\u00fcr.<br>\u0130kinci Fas\u0131l<br>Tarz-\u0131 idare<br>Madde 387 \u2014 Meclis-i idare, azalardan birisinin h\u00fck\u00fcmeti<br>taraf\u0131ndan veya 376 nci madde mucibince herhangi di\u011fer bir heyet<br>taraf\u0131ndan vaki olan teklifat\u0131 bittetkik konferans devre-i i\u00e7ti-<br>maiyesinin ruzname-i m\u00fczakerat\u0131n\u0131 tesis eder.<br>Madde 388 \u2014 M\u00fcdir konferans\u0131n k\u00e2tibli\u011fi vazifesini ifa<br>eder ve her devrei-i i\u00e7timaiyenin ruznamesini devrenin k\u00fc\u015fad\u0131n-<br>dan d\u00f6rt ay evvel azalar\u0131n herbirine ve bunlar vas\u0131tasile e\u011fer<br>tayin olunmu\u015flarsa h\u00fck\u00fcmete ait olmayan murahhaslara bildirir.<br>Madde 389 \u2014 Aza h\u00fck\u00fcmetlerden herbirisi bir veya m\u00fctead-<br>did mesailin devre-i i\u00e7timaiyenin ruznamesine vaz&#8217;\u0131na itiraz<br>hakk\u0131na maliktir, itiraz\u0131n esbab-\u0131 mucibinesini muhtevi muht\u0131ra<br>m\u00fcdire yaz\u00fcmal\u0131d\u0131r. M\u00fcdir bunu heyet-i daime azalar\u0131na bildirir.<br>Mevcut murahhaslar\u0131n s\u00fcl\u00fcsan\u0131 ekseriyetile b\u00f6yle bir karar veril<br>di\u011fi takdirde itiraz olunan mevzu ruznamede kal\u0131r.<br>S\u00fcl\u00fcsan ekseriyetle konferans\u0131n karar\u0131na iktiran eden ve<br>f\u0131kra-i sab\u0131kada tasrih olunan suretten ba\u015fka bir tarzda tetkiki<br>cap eden her mesele i\u00e7timai m\u00fcteakip ruznameye ithal edilecek<br>tir.<br>Madde 390 \u2014 Konferans kendi vazifesine ait nizamat\u0131 tan<br>zim ve reisi intihap eyleyecektir. Tetkike vaz&#8217;\u0131n\u0131 m\u00fcnasip g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc<br>her mesele \u00fczerine rapor takdim etmek \u00fczere komisyonlar tayin<br>edebilecektir. \u0130\u015fbu muahedenin i\u015fbu k\u0131sm\u0131n\u0131n mevad-d\u0131 saire-<br>sinde ba\u015fkaca bir ekseriyet mevzu-i bahis olmad\u0131\u011f\u0131 takdirde kon<br>ferans mevcut azan\u0131n ekseriyet-i mutlakasile intihab-\u0131 mukarrerat<br>evler.<br>Verilen reyler adedi devre-i i\u00e7timaiyede mevcut murahhas<br>lar adedinin n\u0131sf\u0131ndan a\u015fa\u011f\u0131 bulunursa bir karar verilmi\u015f olamaz.<br>Madde 391 \u2022\u2014 Konferans te\u015fkil etti\u011fi komisyonda m\u00fcza<br>kere haklar\u0131 olmamak ve fakat yaln\u0131z rey-i isti\u015farileri bulunmak<br>\u00fczere fenn\u00ee m\u00fc\u015favirler terfik edebilir.<br>Madde 392 \u2014 Konferans ruznamede muharrer bir maddeye<br>ait teklifat\u0131n kabul\u00fcne karar verirse bu teklifat\u0131n berve\u00e7h-i \u00e2ti<br>e\u015fk\u00e2lini tayin edecektir.<br>a- Mill\u00ee bir kanun \u015feklinde veya ahar surette azalar\u0131n tet<br>kikine vazolunmak \u00fczere bir tavsiye.<br>b- Veyahut azalar taraf\u0131ndan tasdik olunmak \u00fczere beynel<br>milel bir mukavele projesi \u015fekli kesb edebilip edemeyece\u011fini tayin<br>edecektir. Bir tavsiyenin veya bir mukavele projesinin konferans\u00e7a<br>son reyde kabul olunmas\u0131 i\u00e7in mevcut murahhaslar\u0131n s\u00fcl\u00fcsan<br>ekseriyeti l\u00e2z\u0131md\u0131r.<br>Konferans bir tavsiyeye veya umum\u00ee mahiyette bir mukavele<br>projesine karar verirken iklimi, te\u015fkilat-\u0131 s\u0131naiyenin gayr-\u0131 k\u00e2fi<br>surette inki\u015faf\u0131 ve esbab-\u0131 hususiye-i sairesi, esas itibarile hiref<br>ve sanayiin ahval ve \u015feraitini farkl\u0131 k\u0131lan memleketleri nazar-\u0131<br>itibare alacak ve bu memleketlere mahsus ahval ve \u015feraite tevafuk<br>etmek \u00fczere l\u00fczum addece\u011fi tadilat\u0131 teklif eyleyecektir.<br>Tavsiye veyahut mukavelename projesinin bir sureti kon-<br>fernas reisi ve m\u00fcdir taraf\u0131ndan imza olunacak ve Cemiyet-i Akvam<br>k\u00e2tib-i umumisine tevdi edilecektir. K\u00e2tib-i mumaileyh birer su<br>ret-i musaddakas\u0131n\u0131 azalardan herbirine verecektir.<br>Azalardan herbiri devre-i i\u00e7timaiyenin hitam\u0131ndan itibaren<br>bir sene m\u00fcddet zarf\u0131nda (veya ahval-i fevkal\u00e2de dolay\u0131sile bir<br>sene m\u00fcddet zarf\u0131nda yap\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 takdirde hemen imk\u00e2n has\u0131l<br>oldu\u011fu zaman ve fakat herhalde konferans\u0131n devre-i i\u00e7timaiye-<br>sinden itibaren on sekiz ay\u0131 tecav\u00fcz etmemek \u00fczere) bir kanun<br>haline vaz&#8217;\u0131 veya ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc bir tedbir ittihaz\u0131 z\u0131mn\u0131nda veya<br>mukavele projesini ait oldu\u011fu memura veyahut memurine tevdi<br>etme\u011fi deruhde eder.<br>Azalar bir tavsiye hakk\u0131nda ittihaz olunan mukarrerattan<br>k\u00e2tib-i umumiyi haberdar eylerler.<br>Bir mukavele projesi hakk\u0131nda memurin veyahut memurin-i<br>m\u00fcteallikas\u0131n\u0131n rizas\u0131n\u0131 alan aza mukavelenamenin suret-i kat&#8217;iye-<br>de tasdik edildi\u011finden k\u00e2tib-i umumiyi haberdar edecek ve muka<br>vele ahk\u00e2m\u0131n\u0131n tamami-i tatbiki i\u00e7in icab eden tedabiri ittihaz<br>eyleyecektir.<br>Bir tavsiyeyi m\u00fcteakip bir muamele-i te\u015friye veyahut bu<br>tavsiyeyi kuvveden fiile \u00e7\u0131karabilecek tedabir-i saire ittihaz edil<br>mezse veya bir mukavele projesine memurin-i aidesinin rizas\u0131<br>tealluk etmezse aza di\u011fer hi\u00e7 bir taahh\u00fcde tabi tutulmayacak<br>t\u0131r.<br>Mesaiye m\u00fcteallik mesail hakk\u0131ndaki mukaveleye i\u015ftirak<br>sal\u00e2hiyeti baz\u0131 tahdidata tabi bulunan federal bir h\u00fck\u00fcmet<br>mukavele projesini bir tavsiye mahiyetinde tel\u00e2kki etmek hak<br>k\u0131na malik olacak ve bu halde i\u015fbu maddenin tavsiyeye m\u00fcteal<br>lik ahk\u00e2m\u0131 mabih\u00fcttatbik olacakt\u0131r.<br>B\u00e2l\u00e2daki madde berve\u00e7h-i \u00e2ti esas dahilinde tefsir edilecek<br>tir :<br>Hi\u00e7bir zaman azalar\u0131n hi\u00e7 birisinden konferans\u00e7a kabul<br>olunan bir tavsiye veya mukavele projesinin neticesi olarak er<br>bab-\u0131 mesaiye kendi kanunlarile bah\u015fedilmi\u015f olan himayenin<br>tenkisi talep edilmeyecektir.<br>Madde 393 \u2014 Bu suretle tasdik edilen her mukavelename<br>Cemiyet-i Akvam k\u00e2tibi umumisi taraf\u0131ndan tescil edilecek ve<br>ancak tasdik ede\u00fc\u0131 azalar\u0131 yekdi\u011ferine raptedecektir.<br>Madde 394 \u2014 Heyet-i umumiyesi hakk\u0131nda son rey cemin<br>de mevcut azalar\u0131n s\u00fclusan ekseriyetini kazanamayan her proje<br>hakk\u0131nda heyet-i daime azalar\u0131ndan arzu edenler aralar\u0131nda husus\u00ee<br>surette akd-\u0131 mukavele ederler.<br>Bu kabil mukavele-i hususiye al\u00e2kadar h\u00fck\u00fcmetler taraf\u0131n<br>dan Cemiyet-i Akvam k\u00e2tibi umumisine tevdi ve mumaileyh<br>taraf\u0131ndan tescil edilecektir.<br>Madde 395 \u2014 Azalardan herbiri kabul etti\u011fi mukavelelerin<br>mevki-i tatbike vaz&#8217;\u0131 i\u00e7in ittihaz olunan mukarrerata dair her<br>sene bir rapor tanzimile Beynelmilel Mesai idaresine tevdiini taah-<br>h\u00fct eder. Bu raporlar Heyet-i \u0130dare taraf\u0131ndan beyan olunan<br>\u015fekil ve surette ve talep olunan s\u0131hhat-i tamme ile tanzim oluna<br>cakt\u0131r. M\u00fcdir bu raporlar\u0131n h\u00fcl\u00e2sas\u0131n\u0131 konferans\u0131n ilk i\u00e7tima\u0131na<br>takdim eder.<br>Madde 396 \u2014 Amele veya patron cemiyetleri taraf\u0131ndan bir<br>azan\u0131n kabul edip bir suret-i memnuniyetk\u00e2ranede tatbikini<br>temin ettmedi\u011fi mukavelat hakk\u0131nda Beynelmilel Mesai \u0130daresine<br>kar\u015f\u0131 vaki olan \u015fik\u00e2yetler Meclis-i \u0130dare taraf\u0131ndan al\u00e2kadar h\u00fck\u00fc<br>mete tebli\u011f edilecek ve h\u00fck\u00fbmet-i mezk\u00fbre madde-i m\u00fc\u015ftek\u00e2-<br>bih \u00fczerine m\u00fcnasip g\u00f6rece\u011fi beyanat\u0131 itaya davet edilebdecek-<br>t i r .<br>Madde 397 \u2014 \u015eik\u00e2yet olunan h\u00fck\u00fcmetten bir m\u00fcddet-i<br>m\u00fcnasibe zarf\u0131nda hi\u00e7 bir beyanat varit olmaz veya beyanat-\u0131<br>vak\u0131a Meclis-i \u0130darece makbul g\u00f6r\u00fclmezse meclis-i \u0130dare \u015fik\u00e2yeti<br>ve ledelicap al\u0131nan cevab\u0131 umuma arz etme\u011fe sal\u00e2hiyettar ola<br>cakt\u0131r.<br>Madde 398 \u2014 Azalardan her birisi mevad-d\u0131 sab\u0131ka muci<br>bince di\u011ferlerinin kabul edip fikrince bir suret-i memnuniyet<br>k\u00e2ranede tatbikini temin etmeyen mukavelat ahk\u00e2m\u0131 hakk\u0131nda<br>di\u011fer bir aza aleyhine Beynelmilel Mesai \u0130daresine bir \u015fik\u00e2yetname<br>tevdi edebilir.<br>Meclis-i \u0130dare m\u00fcnasip g\u00f6r\u00fcrse \u00e2tide beyan olunan usul daire<br>sinde bir tahkik komisyonu te\u015fkil etmezden evvel 396 nci maddede<br>zikir olunan tarzda al\u00e2kadar h\u00fck\u00fcmetle tesis-i m\u00fcnasebet eyler.<br>Meclis-i \u0130dare \u015fik\u00e2yeti al\u00e2kadar h\u00fck\u00fcmete tebli\u011f l\u00fczumunu<br>m\u00fcnasip g\u00f6ren veya tebli\u011f icra edilip bir m\u00fcddeti m\u00fcnasibe zar<br>f\u0131nda Meclis-i \u0130dareyi memnun edecek hi\u00e7 bir cevap v\u00fcrut etmez<br>se Meclis-i idare mesele-i m\u00fc\u015ftek\u00e2bihi tetkik vazifesile m\u00fckellef<br>olmak ve bu hususta bir rapor vermek \u00fczere bir tahkik komis<br>yonunun te\u015fkilini talep edebilecektir.<br>Gerek resen ve gerek bir murahhas\u0131n konferansa \u015fik\u00e2yeti<br>\u00fczerine Meclis-i idare taraf\u0131ndan ayn\u0131 usul takip olunur.<br>397 ve 398 inci maddelerin tatbikile hadis olan bir mesele<br>Meclis-i idareye geldi\u011fi vakit; \u015fik\u00e2yet olunan h\u00fck\u00fcmetin hen\u00fcz<br>Meclis-i idarede bir vekili bulunmayorsa h\u00fck\u00fbmet-i mezk\u00fbre Mec<br>lis-i idarenin i\u015fbu mesele \u00fczerine vaki olacak m\u00fczakerat\u0131na i\u015ftirak<br>i\u00e7in bir murahhas tayin etmek sal\u00e2hiyetini haiz olacakt\u0131r, i\u015fbu<br>m\u00fczakerenin icra olunacak tarihten vakt-i m\u00fcnasibinde h\u00fck\u00fbmet-i<br>mezk\u00fbre haberdar edilecektir.<br>Madde 399 \u2014 Tahkik komisyonu berve\u00e7h-i \u00e2ti surette te<br>\u015fekk\u00fcl edecektir.<br>\u0130\u015fbu muahedenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131ndan itibaren alt\u0131<br>ay zarf\u0131nda azalardan herbiri, birincisi patronlar, ikincisi amele<br>ile erbab-\u0131 mesaiyi temsil etmek ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc de bunlardan m\u00fcsta<br>kil omak \u00fczere hususat-\u0131 s\u0131naiyede sahib-i ihtisas \u00fc\u00e7 zat\u0131 tayin<br>etme\u011fi taahh\u00fct eder. E\u015fhas-\u0131 mezk\u00fbrenin heyet-i umumiyesi bir<br>liste te\u015fkil edecek ve tahkik komisyonu azalar\u0131 bu listeden intihap<br>olunacakt\u0131r. Meclis-i idare e\u015fhas-\u0131 mezk\u00fbrenin s\u0131fatlar\u0131n\u0131 tahkika<br>ve mevcut azan\u0131n s\u00fcl\u00fcsan ekseriyetile s\u0131fatlar\u0131 i\u015fbu madde ah<br>k\u00e2m\u0131na tevafuk etmeyenleri redde sel\u00e2hiyettard\u0131r.<br>Meclis-i idarenin talebi \u00fczerine Cemiyet-i Akvam k\u00e2tibi<br>umumisi tahkik komisyonunu te\u015fkil i\u00e7in listeden \u00fc\u00e7 s\u0131n\u0131ftan<br>birer ki\u015fi intihap ve birini komisyona reis tayin edecektir. Bu \u00fc\u00e7<br>\u015fah\u0131slardan hi\u00e7 birisi do\u011frudan do\u011fruya \u015fik\u00e2yette alakadar bir<br>aza meyan\u0131ndan intihap olunamayacakt\u0131r.<br>Madde 400 \u2014 \u015eik\u00e2yette do\u011frudan do\u011fruya al\u00e2kadar olsun<br>veya olmas\u0131n azalardan her biri 398 inci madde h\u00fckm\u00fcnce bir<br>tahkik komisyonuna tevdi olunan \u015fik\u00e2yete m\u00fcteallik sahip oldu\u011fu<br>b\u00fct\u00fcn mal\u00fbmat\u0131 komisyona tevdi etme\u011fi taahh\u00fct eder.<br>Madde 401 \u2014 Tahkik komisyonu \u015fik\u00e2yeti ariz ve amik tet<br>kikten sonra tahkikat\u0131n\u0131n v\u00fcsatini tesbit edecek surette m\u00fc\u015fa-<br>hedat\u0131n\u0131 biletraf kay\u0131t ile bir rapor tanzim edecek ve raporunda<br>m\u00fc\u015fteki h\u00fck\u00fcmeti memnun etmek i\u00e7in al\u0131nmas\u0131 icap eden teda-<br>bire m\u00fcteallik vasayay\u0131 bildirecektir. Bu rapor ledelicap \u015fik\u00e2yet<br>olunan h\u00fck\u00fcmet hakk\u0131nda komisyonun m\u00fcnasip g\u00f6r\u00fcp h\u00fck\u00fb-<br>mat-\u0131 saire taraf\u0131ndan tatbikini makul g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ceza-y\u0131 iktisadiyi<br>muhtevi olacakt\u0131r.<br>Madde 402 \u2014 Cemiyet-i Akvam k\u00e2tib-i umumisi tahkik<br>komisyonunun raporum ihtilafta al\u00e2kadar olan h\u00fck\u00fcmetlerden<br>her birisine tebli\u011f ve ne\u015frini temin edecektir.<br>Al\u00e2kadar h\u00fck\u00fcmetlerden herbirisi komisyonun raporunda<br>m\u00fcnderi\u00e7 vasayay\u0131 kabul edip etmediklerine dair bir ay zarf\u0131nda<br>Cemiyet-i Akvam k\u00e2tib-i umumisine beyan-\u0131 malumat edecekler<br>ve kabul etmedikleri takdirde ihtil\u00e2f\u0131n Cemiyet-i Akvam Ada-<br>let-i Beynelmileliye Divan-\u0131 Daimisine tevdia sal\u00e2hiyettar ola<br>cakt\u0131r.<br>Madde 403 \u2014 Azalardan birisi 392 inci maddede zikir ed\u00fcen<br>bir tavsiyeye veya bir mukavele projesine i\u015ftirak etmedi\u011fi takdir<br>de di\u011fer azalar onu Adalet-i Beynelmileliye Divan-\u0131 Daimisine<br>tevdia sal\u00e2hiyettar olacakt\u0131r.<br>Madde 404 \u2014 402 ve 403 \u00fcnc\u00fc madde mucibince kendisine<br>tevdi olunan bir \u015fik\u00e2yet veya bir mesele \u00fczerine Adalet-i Bey<br>nelmileliye Divan-\u0131 Daimisinin kararlar\u0131 kaabil-i temyiz olmaya<br>cakt\u0131r.<br>Madde 405 \u2014 Tahkik komisyonlar\u0131n\u0131n netayici veya vesa-<br>yas\u0131 Adalet-i Beynelmileliye Divan-\u0131 Daimisi taraf\u0131ndan tasdik,<br>tadil veya fesh olunabilecektir. Divan-\u0131 mezk\u00fbr ledelicap \u015fik\u00e2yet<br>olunan h\u00fck\u00fcmet aleyhinde h\u00fck\u00fbmat-\u0131 sairece tatbikini makul<br>g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir ceza-y\u0131 iktisad\u00ee h\u00fck\u00fcm edebilecektir.<br>Madde 406 \u2014 E\u011fer herhangi bir aza m\u00fcddet-i muayyenesi<br>zarf\u0131nda tahkik komisyonunun raporunda m\u00fcnderi\u00e7 vasayaya<br>veya Adalet-i Beynelmileliye Divan-\u0131 Daimisinin karar\u0131na ittiba<br>etmezse aza-y\u0131 saire komisyon raporun\u0131n veya Divan-\u0131 Daiminin<br>kaabil-i tatbik olarak zikir ve beyan eyledikleri ceza-y\u0131 iktisadiyi<br>i\u015fbu aza hakk\u0131nda da tatbik edebilecektir.<br>Madde 407 \u2014 \u015eik\u00e2yet olunan h\u00fck\u00fcmet her zaman gerek<br>tahkik komisyonunun ve Adalet-i Beynelmileliye Divan-\u0131 Daimi<br>sinin karar\u0131nda m\u00fcnderi\u00e7 vasayas\u0131na ittiba i\u00e7in tedabir-i l\u00e2z\u0131ma<br>ittihaz etti\u011finden Meclis-i \u0130dareyi haberdar edebilir. Bu Mecliste<br>Cemiyet-i Akvam k\u00e2tib-i umumisi vas\u0131tasile beyanat\u0131n\u0131n tah<br>kiki i\u00e7in bir tahkiki komisyonunun te\u015fkilini talep edebilir. Bu halde<br>399, 400, 401, 402, 404 ve 405 inci maddeler ahk\u00e2m\u0131 tatbik edilir<br>ve e\u011fer takhik komisyonunun raporu veya Adalet-i Beynelmileliye<br>Divan-\u0131 Daimisinin karar\u0131 \u015fik\u00e2yet olunan h\u00fck\u00fcmete m\u00fcsait<br>bulunursa h\u00fck\u00fbmat-\u0131 saire derhal h\u00fck\u00fbmet-i mezk\u00fbre aleyhine<br>ittihaz eyledikleri tedabir-i iktisadiyeyi iade ederler.<br>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Fas\u0131l<br>Mevad-d\u0131 umumiye<br>Madde 408 \u2014 Azalar i\u015fbu muahedenin i\u015fbu fasl\u0131nda m\u00fcn<br>deri\u00e7 ahk\u00e2m\u0131na tevfikan kabul ettikleri mukavelat\u0131n berve\u00e7h-i<br>\u00e2ti kuyud-i ihtiraziye taht\u0131nda m\u00fcstemlekelerinde veya malik\u00e2<br>nelerinde ve bizzat idare olunmay\u0131p taht-\u0131 himayelerinde bulunan<br>memleketlerde tatbikini deruhte ederler.<br>1- Mukavelat \u015feraiti mahalliye dolay\u0131sile gayr-\u0131 kaabil-i<br>tatbik bulunmamal\u0131d\u0131r.<br>2- \u015eerait-i mahalliyeye tevfiki i\u00e7in mukavelede l\u00e2z\u0131m olan<br>tadilat yapdabilmelidir.<br>Azalardan her biri m\u00fcstemlekelerinde veya malik\u00e2nelerinde<br>veya bizzat idare olunmay\u0131p taht-\u0131 himayelerinde bulunan mahal<br>lerde ittihaz edece\u011fi tedabirden Beynelmilel Mesai idaresini ha<br>berdar etmelidirler.<br>Madde 409 \u2014 i\u015fbu muahedenin i\u015fbu fasl\u0131 hakk\u0131nda mevcut<br>azan\u0131n s\u00fcl\u00fcsan ekseriyetile konferans taraf\u0131ndan kabul edilen<br>tadilat, vekilleri Cemiyet-i Akvam Meclisini te\u015fkil eden devletler<br>taraf\u0131ndan ve azalardan d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fc taraf\u0131ndan kabul edildi\u011fi<br>takdirde vacib\u00fclicra olacakt\u0131r.<br>Madde 410 \u2014 i\u015fbu muahedenin i\u015fbu fasl\u0131n\u0131n ve i\u015fbu fasla<br>tevfikan bil\u00e2hara azalar tarafmdan akdolacak mukavelat\u0131n tef<br>sirine ait her t\u00fcrl\u00fc mesail ve m\u00fc\u015fkil\u00e2t Adaleti Beynelmileliye<br>Divan-\u0131 Daimisinin takdirine b\u0131rak\u0131lacakt\u0131r.<br>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Fas\u0131l<br>Tedabir-i muvakkate<br>(28 haziran 1919 tarihinde Almanya ile akdolunan<br>sulh muahedesinde sebketmi\u015ftir)<br>Madde 411 \u2014 Konferans\u0131n ilk i\u00e7timai 1919 te\u015frinievvelinde<br>vukubulacakt\u0131r. Bu i\u00e7timain mahalli ve ruznamesi merbut lahi<br>kada tesbit edilmi\u015ftir.<br>Bu ilk devrenin te\u015fkilat\u0131 ve daveti lahikada zikir edilen<br>h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan temin edilecektir. H\u00fck\u00fbmet-i mezk\u00fbre ve<br>saikin ihzar\u0131 hususunda azas\u0131 ayn\u0131 lahikada beyan edilecek bey<br>nelmilel bir komisyonu taraf\u0131ndan muavenet edilecektir.<br>Cemiyet-i Akvam b\u00fct\u00e7esine l\u00e2z\u0131m gelen kredi verilinceye<br>kadar murahhaslar\u0131n ve m\u00fc\u015favir-i fennilerin harc\u0131rahlar\u0131 m\u00fcstesna<br>olmak \u00fczere, bu devrenin ve m\u00fcteakibi devrelerin masarifi Umum\u00ee<br>Posta Ittihat\u0131 Beynelmilel idaresi i\u00e7in tertib edilen nisbet dahilin<br>de azalar aras\u0131nda taksim edilecektir.<br>Madde 412 \u2014 Cemiyet-i Akvam te\u015fkil edilinceye kadar<br>mevad-d\u0131 sab\u0131ka mucibince Cemiyetin k\u00e2tib-i umumisine tebli\u011f<br>edilecek muhaberat Beynelmilel Mesai idaresi m\u00fcdireyeti tara-<br>fmden muhafaza edilecek ve idare-i mezk\u00fbre k\u00e2tib-i umumiyi<br>haberdar edecektir.<br>Madde 413 \u2014 Adalet-i Beynelmileliye Divan-\u0131 Daimisi te\u015fkil<br>edilinceye kadar i\u015fbu muahedenin i\u015fbu k\u0131sm\u0131 mucibince kendi<br>sine tevdi edilecek ihtil\u00e2fat Cemiyet-i Akvam meclisi taraf\u0131ndan<br>tayin k\u0131l\u0131nacak \u00fc\u00e7 ki\u015fiden m\u00fcrekkep bir mahkemeye havale edile<br>cektir.<br>Lahika<br>1919 Mesai Konferans\u0131n\u0131n ilk devre-i i\u00e7timaiyesi<br>Konferansm mahalli Va\u015fington olacakt\u0131r.<br>Amerika Cemahir-i M\u00fcttefikas\u0131 konferans\u0131 davete tavassut<br>edecektir.<br>Te\u015fkil\u00e2t-\u0131 Beynelmilel Komitesi Amerika Cemahir-i M\u00fctte<br>fikas\u0131, \u0130ngiltere, Fransa, \u0130talya, Japonya, Bel\u00e7ika \u0130svi\u00e7re h\u00fck\u00fc<br>metleri taraf\u0131ndan m\u00fcntehap yedi zattan m\u00fcrekkep olacakt\u0131r.<br>Komite l\u00fczum g\u00f6r\u00fcrse aralar\u0131na di\u011fer azalar\u0131 davet edebilir.<br>Ruzname berve\u00e7h-i \u00e2tidir :<br>1- Sekiz saatlik g\u00fcn veyahut 48 saatlik hafta usul\u00fcn\u00fcn tatbiki.<br>2- \u0130\u015fsizli\u011fin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7me\u011fe ve netayicini \u0130slaha ait mesil.<br>3- Kad\u0131nlar\u0131n istihdam\u0131:<br>a- Vaz-\u0131 hamilden evvel veya sonra (validelik tazminat<br>meselesi dahU oldu\u011fu halde);<br>b- Gece esnas\u0131nda;<br>c- Muz\u0131r-ri s\u0131hhat i\u015flerde<br>4- \u00c7ocuklar\u0131n istihdam\u0131.<br>a- Mesaiye sin-ni kabul;<br>b- Gece i\u015fleri;<br>c- Muz\u0131r-ri s\u0131hhat i\u015fler.<br>5- Sanayide istihdam olunan kad\u0131nlar\u0131n gece hizmetinin me<br>nine ve kibrit sanayiinde beyaz (sar\u0131) fosforun men-i istimaline<br>dair 1906 da Bern&#8217;de ve kabul olunan beynelmilel mukavelat\u0131n<br>tatbik ve tevsii.<br>\u0130kinci k\u0131s\u0131m<br>Esasat-\u0131 umumiye<br>Madde 414 \u2014 Erbab-\u0131 mesainin refahiyet-i maddiye ve<br>maneviye ve fikriyesinin beynelmilel bir ehemmiyet-i siyasiyeyi<br>haiz oldu\u011funu tan\u0131yan h\u00fck\u00fbmat-\u0131 akidin bu maksada vusul i\u00e7in<br>birinci k\u0131s\u0131mda bahis olunan Cemiyet-i Akvama raptedilen te\u015f-<br>kil\u00e2t-\u0131 daimeyi v\u00fccuda getirmi\u015flerdir.<br>H\u00fck\u00fbmat-\u0131 akidin iklimin \u00e2d\u00e2t ve ahl\u00e2k\u0131n, hal-i iktisadi<br>ve s\u0131na\u00ee taam\u00fcl\u00fcn tehal\u00fcf\u00fc dolay\u0131siyle \u015ferait-i say&#8217;in derhal yek<br>nesakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 temin etmenin gay-r\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu takdir eder.<br>Fakat mesainin sadece bir emtia-i ticariye gibi tel\u00e2kki olunmamas\u0131<br>l\u00fczumuna ve \u015ferait-i mesainin tanzimi i\u00e7in her heyet-i s\u0131nayenin<br>ahvalin m\u00fcsaade etti\u011fi kadar tatbikine \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131 bir tak\u0131m<br>tarz ve esaslar\u0131n mevcudiyetine kanidir. H\u00fck\u00fbmat-\u0131 akidin i\u015fbu<br>esasattan \u00e2tide beyan olunanlar\u0131 m\u00fcstacel ve husus\u00ee bir ehem<br>miyette g\u00f6r\u00fcyor :<br>1- Mesainin b\u00e2l\u00e2da beyan olundu\u011fu \u00fczere bir emtai-i tica<br>riye gibi telakki olunmamas\u0131 prensipi.<br>2- Kavanine mugayir olmayarak her hususta gerek erbab-\u0131<br>mesainin ve gerek i\u015f\u00e7i istihdam edenlerin hak-k\u0131 i\u00e7timai.<br>3- Erbab-\u0131 mesaiye zamanlar\u0131nda ve memleketlerinde m\u00fc<br>nasip g\u00f6r\u00fclen bir seviye-i hayat temin edecek \u00fccret tediyesi.<br>4- Hen\u00fcz sekiz saatlik g\u00fcn veya k\u0131rk sekiz saatlik haftan\u0131n<br>kabul olunmad\u0131\u011f\u0131 yerlerde bunlar\u0131n kabul\u00fc esbab\u0131n\u0131n istikmali.<br>5- M\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu halde pazar g\u00fcn\u00fcn\u00fc ihtiva etmek \u00fczere<br>asgar\u00ee yirmi d\u00f6rt saat hafta istirahat\u0131n\u0131n kabul\u00fc.<br>6- \u00c7ocuklar\u0131n mesaisinin ilgas\u0131 ve terbiye ve tahsillerine<br>devam\u0131n\u0131 ve inki\u015fafat-\u0131 maddiyelerini temin i\u00e7in her iki cinsten<br>olan \u00e7ocuklar\u0131n esnan-\u0131 mahdude dahilinde mesaide istihdamlar\u0131.<br>7- Ayn\u0131 k\u0131ymette i\u015f i\u00e7in bil\u00e2tefrik-i cinsiyet ayn\u0131 \u00fccrete te<br>diyesi esas\u0131.<br>8- Her memlekette \u015ferait-i mesai hakk\u0131nda tertip edilecek<br>kavaid-i umumiye o memlekette mukim olan b\u00fct\u00fcn erbab-\u0131 mesa<br>iye ayn\u0131 muamele-i iktisadiyeyi temin etmelidir.<br>9- Her h\u00fck\u00fcmet erbab-\u0131 mesainin himayesine ait kavanin<br>ve nizamat\u0131n tatbikini temin i\u00e7in i\u00e7inde kad\u0131nlar da bulunmak<br>\u00fczere bir hizmet-i tefti\u015fiye te\u015fkil etmelidir.<br>H\u00fck\u00fbmat-\u0131 akidin i\u015fbu tarz ve esasat\u0131n tamam ve kat&#8217;\u00ee oldu<br>\u011funu beyan etmeksizin bunlar\u0131n Cemiyet-i Akvam\u0131n siyasetine<br>rehber olaca\u011f\u0131 ve Cemiyet-i Akvam azalar\u0131 heyet-i smaiyelerince<br>kabul olundu\u011fu ve tatbikatta muktedir bir heyet-i tefti\u015fiye ta<br>raf\u0131ndan tamamen muhafaza edildi\u011fi takdirde erbab-\u0131 mesai \u00e2le<br>minin seadetine hizmet edece\u011fi fikrindedir.<br>ON \u00dc\u00c7\u00dcNC\u00dc B\u00c2B<br>Mevad-d\u0131 \u015fett\u00e2<br>Madde 415 \u2014 Esliha ve mevad-d\u0131 k\u00fcliye ticaretine m\u00fcteal<br>lik 26 \u015fubat 1885 tarihli Berlin ve 2 temmuz 1890 tarihli Br\u00fcksel<br>mukavelat-\u0131 umumiyesinde mevzu-i bahis olan mevad-d\u0131 saireye<br>m\u00fctedair olarak D\u00fcvel-i M\u00fcttefika veya bunlardan baz\u0131lar\u0131 ile<br>herhangi bir devlet aras\u0131nda akdedilmi\u015f veya akdedilecek olan<br>mukavelenameler ile bunlar\u0131 itmam veya tadil etmi\u015f olan muka<br>velenameleri tasdik ve kabul eyleme\u011fi T\u00fcrkiye taahh\u00fct eder.<br>Madde 416 \u2014 17 temmuz 1918 tarihinde Fransa Cumhuri<br>yeti h\u00fck\u00fcmeti ile Monako prensi cenaplar\u0131 aras\u0131nda imza edilip<br>Fransa ile prensli\u011fin m\u00fcnasebat\u0131n\u0131 tayin eden muahedenameye<br>d\u00fcvel-i \u00e2kide kesb-i ittila ve bunu kaydeylemi\u015f olduklar\u0131n\u0131 tas<br>dik ederler.<br>Madde 417 \u2014 \u0130\u015fbu muahedename ahk\u00e2m\u0131 mahfuz kalmak<br>\u00fczere muahedenamenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131ndan mukaddem<br>tahadd\u00fcs etmi\u015f olan bir vak&#8217;a sebebile T\u00fcrkiye d\u00fcvel-i m\u00fctte<br>fikan\u0131n hi\u00e7 birinden do\u011frudan do\u011fruya veya bilvas\u0131ta hi\u00e7 bir para<br>m\u00fctalebesinde bulunmama\u011f\u0131 taahh\u00fct eyler. ,.<br>\u0130\u015fbu madde al\u00e2kadarlar\u0131 kim olursa olsun bundan b\u00f6yle itfa<br>edilmi\u015f addolunan bu nev&#8217;i m\u00fctalebattan feragat-\u0131 k\u00e2mile ve ka-<br>tiyeyi mutazammmd\u0131r.<br>Madde 418 \u2014 D\u00fcvel-i M\u00fcttefikadan herhangi birinin ganaim-i<br>bahriye mahakimi taraf\u0131ndan isdar olunup Osmanl\u0131 gemilerile<br>Osmanl\u0131 emtias\u0131na m\u00fcteallik bulunan h\u00fck\u00fcmler ve emirler ile<br>masarifin tesviyesine dair olan h\u00fck\u00fcmler ve emirleri T\u00fcrkiye<br>tasdik ve makbul ve mecburiy\u00fclifa tel\u00e2kki eder ve bu h\u00fck\u00fcmler<br>ve emirler hakk\u0131nda tebaas\u0131 marn\u0131na hi\u00e7 bir m\u00fctalebede bulun<br>mama\u011f\u0131 taahh\u00fct eyler. Gerek d\u00fcvel-i m\u00fcttefika gerek bitaraf<br>devletler tebaas\u0131n\u0131n hukuk-i tasarrufiyesini haleldar eden Osmanl\u0131<br>ganaim-i bahriye mahakiminin h\u00fck\u00fcmlerini ve emirlerini D\u00fcvel-i<br>M\u00fcttefika kendilerinin tayin edecekleri \u015ferait dahilinde tetkik<br>eylemek hakk\u0131na maliktirler. Isdar olunan h\u00fck\u00fcmler ve emirler<br>dahil oldu\u011fu halde mesailin dosyas\u0131n\u0131 te\u015fkil eden b\u00fct\u00fcn vesaiki<br>tevdi eyleme\u011fi ve berve\u00e7h-i b\u00e2l\u00e2 yap\u0131lacak tetkikattan sonra<br>vukubulacak tavsiyeleri kabul ve icra etme\u011fi T\u00fcrkiye taahh\u00fct<br>eyler.<br>Madde 419 \u2014 Harp gemilerile hamulelerin bat\u0131r\u0131lmas\u0131ndan<br>m\u00fctevellit zararlar\u0131 had-di asgariye irca ve kurtar\u0131labilecek olan<br>talebat-\u0131 hususiyenin tesviyesini teshil eylemek \u00fczere Osmanl\u0131<br>h\u00fck\u00fbmet-i harp esnas\u0131nda kendi kuva-y\u0131 bahriyesi taraf\u0131ndan<br>gark veya du\u00e7ar-\u0131 hasar edilmi\u015f olan gemilere dair malik oldu\u011fu<br>ve d\u00fcvel-i m\u00fcttefikaya veya tebaas\u0131na m\u00fcfit olabilecek bilc\u00fcmle<br>malumat\u0131 ita eyleme\u011fi taahh\u00fct eyler.<br>Madde 420 \u2014 \u0130\u015fbu muahedenamenin mevki-i meriyete<br>vaz&#8217;\u0131ndan itibaren alt\u0131 ay zarf\u0131nda Osmanl\u0131 H\u00fck\u00fcmeti 29 te\u015frini<br>evvel 1914 tenberi D\u00fcvel-i M\u00fcttefikadan veya tebaas\u0131 taraf\u0131ndan<br>murakabe edilen \u015firket ve cemiyetler dahil oldu\u011fu halde onlar\u0131n<br>tebaas\u0131ndan ahzolunmu\u015f olan ganimet e\u015fyay\u0131, vesaiki, yadig\u00e2r-\u0131<br>tarihileri veya asar-\u0131 sanat\u0131 d\u00fcvel-i m\u00fcttefikava iade eyleme\u011fe<br>mecburdur.<br>Bu kabil e\u015fya kendilerine iadesi l\u00e2z\u0131m gelen h\u00fck\u00fcmetler ta<br>raf\u0131ndan tayin ve irae edilecek mahalde ve \u015ferait dairesinde teslim<br>olunacakt\u0131r.<br>Madde 421 \u2014 \u0130\u015fbu muahedenamenin mevki-i meriyete vaz&#8217;<br>\u0131ndan itibaren on iki ay zarf\u0131nda Osmanl\u0131 h\u00fck\u00fcmeti antikalara<br>dair elyevm mevcut olan Osmanl\u0131 kavaninini ilga ve merbut zeyil<br>de m\u00fcnderi\u00e7 kavait \u00fczerine m\u00fcesses yeni kavanin ne\u015fir etmek \u00fcze<br>re tedabir-i l\u00e2z\u0131ma ittihaz edecektir. Bu kavanin Meclis-i Mebusana<br>tevdi edilmeden evvel Maliye Komisyonunun nazar\u0131 tasvibine<br>arz olunacakt\u0131r. H\u00fck\u00fbmet-i Osmaniye bu kavanini b\u00fct\u00fcn akvama<br>.siyyanen ve m\u00fctesaviyen tatbik etme\u011fi taahh\u00fct eyler.<br>Zeyil<\/li><\/ol>\n\n\n\n<ul><li>1 &#8211;<br>&#8220;Antika&#8221; kelimesi 1700 senesine m\u00fctekaddem her bir eseri<br>veya say-\u0131 insan\u00ee mahsul\u00fcne \u015famil olacakt\u0131r.<\/li><li>2 &#8211;<br>Antikalar\u0131n h\u00fcsn-i muhafazas\u0131na m\u00fcteallik kavanin tehdit<br>yerine te\u015fvik fikrinden m\u00fclhem olacakt\u0131r.<br>Be\u015finci f\u0131krada mevzu-i bahis m\u00fcsaadeye malik olmaks\u0131z\u0131n<br>bir antika ke\u015fif edip bunu sal\u00e2hiyettar Osmanl\u0131 nezaretinin bir<br>memuruna ihbar eden her \u015fah\u0131s ke\u015ffin k\u0131ymetile m\u00fctenasip<br>m\u00fck\u00e2fat-\u0131 nakdiyeye nail olacakt\u0131r.<br>Sal\u00e2hiyettar Osmanh nezareti i\u015ftiradan feragat etmedik\u00e7e<br>hi\u00e7 bir antika o nezaretten ba\u015fka bir \u015fahsa devir olunamaz. Mez<br>k\u00fbr nezaretten vesika al\u0131nmaks\u0131z\u0131n hi\u00e7 bir antika memleketten<br>harice \u00e7\u0131kamaz.<\/li><li>4 &#8211;<br>\u00eeras-\u0131 zarar fikrile veya eser-i lakayd\u00ee olarak bir antikay\u0131<br>tahrip veya du\u00e7ar-\u0131 hasar eden her \u015fah\u0131s muayyen bir cezaya<br>\u00e7arpt\u0131r\u0131lacakt\u0131r.<\/li><li>5 &#8211;<br>Sal\u00e2hiyettar Osmanl\u0131 nezaretinin m\u00fcsaadesi olmaks\u0131z\u0131n an<br>tika bulmak i\u00e7in arazi kazmak memnu ve ceza-y\u0131 naktiyi m\u00fcs-<br>telzimdir.<\/li><li>6 &#8211;<br>Tarih ve arkeoloji nokta-i nazar\u0131ndan \u015fayan-\u0131 ehemmiyet<br>g\u00f6r\u00fclen arazi muvakkaten veya daim\u00ee surette istiml\u00e2k edilebilmek<br>\u00fczere ahk\u00e2m-\u0131 \u00e2dil\u00e2ne vaz edilecektir.<\/li><li>7 &#8211;<br>Hafriyat m\u00fcsaadesi ancak arkeolojide derece-i kifayede<br>sahib-i tecr\u00fcbe olan e\u015fhasa verilecektir. Osmanh H\u00fck\u00fcmeti bu<br>m\u00fcsaadeleri verirken hi\u00e7 bir kavmin ulemas\u0131n\u0131 esbab-\u0131 makule<br>olmaks\u0131z\u0131n m\u00fcsaadeden mahrum edecek tarzda harekette bulun<br>mayacakt\u0131r.<\/li><li>8 &#8211;<br>Hafriyat neticesinde elde edilecek \u00e2s\u00e2r Osmanl\u0131 nezaretinin<br>tayin edece\u011fi nisbet dairesinde bu nezaretle hafriyat\u0131 yapan \u015fah\u0131s<br>aras\u0131nda taksim edilecektir.<br>Esbab-\u0131 fenniyeden n\u00e2\u015fi taksim m\u00fcmk\u00fcn olamazsa k\u00e2\u015fif<br>zuhur eden antikalardan hissesine d\u00fc\u015fen k\u0131s\u0131m yerine tazminat-\u0131<br>adilaneye nail olacakt\u0131r.<br>Madde 422 \u2014 Din, arkeoloji, tarih ve sanat nokta-i nazar<br>lar\u0131ndan \u015fayan-\u0131 ehemmiyet olup 1 a\u011fustos 1914 tarihinden sonra<br>bug\u00fcn T\u00fcrkiye&#8217;den fek edilen arazide ah\u0131z olunmu\u015f olan bilc\u00fcmle<br>e\u015fya i\u015fbu muahedenamenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131ndan itibaren<br>on iki ay zarf\u0131nda Osmanl\u0131 h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan mezk\u00fbr arazinin<br>intikal etti\u011fi h\u00fck\u00fcmetlere iade olunacakt\u0131r.<br>i\u015fbu e\u015fya \u015fahs-\u0131 ahar\u0131n yed-i tasarrufuna ge\u00e7mi\u015f ise h\u00fck\u00fb<br>met-i Osmaniye istirdat tarikine veya sair vesaite m\u00fcracaat ede<br>rek madde-i haz\u0131radaki taahh\u00fcd\u00fcn\u00fc ifa edecektir.<br>i\u015fbu muahedenamenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131ndan itibaren<br>alt\u0131 ay zarf\u0131nda madde-i haz\u0131ra mucibince iade edilecek e\u015fyan\u0131n<br>cetvelleri al\u00e2kadar h\u00fck\u00fcmetler taraf\u0131ndan Osmanl\u0131 H\u00fck\u00fcmetine<br>tevdi edilecektir.<br>Madde 423 \u2014 Osmanl\u0131 H\u00fck\u00fcmeti elyevm taht-\u0131 tasarrufun<br>da bulunan istanbul&#8217;daki Rus Arkeoloji Enc\u00fcmeni k\u00fct\u00fcphane<br>sinin matbu ve el yaz\u0131s\u0131 kitaplar\u0131n\u0131 ve vesaiki muhafaza ve bunlar\u0131<br>Rusyamn hukukunu vikaye etmek \u00fczere D\u00fcvel-i M\u00fcttefikan\u0131n<br>bilahara g\u00f6sterece\u011fi mahalle teslim eyleme\u011fi taahh\u00fct eder. O<br>zamana kadar d\u00fcvel-i m\u00fcttefikadan herhangi biri taraf\u0131ndan<br>mezuniyeti haiz e\u015fhas\u0131n mezk\u00fbr k\u00fct\u00fcb ve vesaika f\u00fcrceyap olmas\u0131n\u0131<br>Osmanl\u0131 H\u00fck\u00fcmeti temin edecektir.<br>Madde 424 \u2014 i\u015fbu muahedename mevki-i meriyete vaz<br>olunur olunmaz T\u00fcrkiye kendisinden fek edilen arazideki m\u00fclk\u00ee,<br>asker\u00ee, mal\u00ee, adl\u00ee ilh. idarelere ait evrak, defatir ve senedat\u0131 ve<br>planlar\u0131 ve her nev&#8217;i vesaiki bil\u00e2imhal al\u00e2kadar h\u00fck\u00fcmetlere<br>tevdi edecektir, i\u015fbu vesaik, evrak, defatir ve senedattan ve plan<br>lardan bazdan ba\u015fka mahalle nakil edilmi\u015f ise alakadar h\u00fck\u00fc<br>metin talebi \u00fczerine T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan teslim edilecektir.<br>Birinci f\u0131krada mevzu-i bahis olup askerli\u011fe tealluklu ol<br>mayan evrak, defatir planlar, senedat ve vesaik Osmanl\u0131 devai-<br>rini alakadar ettikleri ve binaberin teslimleri bu devair i\u00e7in ma-<br>haziri dai bulundu\u011fu takdirde T\u00fcrkiye mukabele bilmisil \u015fartile<br>onlar\u0131n muhteviyat\u0131n\u0131 al\u00e2kadar h\u00fck\u00fcmetlere tebli\u011f etme\u011fi taahh\u00fct<br>eyler.<br>1912 den sonra Yunanistana intikal eden eski Osmanl\u0131 im-<br>peratorlu\u011fu aksam\u0131ndaki eml\u00e2ke m\u00fcteallik olup tahliye esnas\u0131nda<br>Osmanl\u0131 memurini taraf\u0131ndan g\u00f6t\u00fcr\u00fclebilen defatir-i umumiye<br>ve mahall\u00ee defter-i hakan\u00ee kuyudat\u0131n\u0131n Yunan H\u00fck\u00fcmetine tes<br>limini Osmanl\u0131 H\u00fck\u00fcmeti bilhassa taahh\u00fct eyler.<br>Ziya hasebile veya di\u011fer bir sebep dolay\u0131sile bir veya bir<br>ka\u00e7 defterin teslimi m\u00fcmk\u00fcn olmazsa ve Yunan H\u00fck\u00fcmetine ib<br>raz olunan senedat\u0131n tetkikini icap ettirecek olursa Derseaset&#8217;-<br>teki merkez\u00ee defter-i eml\u00e2kten l\u00e2z\u0131m gelen \u015ferhleri Yunan H\u00fck\u00fc<br>metine istinsah ettirme\u011fe hakk\u0131 olacakt\u0131r.<br>Madde 425 \u2014 \u00ee\u015fbu muahedename mucibince T\u00fcrkiye&#8217;den<br>fek edilen veya vaz&#8217;iyet-i haz\u0131ras\u0131 i\u015fbu muahedename mucibince<br>T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan tasdik kd\u0131nan arazide icra-y\u0131 n\u00fcfuz eden h\u00fck\u00fc<br>metlerin mezk\u00fbr arazideki idare-i evkafa ve evkaf-\u0131 hususiyeye<br>m\u00fcteallik olup mezk\u00fbr arazide m\u00fctemekkin e\u015fhas veya \u015firket<br>leri al\u00e2kadar eden her nev&#8217;i evrak ve vesaika nerede bulunursa<br>bulunsun f\u00fcrceyap olmalar\u0131n\u0131 mukabele bilmisil \u015fartile H\u00fck\u00fb<br>met-i Osmaniye taahh\u00fct eder.<br>Madde 426 \u2014 Osmanl\u0131 H\u00fck\u00fcmeti 30 te\u015frinievvel 1918 ta<br>rihinden itibaren 136 \u0131nc\u0131 madde \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc k\u0131s\u0131m (mevad-di siyasiye)<br>de mevzu-i bahis te\u015fkil\u00e2t-\u0131 adliyenin mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131na<br>kadar T\u00fcrkiye&#8217;de d\u00fcvel-i m\u00fcttefikadan birinin bir hakim-i veya<br>mahkemesi taraf\u0131ndan verilmi\u015f herhangi bir h\u00fckm-i adliyi kabul<br>ve l\u00fczum g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc zaman icras\u0131n\u0131 temin etme\u011fi taahh\u00fct eyler.<br>Madde 427 \u2014 46 nci madde (\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc k\u0131s\u0131m-mevad-d\u0131 siyasiye)<br>ahk\u00e2m\u0131 mahfuz kalmak \u00fczere T\u00fcrkiye 27 inci maddede hududu<br>tasvir edilen arazisine m\u00fcteallik olup mukaddema \u0130stanbul<br>S\u0131hhiye Meclis-i \u00c2lisinin ve bunun taht-\u0131 riyasetinde olan Osmanl\u0131<br>S\u0131hhiye \u0130daresinin dahil-i daire-i vazaifi bulunan herhangi bir<br>mesele hakk\u0131nda D\u00fcvel-i M\u00fcttefika taraf\u0131ndan ve icap ederse<br>d\u00fcvel-i saire ile m\u00fcttehiden verilecek kararlar\u0131 kabul ve onlar\u0131n<br>infaz\u0131na muavenet eyleme\u011fi taahh\u00fct eyler.<br>Madde 428 \u2014 \u0130\u015fbu muahedename mucibince T\u00fcrkiye&#8217;den<br>fek edilen arazi ile \u00fczerinden T\u00fcrkiye&#8217;nin h\u00e2kimiyeti ref olunan<br>memalike m\u00fcteallik olup mukaddema S\u0131hhiye Meclis-i \u00c2lisinin<br>veya bunun taht-\u0131 riyasetindeki Osmanl\u0131 S\u0131hhiye \u0130daresinin<br>veyahut \u0130skenderiye Bahr\u00ee ve Karantine S\u0131hhiye Meclisinin da<br>hil-i daire-i vazaifi olan herhangi bir mesele hakk\u0131nda esasat-\u0131<br>\u00e2tiyeye tevfikan D\u00fcvel-i M\u00fcttefika taraf\u0131ndan ve icap ederse<br>d\u00fcvel-i saire ile m\u00fcttehiden ittihaz olunacak bilc\u00fcmle mukarrerat\u0131<br>kabul etme\u011fi T\u00fcrkiye \u015fimdiden taahh\u00fct eyler.<br>F\u0131kra-i sab\u0131kada mevzuubahis esasat berve\u00e7h-i \u00e2tidir :<br>a) T\u00fcrkiye&#8217;den fek edilip d\u00fcvel-i m\u00fcttefikadan birinin muraka-<br>vesine vaz olunan arazide al\u00e2kadar devlet-i m\u00fcttefika gerek dev<br>leti hakime gerek manda veya himaye sahibi devlet gerek mezk\u00fbr<br>arazinin idaresinden mesul devlet vzaiyetinde bulunsun i\u015fbu<br>devlet-i m\u00fcttefika beynelmilel s\u0131hhiye mukavelat\u0131 ahk\u00e2m\u0131na<br>imtisalen karantinehaneler tesis ve idare etmekle m\u00fckellef ola<br>cakt\u0131r.<br>O S M A N L I \u0130 M P A R A T O R L U \u011e U N U N K \u00dc \u00c7 \u00dc L M E S \u0130 1 6 9 9 &#8221; 1 9 2 Q<br>b) Hicaz makamat-\u0131 m\u00fcbarekesi z\u00fcvvar\u0131n\u0131n tefti\u015fat-\u0131 s\u0131h<br>hiyesine m\u00fcteallik olup istanbul Meclis-i \u00c2li-i S\u0131hhisi veya Os<br>manl\u0131 \u0130dare-i S\u0131hhiyesi veya iskenderiye Bahr\u00ee ve Karantine<br>S\u0131hhiye Meclisi taraf\u0131ndan veya taht-\u0131 riyasetinde ittihaz edilmi\u015f<br>olan tedabir &#8211; i\u015fbu tedabirin icras\u0131 i\u00e7in icap eden muhtelif karan-<br>tinehanelerle m\u00fcessesat-\u0131 s\u0131hhiyenin k\u00e2in oldu\u011fu arazi hangi m\u00fct<br>tefik devlet h\u00e2kimiyeti, mandas\u0131, himayesi veya mesuliyeti alt\u0131na<br>vaz olunmu\u015f ise &#8211; bundan b\u00f6yle o devlet taraf\u0131ndan ittihaz ve<br>deruhte olunacakt\u0131r, i\u015fbu tedabir beynelmilel s\u0131hhiye mukavela-<br>t\u0131 ahk\u00e2m\u0131na muvaf\u0131k olacak ve icraat\u0131n tamamile yeknesakl\u0131\u011f\u0131n\u0131<br>temin i\u00e7in makamat-\u0131 mezk\u00fbre z\u00fcvvann\u0131n tefti\u015fat-\u0131 s\u0131hhiyesile<br>al\u00e2kadar olan d\u00fcvel-i m\u00fcttefikadan herbiri z\u00fcvvann karanti-<br>nesini tanzim edecek olup Cemiyet-i Akvam Meclisinin taht-\u0131<br>murakabesine mevzu bulunan bir komisyonda temsil edilecektir.<br>Madde 429 \u2014 ileride muhalif ahk\u00e2m vaz olunmad\u0131\u011f\u0131 tak<br>dirde muahedename-i haz\u0131r\u0131n tesis etmi\u015f oldu\u011fu her komisyon<br>reisinin \u00e2r\u00e2 inkisama u\u011frad\u0131\u011f\u0131 zaman ikinci bir rey verme\u011fe hakk\u0131<br>olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fcvel-i muakide kabul ederler.<br>Madde 430 \u2014 Muahedename-i haz\u0131r\u0131n ahk\u00e2m-\u0131 muhalifesi<br>mahfuz bulundu\u011fu takdirde baz\u0131 devletlere muhtas bir mese<br>lenin i\u015fbu muahede mucibince al\u00e2kadar devletler beyninde akd<br>edilecek bir mukavelename ile halli icap etti\u011fi zaman bu bapta<br>zuhur edebilecek m\u00fc\u015fk\u00fclat\u0131n T\u00fcrkiye Cemiyet-i Akvama kabul<br>edilinceye kadar ba\u015fl\u0131ca m\u00fcttefik devletler taraf\u0131ndan izale ve<br>fasl olunaca\u011f\u0131 d\u00fcvel-i \u00e2kide aras\u0131nda kararla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br>Madde 431 \u2014 i\u015fbu muahedenamenin ahk\u00e2m-\u0131 mahsusas\u0131<br>m\u00fcstesna olmak \u00fczere ve mevki-i meriyete vaz&#8217;\u0131ndan itibaren<br>\u00fc\u00e7 ay zarf\u0131nda Osmanl\u0131 h\u00fck\u00fcmeti Osmanl\u0131 kavaninini muahe<br>de-i haz\u0131raya tevfikan tadil etmi\u015f olacakt\u0131r.<br>Ayn\u0131 m\u00fcddet zarf\u0131nda i\u015fbu muahedename ahk\u00e2m\u0131n\u0131n icras\u0131na<br>m\u00fcteallik bilc\u00fcmle tedabir-i idariye ve saire Osmanl\u0131 h\u00fck\u00fcmeti<br>taraf\u0131ndan istikmal edilmi\u015f bulunacakt\u0131r.<br>Madde 432 \u2014 i\u015fbu muahedenamenin tatbikine do\u011frudan<br>do\u011fruya veya dolay\u0131s\u0131 ile temas eden her meselede T\u00fcrkiye ek-<br>seriyet-i \u00e2r\u00e2 ile ittihaz-\u0131 mukarrerat edecek olan Cemiyet-i Ak<br>vam\u0131n l\u00fczum g\u00f6sterece\u011fi tahsisata ruy-i muvafakat g\u00f6sterecek<br>tir.<br>Madde 433 \u2014 Rusyan\u0131n Cemiyet-i Akvam azal\u0131\u011f\u0131na kabul<br>olunur olunmaz kendisile ba\u015fl\u0131ca m\u00fcttefik devletler aras\u0131nda<br>kararla\u015ft\u0131r\u0131lacak \u015ferait dairesinde ve i\u015fbu muahedename ile ken<br>disine suret-i katiyede verilmi\u015f hukuka halel gelmemek \u015fartile<br>muahedename-i haz\u0131ra dahil olmak sal\u00e2hiyetini d\u00fcvel-i muakide<br>tasdik etmekte m\u00fcttehittirler.<br>Frans\u0131zca, ingilizce ve italyanca tesvit edilmi\u015f olan i\u015fbu<br>muahedename tasdik edilecektir, ihtil\u00e2f zuhurunda -Frans\u0131zca<br>ve ingilizce metinlerin m\u00fcsavi addedildi\u011fi birinci k\u0131s\u0131m (Cemiyet-i<br>Akvam ahitnamesi) ve on ikinci k\u0131s\u0131m (Say) m\u00fcstesna olmak \u00fczere-<br>frans\u0131zca metin muteber olacakt\u0131r.<br>Tasdiknamelerin tevdii muamelesi Paris&#8217;te ve m\u00fcmk\u00fcn<br>oladu\u011fu kadar yak\u0131n zamanda icra edilecektir.<br>Makar-r\u0131 h\u00fck\u00fcmetleri Avrupa haricinde olan devletler mua-<br>hedenameyi tasdik etmi\u015f olduklar\u0131n\u0131 Paris&#8217;teki m\u00fcmesil-i siyasi<br>leri vas\u0131tasile Fransa Cumhuriyeti H\u00fck\u00fcmetine ibla\u011f eylemekle<br>iktifa edebilirler ve bu takdirde tasdiknameleri m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu<br>kadar s\u00fcratle g\u00f6ndermek mecburiyetindedirler.<br>Muahedename bir taraftan T\u00fcrkiye ve di\u011fer taraftan<br>ba\u015fl\u0131ca m\u00fcttefik devletlerden \u00fc\u00e7\u00fc taraf\u0131ndan tasdik edilir ed\u00fcmez<br>tasdiknamelerin tevdi olundu\u011funa dair ilk bir zab\u0131tname tanzim<br>olunacakt\u0131r.<br>Bu ilk zab\u0131tnamenin tarihinden itibaren muahede onu bu<br>suretle tasdik eylemi\u015f bulunan d\u00fcvel-i muakide beyninde mevki-i<br>meriyete vaz olunacakt\u0131r.<br>i\u015fbu muahedenamede mevzu-i bahis bilc\u00fcmle m\u00fchletlerin<br>hesab\u0131 i\u00e7in salif\u00fczzikir mevki-i meriyete vaz\u0131 tarihi (mebde)<br>addedilecektir.<br>Sair hususat\u0131n c\u00fcmlesinde muahedename her devlet i\u00e7in<br>tasdiknamesinin tevdii tarihinden itibaren meri olacakt\u0131r.<br>Tasdiknamelerin tevdiine m\u00fctedair zab\u0131tnamelerin as\u0131l<br>lar\u0131na mutab\u0131k oldu\u011fu tasdik k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f olan birer sureti Fransa<br>h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan d\u00fcvel-i mumziyeye ita olunacakt\u0131r.<br>Tasdikan lilmekal salif\u00fczzikir murahhaslar i\u015fbu muahedena-<br>meyi imza etmi\u015flerdir :<br>Frans\u0131z Cumhuriyeti H\u00fck\u00fcmetinin evrak\u0131 meyan\u0131nda vaz<br>olunmak \u00fczere bir n\u00fcsha olarak Sevr&#8217;de 10 A\u011fustos 1920 tarihin-<br>de imzalanm\u0131\u015ft\u0131r. Mutab\u0131k suretleri<br>tevdi olunacakt\u0131r.<br>George Grahame<br>George H. Perley<br>Andrew Fisher<br>George Grahame<br>R. A. Blankenberg<br>Arthur H\u0131rtzel<br>A. Millerand<br>F. Fran\u00e7ois- Marsal<br>Jules Cambon<br>Pal\u00e9ologue<br>Bonin<br>Marietti<br>K. Matsui.<br>A. Aharonian<br>J. van den Heuvel<br>Rolin Jaequemyns<br>E. K. Venizelos<br>A. Romanos<br>Maurice Zamoyski<br>Erasme Piltz<br>Affonso Costa<br>D. J. Ghika<br>Stefan Osusky<br>Hadi<br>Dr. R\u0131za Tewfik<br>R\u00e9chad Haliss<br>d\u00fcvel-i mumziyenin herbirine<\/li><\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"752\" src=\"https:\/\/robipc.net\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/resim-1024x752.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-468\" srcset=\"https:\/\/robipc.net\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/resim-1024x752.png 1024w, https:\/\/robipc.net\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/resim-300x220.png 300w, https:\/\/robipc.net\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/resim-768x564.png 768w, https:\/\/robipc.net\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/resim.png 1316w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sevr Anla\u015fmas\u0131 Taraflar\u0131Bir tarafta Britanya \u0130mparatorlu\u011fu, Fransa, \u0130talya , Japonya ve \u0130ttifak Devletleri alt\u0131ndaki Ermenistan, Bel\u00e7ika, Yunanistan, Hicaz, Lehistan, Protekiz , Romanya, S\u0131rp-H\u0131rvat-Sloven ve \u00c7ekoslovakya&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":468,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[163,25,26],"tags":[197],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/robipc.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/467"}],"collection":[{"href":"https:\/\/robipc.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/robipc.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/robipc.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/robipc.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=467"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/robipc.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/467\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":493,"href":"https:\/\/robipc.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/467\/revisions\/493"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/robipc.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/468"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/robipc.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=467"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/robipc.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=467"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/robipc.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=467"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}